Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/227 K.2021/801

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı ... .... Üçüncü Boğaz Köprüsü Kuzey Marmara Otoyolu Yatırım Ve İşletme A.Ş. vekili 03.06.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; “.. müvekkili şirketin 3996 Sayılı Bazı Yatırım Ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu'nun işletme hakkına sahibi olduğunu, davalının ise, işletme hakkı müvekkiline ait köprü ve otoyollarını kullanan gerçek kişi olduğunu,

İşletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirildiğini ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulandığını, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun'un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, Davalı adına kayıtlı .... plaka sayılı araçların muhtelif saat ve tarihlerde ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yapmış olduğunu, bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri,

bu ücretlere ait gecikme cezaları, bu ücretlerin icra takip tarihine kadar işlemiş faizleri ile işlemiş faizin KDV'si toplamının 25.624,86 TL olduğunu, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine geçiş ücretleri ve yasal ceza bedellerinin ödenmesinin sağlanması amacıyla davalı aleyhine takip başlatılmış olduğunu, davalının takibe konu edilen borcu olmadığı gerekçesiyle takibe itiraz etmiş olduğunu, geçiş ücretleri üzerine yürütülen gecikme cezası faiz niteliğinde olmadığından faize faiz yürütülemeyeceğine ilişkin kuralın somut olayda uygulama yeri bulunmadığının açık olduğunu,

Davalının icra dairesinin yetkisine itirazının haksız ve yersiz olduğunu, taraflar arasındaki ilişkinin para borcundan doğduğunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca bir borcun ortaya çıkmış olması nedeniyle borcun ifa yerinin Ankara olduğunu, Yargıtay uygulamasının da aynı yönde olduğunu, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 08.06.2017 tarih ve 2016/23588-7032 E-K. sayılı ilamı belirtildikten sonra mahkemenin öncelikli olarak ara karar ile davalının yetki itirazının reddine karar verilmesi gerektiğini,

dava konusu takipten sonra 7144 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesinde değişiklik yapılarak uygulanan ceza kat sayısı ondan dörde düşürülmüş olduğunu, bu nedenle davanın ceza uygulamalarında kanuni değişiklik sonrasında oluşan hukuki durum dikkate alınarak cezalar dört kat olarak belirlenerek harçlandırıldığını, takibe konu edilen geçiş ücretlerinde dört katı aşan ceza bedelinin dava konusu olmadığını, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddeleri uyarınca herkesin iddiasınç ispat etmekle mükellef olduğunu,

ihlalli geçişlere ilişkin kayıtların dilekçeleri ekinde sunulduğunu, davalının otoyoldan geçiş yaptığının sabit olduğunu, davalının otoyoldan geçiş yapmadığı yönünde savunmasının da bulunmadığını, geçiş bedelinin ödendiği ile ilgili ispat yükünün davalıya ait olduğunu, icra takibine itiraz eden davalı borçlu itirazının haksız olduğunu, dava konusu takibe itirazın iptali amacıyla arabulucuya başvurulduğunu ve iş bu davaya konu borcun ödenmesi hususunda anlaşma sağlanamadığını, takibe dayanak alacağın likit olduğunu,

bu nedenle İikit alacağa yönelik haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalının aleyhine başlatılan takibi sürüncemede bırakmak amacıyla hareket ettiğini, bu nedenle takibe konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere. Davalarının kabulü ile Ankara ... Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasına davalı/borçlunun takibe itirazın iptaline, İcra takibinin 5.064,45 TL geçiş ücreti, 19.050,90 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 25.624,86 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce yürütülmüş 1.279,25 TL işlemiş faiz ve 230,26 TL yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, Davalının icra takibini sürüncemede bırakmak kastıyla haksız ve kötüniyetle takibe itiraz etmiş olması nedeniyle, takibe konu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi” talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava; otoyoldan ihlalli geçiş nedenine dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosyamız arasına alınan Ankara ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında özetle; Alacaklı davacı tarafından, davalı borçlu aleyhine 15/11/2017 tarihinde 53.877,95-TL asıl alacak (geçiş ücreti ve para cezası) 2.858,06-TL işlemiş faiz ile 514,45-TL KDV olan toplam 57.250,46-TL tutarındaki alacağının tahsiline ilişkin ilamsız takip başlatıldığı, davalı yan vekilinin itiraz dilekçesi ile tüm talep, dava ve şikayet haklarının mahfuz kalması kaydıyla borcun ve fertlerinin tamamına, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, davalı yanın itirazı ile takip dosyası durdurulduğu görülmüştür.

