Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/544 K.2024/8

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile ....Müh. İnş.Tic. Ltd. Şti’nin ticari ilişkiden dolayı, davalının alacaklı olduğu, borçlusunun ....Müh.İnş.Tic.Ltd.

Şti kefil olarak davacı ... olan; -25.06.2020 vadeli 20.000,00 TL bedelli ve 20/07/2020 vadeli 7.000.00 TL bedelli senetler verildiğini, davalı vekili, verilen bu senetlerin ödenmediği iddiası ile davacı ... aleyhine ... esas sayılı icra takibi yaparak ödeme emri gönderdiğini, ödeme emrine yasal süresi içinde, senet bedellerinin borçlu şirket ....Müh.İnş. Tic.Ltd.

Şti tarafından alacaklının banka hesabına ödenmiş olduğundan borca itiraz için ... esas sayılı dava açıldığını, ... Mahkemesi yargılama sonucunda senetlerden 10.000,00 TL’kısmının ödendiğinden dolayı icra takibinin 10.000,00 TL kısmını iptal ettiğini, kalan 17.000,00 TL’lik kısmı için takibin devamına karar verdiğini, ....

Mahkeme kararını istinaf ettiklerinde, İstinaf Mahkemesi temyiz sınırı altında kaldığından dolayı usulden istinaf taleplerini red ettiğini, icra takibine konu senet bedelleri senet borçlu şirket ....Müh. İnş.

Tic.Ltd.Şti tarafından davalı-alacaklı banka hesabına;-09/06/2020 tarihinde 5.000,00 TL, 22.06.2020 tarihinde 5.000,00 TL, 29.06.2020 tarihinde 10.000,00 TL, 11/06/2020 tarihinde 10.000.00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL ödeme yapıldığını, ayrıca 20.07.2020 tarihli 7.000,00 TL bedelli senet ödemesi alacaklıya 30.07.2020 tarihinde ödendiğini, alacaklı-davalıdan belge alındığını, senet bedellerinin ödendiğine dair makbuzların borçlu şirket defter kayıt ve belgelerinde kayıtlı olduğunu,

davalının senetlerde kefil olarak imzası olan davacı aleyhine yapmış olduğu icra takibi nedeniyle .... esas sayılı icra dosyasına toplam 29.408.00 TL ödeme yapmak zorunda kalarak, icra dosyasını işlemden kaldırdığını, davalı alacaklı olduğu senet bedellerini borçlu şirketten tahsil etmesine rağmen, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince davacıdan icra yoluyla mükerrer tahsilat yoluna gitmesi kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, davalarının kabulü ile,.... esas sayılı icra dosyasına borçlu olmadığımız halde ödemek zorunda kaldığımız 29.408.00 Tl’nin dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte istirdatına,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

13/04/2023 tarihli beyan dilekçesinde: Öncelikle, tarafına açılan davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, davacının, tarafına borçlu olduğunu, dava konusu senetlerin davacıdan olan alacağının kanıtı olduğunu, davacı, borçlu olmadığını, borcu ödediğini iddia ediyor ise bu iddiasını yazılı delil ile kendisi kanıtlamak zorunda olduğunu, tarafına borçlu olan ...'ın, tamamen kötü niyetli olduğunu, davacı, aynı iddialarını daha önce ....

Mahkemesinde açtığı borca itiraz davasında da dile getirdiğini, ancak ...

Sayılı karar ile davayı kısmen ret ettiğini, mahkemenin kabul ettiği kısımın bile haksız olduğunu, aslında borçlu ..., dava konusu senetlere karşılık hiç ödeme yapmadığını, gerçekten ödeme yapmış olsa senetleri neden geri almadığını, hiç olmazsa senetleri iade etmesi için ihtar bile çekmediğini, bu hususta ticari defterler üzerinde inceleme yapılarak karar verilemeyeceğini, senetlerin ticari defterime işlenmemiş olması onları hükümden düşürmediğini, ancak mahkeme ticari defterlerinin bulunduğu yeri ve iletişime geçilecek kişi hakkında bilgi vermesi için tarafına kesin süre verdiğinden,

haklı olduğu yerde haksız duruma düşmemek için bu hususta bilgi verdiğini, şahsının tüm ticari defter ve ticari kayıtları, mali müşaviri olan ...'ün ... bulunduğu yönünde beyanda bulunmuştur.

