Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/541 K.2022/937

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı yetkilisi dava dilekçesinde özetle; ... Bilg. Bil. İlet. Tek. Hizm. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı ticari işletmenin defterlerinin mali müşavire teslim edildiğini, ancak mali müşavirin cezaevine girmesi ve ulaşılamaması nedeni ile defterlerin kaybolduğunu iddia ederek ortaklar pay defteri, karar defteri, 2016-2017-2018-2019 yevmiye defteri ve faturaların zayi olduğuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ticari şirket defter ve kayıtlarının zayi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/1. maddesine göre; “Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.”

TTK'nun 82/7. maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir," hükmünün düzenlendiği görülmüştür.

Davacı, mali müşavirinde bulunan ticari defter ve belgelerinin muhasebecisine teslim edildiğini, cezaevine girmesi ve iletişim kurulamaması nedeni ile defter ve belgelere ulaşamadığından bahisle ticari evrakın zayi olduğunun tespiti amacıyla eldeki davayı açmış ise de, davacının tacir olup ticari defter ve kayıtlarının korunmasında özen yükümlülüğünün bulunduğu, zayi belgesi verilmesine ilişkin hallerin TTK'nun 82/7 maddesinde tahdidi olarak sayıldığı,

bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerektiği (Ankara BAM 21. HD 2021/1967 esas 2021/1673 karar, Ankara BAM 21. HD 2018/343 esas 2018/320 karar sayılı ilamları), muhasebecinin cezaevine girmesi durumu şirket iradesi dışında gerçekleşmiş kabul edilebilecek ise de davacının defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özeni gösterdiğinden söz edilemeyeceği,

kaldı ki defterlere ulaşılamaması halinin kesin olarak zayi oldukları anlamına da gelmeyeceği, yine defterlerin 2020 yılında bulunamadığının tanık beyanlarından anlaşılması karşısında, yasal on beş günlük sürenin dolmasından önce eldeki davanın açıldığının ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.