Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/412 K.2023/614

Av. ... Av. ... DAVALI :... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 14/06/2022

KARAR TARİHİ : 11/09/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ... İhale Kayıt Nolu İhalede işi üstelenen firma olduğunu, sözleşme gereği 35.055,54-TL karar pulu ... davalı tarafından davacı kuruma ödendiğini, söz konusu verginin süresi içinde beyan edilip ... ödendiğini, davalı firma tarafından ... aleyhine... açılan davada ...

Esas sayılı dosyada alınan karar ile ödemiş olduğu ... tahsil ettiğini, ... tarafından davacı adına düzenlenen ... ile 35.055,54TL karar pulu ... ve 29.291,66TL vergi ziyaı cezasının uzlaşma ile 67.991,98-TL olarak ödendiğini, ihale konusu işe ait sözleşmenin 25.1. ve 44.6 maddesinde her türlü vergi resim harçların sözleşme giderlerine ve yükleniciye ait olduğunun belirlendiğini, ... sayılı Kanunun 27. Maddesinde vergi, resim harçların teklif edilen fiyata dahil olacağının belirlendiğini, yüklenicinin sözleşme gereği ödemesi gereken tutarın davacı tarafından ödendiğini,

belirterek 70.647,12-TL zarardan 67.991,98-TL sinin alacağın ödeme tarihi olan 26.03.2021 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile ... arasında ... ihale kayıt numaralı hizmet alımı sözleşmesi imzalandığını, sözleşme imzalanmadan önce kurumun almış olduğu ihale kararına istinaden ödenmesi gereken ihale karar pulu ... kamu gücü kullanılarak davacı ... tarafından müvekkili şirkete ödetildiğini, müvekkili şirket, ihale karar pulu ... ...sayılı ... kanunu uyarınca sorumlusu ve mükellefi ihale makamı olmasından dolayı, yatırmış olduğu ihale karar pulu ... tutarlarının iadesi için ...

25.02.2019 tarih ...

Sayılı ilamıyla açmış olduğu dava kabul edilmiş istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini, ihale makamı ... sözleşme ve şartname hükümlerine istinaden ... sorumlusunun müvekkili şirket olduğundan bahisle huzurdaki davayı ikame ettiğini, ancak davacı tarafın dayanmış olduğu sözleşme ve eki şartname hükümlerinde ihaleye ilişkin giderler sayılmadığını, bu nedenlerle açılan davanın tümden reddine,yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Arabuluculuk tutanağı, -Taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmeleri, -... sayılı ilamı, -... sayılı ilamı, -... Alındı Makbuzları, ... bankası Dekontları, -30/03/2023 tarihli bilirkişi raporu,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava, iş sahibi tarafından ödenen Karar Pulu vergisi, Vergi Ziyaı Cezası ve yargılama giderlerinin yükleniciden tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; davacının davalı şirketle arasındaki sözleşmelere istinaden ... ödemiş olduğu ihale karar pulu vergisi, ... ve yargılama giderlerinin davalıdan talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 30/03/2023 tarihli raporda bilirkişi raporuna özetle; dava, davacının ilgili ... kararlarına istinaden ... ödemiş olduğu ihale karar pulu-..., gecikme zammı ve harcını davalılardan talep edip edemeyeceğine ilişkin olduğu, ...sayılı ... Kanununun 1 inci maddesinde, “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar ... tabi olduğu, bu kanundaki kâğıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.” Düzenlemesi yer aldığı,

Kanunun mükellef başlıklı 3. Maddesinde ise “... mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların ... kişiler öder. Yabancı memleketlerle ...'deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtların vergisini, ...'de bu kağıtları resmi dairelere ibraz eden üzerlerinde devir veya ciro işlemleri yapanlar veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalananlar öderler. Ancak bunlardan ticari veya mütedavil kağıt mahiyetinde bulunanların vergisini, bunları en evvel satan veya kabul veya başka suretle kullanan kişiler öderler.” Düzenlemesi yer almakta olup, hangi kurumların resmi daire olduğu ise Kanunun 8. Maddesinde belirlenmiştir.

Buna göre Kanunun 8. Maddesinde “Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köylerdir. Bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılmaz.” Düzenlemesi yer almakta olup, bu kapsamda dava konusu olayda davacı kurumun statüsü ve hukuki niteliği gereği ...olduğu ve ayrı tüzel kişiliği olan bir iktisadi işletme olması nedeniyle davacının ...sayılı ... Kanunun 8. Maddesi Kapsamında resmi daire olarak sayılan bir kuruluş olmadığı,

Buna bağlı olarak söz konusu maddeler uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın temeli olan ihale kararından kaynaklanan ..., ... Kanunu’na ekli I sayılı listede yer almaktadır. Söz konusu verginin mükellefi ise yukarıda açıklanan mevzuat uyarınca, kağıtları imza eden davacıdır. Davacı ..., ... Kanunu m. 8 uyarınca resmi daire değildir ve 5018 sayılı Kanun’a ekli I ve II sayılı listede yer alan genel ve özel bütçeli kurumlar arasında da sayılmamıştır. Buna göre ... mükellefinin yasal olarak davacı ... olduğu,

Nitekim davalı tarafından ... açılan davada mahkemenin kararı ile bu husus vurgulanmış olup, ... söz konusu verginin yasal mükellefi bulunduğundan, ihale karar ... aslı açısından sorumlu tutulmuş ve söz konusu kararlar kesinleşmiştir.

