Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/653 K.2023/552

Mahkememizde görülen davanın açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin şehirler arası yolcu taşımacılığı ile uğraştığını, ... plaka sayılı otobüsün rutin bakımlarının yapılması için davalı ile anlaşıldığını, aracın bakımdan sonra teslim alındığını ve ... seferinde iken ... ilinde arızalandığını, arızanın davalının diferansiyel yağını eksik koymasından kaynaklandığını ve müvekkilinin zarara uğradığını iddia ederek 14.000,00 TL hasar bedeli, arıza nedeni ile 3 gün çalışılamaması nedeni ve aynı neviden araç kiralanması nedeni ile 4.500,00 TL yoksun kalınan kar ve 1.000,00 TL kiralama bedelinin 23/07/2020 zarar tarihinden işleyen ticari temerrüt faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili . tarihli ıslah dilekçesi ile, 110.000,00 TL'nin ödeme gününden işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kasıtlı olarak müvekkiline başvurduğunu, çünkü kendilerine ilk defa gelindiğini, davacının motor yağı, hava, mazot, yağ ve separ filtresi, diferansiyel yağının değiştirilmesini istediğini ve malzemeleri kendisinin temin ederek şoförü başında olduğu halde değişimin gerçekleştirildiğini, diferansiyel ya da şanzıman arızasına yönelik bakım ve tamir talebinin olmadığını, araçtaki arızanın diferansiyel yağı ile ilgisi bulunmadığını, yetkili olmayan kişilere tamirat yaptırılmasının da belirtilen arızaya sebep olabileceğini,

bakımdan 7-8 gün sonra yağın belirtilen miktarda kalmasından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, aracın bakımdan sonra 5000-7000 km yol gittiği de gözetildiğinde araca bu sürede müdahalede bulunulmuş olabileceğini, müvekkilinin tecrübeli çalışanı tarafından yağın gözetim altında tam olarak doldurulduğunu, aksi halde aracın 40-50 Km dahi gidemeyeceğini, tek taraflı tutanakları kabul etmediklerini, davacı şoförünün müvekkilini ...'da arayarak şanzımandan ses geldiğini söylediğini, ancak aracın ...'da tamire götürülmesinin davacının kusurunu gösterdiğini,

davacının bildirdiği arızaların diferansiyel arızasından kaynaklanmasının mümkün olmadığını, talep edilen zararın fahiş olduğunu, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, faturalar, tutanaklar, ihtarnameler, ... yazı cevabı, ... Turizm cevabi yazısı, ... cevabi yazısı, ... kayıtları, ... yazı cevapları dosya arasına alınmıştır.

Davalı tanığı ..., "yedek parçacı olarak sanayide çalışıyorum, ... tanırım, beni arayıp ücret sormuşlardı, uygun fiyatlı olduğunu değerlendirip davacı aracının şoförü gelerek 14-15 litre yağ alarak ayrıldı, benim başkaca bir bilgim yoktur, davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu: yağ iki parça halinde fiş ve fatura karşılığında alındı, davalı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu: ilk geldiklerinde motor yağı aldılar, yarım saat bir saat sonrasında diferansiyel yağı aldılar, yağın parasını davacı şirket bizim şirketin hesabına yollamıştır," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalı tanığı ..., "Benim taraflarla bir ilgim yoktur, sanayi de yağ satım firması sahibiyim, olayla ilgili bilgi sahibi oldum, benim personelim olan ...'den davaya konu yağı davacının araç şoförü olan kişi aldı, davalının çalışanlarından birinin almadığını çok iyi hatırlıyorum, ücreti için benden hesap numarası istediler benim hesabıma gönderdiler, faturayı ...adına kestiğimi hatırlıyorum, motor yağı ve filtrelerin değişimi için genel bakım yapılacağından davacın baş şoförü yanıma gelerek benden fiyat teklifi aldı, bu araç bakıma girmeden bir kaç gün önce olmuştur, anlaştıktan sonra faturayı düzenledim, parasını hesabıma yatırdılar,

bir kaç gün sonrada periyodik bakıma girdi, bu sırada diferansiyel yağının da değişmesi gerektiğine karar vermişler, bakıma girdikten sonra 3-4 saat sonra arabanın kendi şoförü benden fiyat teklifi istedi sonrasında gelerek benden yağı teslim aldı, fişini bu tarih itibari ile kestim, ... Turz. Taş. Gıda İnş. Taah. Ltd.

