Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/303 K.2022/825

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile aralarında sözlü satım sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin avans çeki olmak üzere 31/04/2022 tarihli 25.000,00 TL bedelli 5457745 seri nolu, 31/05/2022 tarihli 25.000,00 TL bedelli 5457746 seri nolu, 31/06/2022 tarihli 25.000,00 TL bedelli 5457747 seri numaralı çekleri teslim ettiğini, ancak davalının çek karşılığı malları teslim etmediğini iddia ederek dava konusu çekler nedeni ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, banka cevabi yazısı, tarafların BA-BS formları dosya arasına alınmış, taraflara ticari defterlerini sunmak üzere HMK'nun 220. ve devamı maddeleri uyarınca ihtarat yapılarak süre verilmiş, davalı tarafça defterler ibraz edilmemiş, davacı tarafça sunulan defterler incelenmek üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mali müşavir bilirkişi 19/09/2022 tarihli raporunda özetle, davacı defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil teşkil ettiği, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, davacı defterlerinde verilen sipariş avansları açıklaması ile dava konusu çeklerin kayıtlı olduğunu, tarafların BA-BS bildirimlerinin birbirini doğruladığını, verilen çeklerin avans çeki olup karşılığında mal teslimi yapıldığına ilişkin kayıt bulunmadığını bildirmiştir. Rapor oluşa ve dosya kapsamına uygun bulunarak hükme esas alınmıştır.

DEĞERLENDİRME

Dava, satış sözleşmesinden kaynaklı avans çeki nedeni ile borçlu olmadığının tespiti ve çeklerin iptali istemine ilişkindir. Davacı taraflar arasında satış sözleşmesi bulunduğunu, avans çeki olarak verilen çeklere karşılık mal teslimi yapılmadığından borçlu olmadığının tespiti istemi ile eldeki davayı açmıştır.

Çeklerin avans çeki olarak verildiğini ispat yükü davacı üzerindedir. Davalı yan davaya cevap vermemiş, HMK'nun 222. maddesi uyarınca yapılan "aksi takdirde HMK'nun 222 ve 83 maddeleri gereği defter ibrazından kaçınmış ve defter deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı, ayrıca karşı tarafın usulüne uygun tutulan kayıtlarına itibar edileceği" ihtaratlı tebliğine rağmen ticari defterlerini de ibraz etmemiştir. Davacı defterlerinin usulüne uygun tutulduğu da sabittir.

Bu hale göre davacı kayıtlarına itibar etmek gerekmiş ve aksinin ispatı hususunda davalı yanca herhangi bir delil ibraz edilmediğinden, çeklerin avans çeki olarak verildiği hususunun ispat edildiği değerlendirilmiştir (Yargıtay 11. HD 2021/1017 esas 2022/5152 karar sayılı ilamı).

Teslim hususunda davalının ispata elverişli delil de ibraz etmediği de görülmekle davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkin davasının sübut bulduğu ve kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacının çek iptali talebine ilişkin olarak ise, çek davalı yanda bulunmakla ve üçüncü kişiler aleyhine hüküm verilmesi ihtimali değerlendirilerek talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.