Vergi Usul Kanunu madde 8 uyarınca “Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişidir. Vergi kanunlarıyla kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna müteallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz.” Anılan madde uyarınca vergi hukukunda yasallık ilkesi geçerli olup mükellef yasa ile belirlenmektedir. Tarafların mükellefiyete dair yaptıkları sözleşmeler, ... açısından hüküm ifade etmemektedir. Bununla birlikte, söz konusu madde, sözleşme serbestisi ilkesi gereği verginin sözleşmenin diğer tarafınca ödenmesini kararlaştırmasını engellememektedir. Bu tür kayıtlar ... ile mükellef arasındaki dikey ilişkiyi ilgilendirmemekle birlikte, taraflar arasındaki iç ilişki açısından bağlayıcı olduğu,

Nitekim davacı da, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre ihale karar ... davalıların sorumluluğunda olduğunu iddia etmiştir. Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin “Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler” Başlıklı 7.1. Maddesinde “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin tüm giderler ile ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ... 'na ödenecek masraflar ayrıca sözleşme bedeli üzerinden ödenecek ... karar ve teyit pulu, komisyon karar pulu, v.b. her türlü giderler sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak ..., sözleşme bedeline dahil olmayıp ... tarafından yükleniciye ödenecektir.” Hükmünün yer aldığı,

Yine sözleşmenin 8. Maddesi gereğince sözleşmenin eki ve ayrılmaz bir parçası niteliğinde olan İdari Şartnamenin 25.1. maddesinde ise “Sözleşmenin uygulanması sırasında tüm giderler ile ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.” Şeklinde aynı hükmün yer aldığı görülmüştür.

Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin tüm giderler ile ulaşım, vergi, resim, harç giderlerinin sözleşme bedeline dahil olduğu belirtmiştir...."

Bununla birlikte taraflarca, söz konusu giderlerin sözleşmede belirlenen taahhüdün yerine getirilmesi ve idari şartnamede yer aldığı üzere sözleşmenin uygulanması sırasında ortaya çıkacak olan giderler olduğu belirlenmiştir...." Rapor karar vermeye yeterli bulunmakla mahkememizce itibar edilmiştir.

Tüm dosya kapsamından; Davanın, davacı ... ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmelere istinaden davacı tarafından yapılan ... ödemelerinin davalı şirketten tahsiline ilişkin olduğu, davacının ilgili ... kararlarına istinaden ... ödemiş olduğu sözleşme karar pulu-..., gecikme zammı ve yargılama giderlerini davalıdan talep ettiği dava değerinin 70.647,12.-TL olduğu anlaşıldı.

Davacı ... ile davalı şirket arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren ile ... ilişkisi bulunduğu, davalı şirketin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı ile davalı arasında hizmeti alımı sözleşmesi ile idari şartnamede yer alan yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin esas alınması gerektiği değerlendirilmiş, davacı ile davalı arasında imzalanan hizmeti alım sözleşmelerinin 7.1 maddesindeki "Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşme ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç,

gibi giderler ile İdari Şartnamenin 25. Maddesinde belirtilen işçilik yemek ulaşım ve işin süresi boyunca kullanılmak üzere İdari Şartnamenin 25.3.3 ve 25.3.4 Maddelerinde belirtilen giderler sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak ... sözleşme bedeline dahil olmayıp, ... tarafından yükleniciye ödenir." ve idari şartnamenin 25.1.

Maddesindeki "İstekliler ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tümünü teklif fiyatına dahil edecektir." şeklindeki düzenlemeler ve ayrıca Kamu İhale Tebliğinin 78.30.

Maddesinde " İhale ve sözleşmeye ilişkin ..., ... payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve ... sayılı ... uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere,

birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir." şeklindeki hüküm ile ihale sözleşmelerine ilişkin ... sözleşme bedeline ve giderlerine dahil edildiği düzenlenmiştir.

Bu halde sözleşme ve mevzuattaki bu düzenlemeler gereğince, ... ilişkin ödemelerin ... tarafından karşılanacağı ve yüklenicinin sorumluluğunda olduğu mahkememizce değerlendirilmiştir.

Ödenen sözleşme karar ... yukarıda açıklanan ilgili kanun maddeleri gereğince sözleşmenin imzalanması ve uygulanmasına ilişkin bir vergi olduğu ve sözleşmenin imzalanması aşamasında doğduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 7/1 ve 8. Maddesinde ve sözleşmenin eki niteliğindeki İdari Şartnamenin 25. Maddesinde taahhüdün yerine getirilmesi ve sözleşmenin uygulanması sırasında ortaya çıkacak olan her türlü vergi, resim ve giderlerin davalılar tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ihale sözleşmelerine ilişkin ... sözleşme bedeline ve giderlerine dahil edildiği,

bu halde sözleşme ve mevzuattaki bu düzenlemeler gereğince, ... ilişkin ödemelerin ... tarafından karşılanacağı ve yüklenicinin sorumluluğunda olduğu değerlendirildiğinden 35.055,54-TL (...) alacağın ödeme tarihi olan 26/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 29.291,66-TL vergi ziyaı cezası yönündeki talebin ise bu cezanın zaten ...

29/01/2021 gün ve .... sayılı ilamında belirtilen gerekçelerle "vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına" karar verildiğinden reddine, davacının .... sayılı dosyasında yapılan yargılama giderini davalı yükleniciden talep etme hakkının bulunmadığı değerlendirildiğinden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ

Vekalet harcı 11,50 TL Tebligat ve Müzekkere 130,00 TL Bilirkişi Ücreti 1.500,00 TL

TOPLAM 1.641,50 TL