Mahkememiz tarafından alınan 23/08/2021 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; "...Davacı şirketin, davalı yana ait araçların otoyolu kullanmasına bağlı olarak talep edebileceği ihlalli geçiş ücreti asıl alacak tutarının 5.020,60 TL, 4 katı ceza tutarının 18.875,50 TL, bu tutara provizyon tarihi ile takip tarihi arası tahakkuk edecek olan faiz tutarının 1.285,82 TL, faiz tutarı KDV'sinin 231,45 TL toplam tutarın ise 25.413,37 TL olabileceği..." yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.Rapor karar vermeye yeterli bulunmakla mahkememizce itibar edilmiştir.

Taraflar arasında kurulan hizmet sözleşmelerinde hizmetten faydalanan hizmet bedelini ifa ile yükümlüdür. Hizmetten bedel ödemeden faydalanılması halinde hizmet sözleşmesinde öngörülen cezayı ödemek zorundadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının sunduğu ihlalli geçiş listesinden davalının araçları ile ücretli geçiş yapabileceği otoyol ve köprüden geçiş ücreti ödemeden faydalandığı, bu bedel ödenmediği için de Ankara ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında Alacaklı davacı tarafından davalı borçlu aleyhine takip başlatıldığı, davalı-borçlunun takibe itiraz ettiği, davacı tarafından sunulan belgelerden davalının bu hizmetten yararlandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, takibe konu borç kanıtlanmaktadır.

6001 Sayılı Kanun'un 30. maddesi 5. fıkrasında ”4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde İsletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir" düzenlemesine yer verilmiş.

Ancak 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi ile "on katı tutarında" ibaresi "dört katı tutarında" olarak "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı çerçevesinde İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarının geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

(Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) şeklinde değiştirildiği hususu da dikkate alınarak alınan hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporu ve tarafın talep ettiği miktar sınırları ile bağlı kalınarak, davacının KDV alacağı yönünden reddine, diğer talepleri yönünden ise, davanın kısmen kabulü ile Ankara ... Müdürlüğü 'nün ...

E, sayılı dosyasına yapılan itirazın 5.020,60-TL geçiş ücreti, 18.875,50-TL ceza tutarı, 1.279,25-TL İşlemiş faiz olmak üzere toplam 25.175,35TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin kaldığı yerden bu miktar üzerinden devamına karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar, davacı alacaklı tarafından icra takibinde ve dava dilekçesinde KDV talep ettiği, bu konuda Gelir İdaresi Başkanlığı Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Mükellef Hizmetleri Usûl Grup Müdürlüğünün İşletme hakkı verilen otoyollarda yapılan geçiş ihlâlleri nedeniyle kesilen cezaların vergisel durumu ve belge düzeni hakkında konulu 09/01/2017 tarihli ve 9341 sayılı yazısının II numaralı Katma Değer Vergisi Kanunu yönünden değerlendirme başlıklı bölümünde,

"....belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hâllerde tarife ve bilet bedelinin KDV dâhil edilerek tespit olunacağı ve verginin müşteriyle ayrıca intikal ettirilmeyeceği hükmü amirdir ...Diğer taraftan, köprü veya otoyol gişelerinde geçiş ihlâlleri nedeniyle kesilen cezalar ise herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığını teşkil etmediğinden KDV'ye tabi bulunmamaktadır." hükmünü içermektedir.

Bu nedenle davacı alacaklının KDV talep etmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.

Davalının takibe itirazı ile takip durduğundan, alacak likit olduğundan ve davalı taraf itirazında haklı olmadığından İİK’nın 67.maddesi gereği devamına kabul edilen miktarın %20 'si olan 25.175,35 -TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesi, şartları oluşmayan kötü niyet tazminatının reddine kara verilmesi doğru görülmüştür. Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.