Şti firmanın ismidir, arada bir kaç gün olduğunu söyledim ancak süreden tam emin değilim sadece baş şoförün gelerek ürünler ile anlaştığını, daha sonra ... bakıma geleceklerini ürünlerin teslim edilmesini söylediler, dedikleri gibi şoför ürünleri teslim aldı," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalı tanığı ..., ".... yanında çalışıyorum, 35-40 yıldır aynı işi yapıyorum davacının aracının bakımında ben çalıştım, ilk önce aracın motor yağını değiştirdik, aradan zaman geçince aynı gün içerisinde diferansiyel yağını da değiştirdik, aracın tapalarını ben sıktım, herhangi bir düşme yoktu, daha önce bu araç değil anca davacının başka aracı gelmişti, yağı kendi şoförleri getirdi ben koyarken de yanımdaydı, diferansiyel yağı taşmadan tapasını sıkamazsın taştığını gördüm tapasını sonra sıktım, yalnızca 100,00 TL civarında davacıdan ücret istendi, aracın içinde diferansiyel yağı olmazsa araç en fazla 35-40 km gider,

sonrasında araç kilitlenir çalışmaz, aracın bakımından 15-16 gün sonra araçta arıza olduğunu söylediler, araç bize gelmediği için bakamadık, ben yağını koyarken deposunda herhangi bir arıza yoktu, zaten diferansiyel yağı olmayan araç 15-16 gün çalışamaz, araca 14 litre diferansiyel yağ koydum, diferansiyele başka bir işlem yapmadım, tapalarını kendim sıktım, neden eksildiğini bilmiyorum, yağ çekisinde başkaca bir yağ kalmamıştı, hepsini dökmüştüm, aracın neden arızalandığını bilmiyorum, aracın şanzımanı ile ilgili işlem yapmadım, şoförlerden biri başından sonuna kadar yanımdaydı," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalı tanığı ... adına çıkan tebligatın iade edildiği, tebliğe elverişli adresi bildirilmediğinden tanığın dinlenmesinden vazgeçilmiş sayıldığı değerlendirilmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi 21/06/2022 tarihli raporunda özetle, dava konusu ... plaka sayılı ... marka aracın 23.07.2020 Tarihinde meydana gelen arıza, olayın yağ değişim hizmetinin yapıldığı tarihten 8 gün sonra meydana geldiği, diferansiyelde yapılan yağ değişimin davalının iş yarinde yapıldığı (davalı ve tanıklarının beyanına göre) ve aracın 23.07.2020 tarihinde arızalanması neticesi tespit edilen arıza nedeni ile diferansiyelden Yarım Lt yağ çıktığı, diferansiyel iç dişlilerinin yağsızlık ve ısınma nedeni ile arızalandığı bundan dolayı (arıza anında tutulan tutanakta herhangi bir yağ kaçağı olmadığı) tutanak ile tespit edildiğinden,

davaya konu araçta davalının yapmış olduğu işlemler ile davacının iddia ettiği zarar arasında illiyet bağı bulunduğu, davalı tarafında davacının aracının diferansiyel yağ değişim hizmeti yapıldığı, 15.07.2020 ile 24.07.2020 tarihleri arasında... geçiş bilgilerini olay tarihi olan 23.07.2020 tarihine kadar hangi güzergahlara aracın gittiği kayıtlar incelendiğinde.

15.07.2020 den 28.07.2020 tarihine kadar...-...geçiş noktalarından geçmediği ve hizmetten 8 gün sonra aracın diferansiyelinden Yarım Lt yağ çıkması 8 gün önce 14 Lt yağ konan diferansiyelin herhangi bir kaçak olmadığı halde ( davalı ve davacının usta beyanı da ) sabit olduğundan yağ değişim sırasında diferansiyele yağ dolumunun tam yapılmadığı bundan dolayı hizmetin ayıplı olduğunu ve ayıbın da gizli olduğu,

yapılan piyasa araştırması neticesi davaya konu arıza nedeni ile Davaya konu araçta meydana gelen hasar miktar olay tarihi itibariyle KDV dahil = 13.800,00 TL olduğu hasar tutanağına ve rayice uygun oluğu, tamir için makul sürenin 2 (iki gün) olacağı, dosya kapsamında davacı tarafında sunulan kira bedeline ilişkin fatura, bilgi, belge olmadığından yoksun kalınan 2 günlük kar-kira bedeline ilişkin incelemenin yıllık gelir gider beyanlarının mali müşavir tarafından incelenmesi neticesi tespit edilebileceği bildirilmiştir.

Davalı itirazları üzerine yeni bir makine mühendisi bilirkişiden alınan 28/12/2022 tarihli raporda özetle, dava konusu ... plaka sayılı ... Model ...

Marka, ... tipindeki aracın diferansiyel arızasının 23.07.2020 tarihinde meydana geldiği, arızanın sebebinin, 15.07.2020 tarihinde davalı ...'nin iş yerinde periyodik bakımda Motor Yağı, Hava, Yağ ve Yakıt filtreleri ile beraber diferansiyel yağının da değişimi sırasında, diferansiyelin yağının boşaltıldığı ve kollu yağ pompası ile yağın olması gerekenden az doldurulduğu ve 8 gün 8.500 km yol kat ettikten sonra şanzıman arızası sırasında şafttaki boşluktan şüphelenilerek diferansiyelin açılması ile arızanın fark edildiği, diferansiyelin tamiri için yedek parça ve işçilik dahil toplam 13.720,00.-TL zararının olduğu,

meydana gelen diferansiyel arızasının, eksik yağ dolumu nedeniyle meydana geleceğinden, arızanın oluşumu ile yeterli miktarda yağ dolumu yapılmaması nedeniyle illiyet bağı kurulduğu, mahrum kalınan kazanç için diferansiyel arızasının 1 günde mahir ustalar tarafından giderilebileceği kanaatine varılmış, aracın çalışma takviminden 1 günde diferansiyel arızasının onarıldığı teyit edilmiştir.

1 günlük mahrum kalınan kazancın ise Mali Müşavir tarafından yapılacak defter kayıtlarının incelenmesi sonucu tespit edilebileceği bildirilmiştir. Raporlar birbirini doğrular mahiyette olduğundan itibar edilerek hükme esas alınmıştır. Mali müşavir bilirkişinin raporunda belirtildiği üzere aracın onarımının 1 günde yapıldığı belirlenmekle bu hususta ikinci bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.

Yoksun kalınan kar ve kiraya ilişkin davacı defterleri üzerinde inceleme yapan mali müşavir bilirkişi 18/06/2023 tarihli raporunda özetle, ... plaka sayılı ... ...otobüs arızasının 13.720.00 TL hasar bedeli, 496,00 TL yoksun kalınan kar ve 2.500,00 TL kiralama bedeli olduğu, davacının yoksun kalınan kar veya kira bedelinden birini talep edebileceği, buna göre Mahkemenin yoksun kalınan kar verilmesi yönünden düşünmesi halinde davacının 13.720,00 TL hasar bedeli 496,00 TL yoksun kalınan kar olmak üzere Toplam (13.720,00+496,00 )= 14.216,00 TL alacağı olabileceği, Mahkemenin kiralama bedeli yönünde düşünülmesi durumunda (13.720,00 +2.500,00)=16.220,00 TL davacının talep edebileceği bildirilmiştir. Rapor dosya kapsamına uygun bulunarak hükme esas alınmıştır.

DEĞERLENDİRME

Dava, hizmet sözleşmesinin ayıplı ifası nedeni ile zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davacının şehirler arası yolda yolcu taşımacılığında kullandığı aracın rutin bakımı için dava konusu otobüsü davalıya ait servise 15/07/2020 tarihinde başvurduğu, diferansiyel yağ değişimi ve diğer bakımın davacının temin ettiği malzeme ile yapıldığı, 8 gün sonra 23/07/2020 tarihinde 8.500 km yol kateden araçta meydana gelen hasar bedeli ile dolaylı zararın tahsili amacıyla eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporlarında, aracın bakımı sırasında diferansiyel yağının eksik doldurulması nedeni ile tutanaklara konu zararın meydana gelebileceği, davalının servis hizmetini ayıplı ifa ettiğini, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu belirlenmiştir.

Davalı her ne kadar zararla eylemi arasında illiyet bağı bulunmadığını savunmuş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki değerlendirmenin resmi kayıtlar ve tutanaklar ile araç mekanik bilgisi doğrultusunda düzenlenmiş olması karşısında bu savunmaya ve davalı tanığı ...'in beyanına bu nedenle itibar edilmemiştir. Yine davalı, araç bakımı sırasında aracın başında bulunan tanık ...'ın beyanı alınmadan hüküm kurulamayacağını savunmuş ise de, tanık adına çıkan tebligatın iade edildiği, davalı tarafça tebliğe elverişli adresin bildirilmediği, tanığın uzun yol şoförü olması ve dosya kapsamında dinlenen diğer tanık beyanları ile bilirkişi raporları gözetildiğinde tanığın dinlenmesinin dosyaya yenilik katmayacağı değerlendirilmiştir.

Açıklanan gerekçelerle, davalı tarafından verilen servis hizmetinin gizli ayıplı olduğu, davacı tarafça ayıbın fark edildiği 23/07/2020 tarihinde davalının da kabulünde olduğu gibi ayıp ihbarının süresinde yapıldığı, araçta meydana gelen hasarla davalının eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunduğu ve bu hali ile zarardan davalının sorumluluğunun bulunduğu, bilirkişilerce belirlenen 13.720,00 TL hasar bedeli ile mali müşavir bilirkişi tarafından defter ve kayıtlar üzerinden belirlenen 496,00 TL mahrum kalma bedeli veya 2.500,00 TL kiralama bedeli zararının doğduğu,

yoksun kalma bedeli ve kira bedelinin aynı mahiyette dolaylı zarar niteliğinde olması nedeni ile ancak birisinin talep edilebileceği, yoksun kalınan karın belgeye dayanılarak hesap edilmesi ve davacının tercih talebini açıklamaması karşısında bu alacak kalemi yönünden alacağının sübut bulduğu, kaza tarihi itibari ile temerrüt oluştuğundan ve taraflar tacir olduğundan avans faizi talebinin yerinde olduğu kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... Hakim ... · ¸¸ ¸¸