DELİLLER

... esas sayılı icra dosyası .... esas sayılı dosyası İcra takibine konu senetlerin banka ödeme dekont örnekleri 7.000,00 TL’nin ödendiğini dair davalının imzasına havi tutanak belge, .... E, sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ..., borçlunun ... olduğu; 33.209,91TL alacak için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 15/12/2021 tarihinde tebliğ edildiği toplam 29.650,00 TL ödemeye ilişkin 17/03/2022 tarihli tahsilat makbuz örneği bulunduğu, davacı vekilince sunulan icra dosyası dosya kapak hesabında da toplam alacağın 29.408,53 TL olduğu, ödenen paranın 29.650,00 TL olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır

Bilirkişi kurulundan alınan 16/10/2023 tarihli raporda: Taraflar arasında, uyuşmazlığa konu 2020 yılında düzenlenmiş bonolardan önceye dayanan alım-satıma(kereste satımı gibi) dayanan bir ticari ilişkinin söz konusu olduğunu, uyuşmazlığa konu bonolardan birinin 05.05.2020 düzenleme, 25/06/2020 vade tarihli 20.000 TL, diğerinin 15/06/2020 düzenleme 20/07/2020 vade tarihli 7.000 TL olarak düzenlendiğini, davacı tarafından, 20.000 TL’lik bonoya karşılık 29/06/2020 ve 11/06/2021 tarihlerinde 10 ar bin TL olmak üzere toplam 20.000 TL’nin banka dekontuyla, ... adına hesaba yatırıldığını, davalı ... tarafından ... sayılı dosyasıyla,

12/12/2021 tarihinde, davacı ... aleyhine, kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla; her iki bonoya dayanılarak faiz ve ferileri (komisyon v.b.) ile birlikte toplam 32.209,91 TL üzerinden takibe geçildiğini, bu takibe karşı davacı ... Vekili tarafından 17/12/2021 tarihinde icra Hukuk Mahkemesinde. 4 adet banka dekontuyla yapılan toplam 30.000 TL’lik ödeme nedeniyle, takibin iptaline karar verilmesi talebiyle iptal başvurusu yapıldığını, ...

Mahkemesinin 11/02/2022 tarih, ... sayılı kararıyla, davanın. Kısmen kabul, kısmen reddine, belirtilen ödemelerden yalnızca 29.06.2020 tarihinde yapılan ödemenin, 25/06/2020 vade tarihli 20.000 TL’lik bonoya karşılık olarak ödendiğinin kabulüyle, takibin 10.000 TL’lik asıl alacak bakımından durdurulmasına karar verildiğini, İstirdata esas tutarın Davacının , 29.408 ,00TL yatırdığının kabulü halinde.

29.408,00 TL Mükerreren yatırıldığı iddia edilen tutar 9.830,22 TL Mükerreren yatırıldığı kanıtlanamayan tutar 19.577,78 TL olduğu Dava tarihi 16/08/2022 tarihi itibariyle istirdata esas tutarı oluşturacağını, davacının iddiasının kabul edilmemesi halinde hesaplanan 9.830,22 TL borç nedeniyle istirdat talebinin reddi gerekeceği bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davadaki uyuşmazlık Davalı, senetlerde kefil olarak imzası olan davacı aleyhine yapmış olduğu icra takibi nedeniyle .... esas sayılı icra dosyasına borçlu olmadığı halde toplam 29.408.00 TL ödeme yapmak zorunda kalındığından bahisle istirdat istemine ilişkindir.

Kambiyo senedinin düzenlenmesinde en önemli unsur temel alacağın varlığıdır. Ancak temel alacağın senedin tanzimi anında mutlak surette varlığı gerekli değildir. Başka bir deyişle kambiyo senedinin metninde muayyen bir meblağın yazılması gerekli ise de bu husus temel alacağın da muayyen olmasını gerektirmez; temel alacak doğduğu anda, senette yazılı olan miktardan az ise, senet kısmi bedelsizliğe uğrar (İnan, s. 45).

Bu itibarla taraflar arasında temel ilişkinin varlığına rağmen, temel alacağı doğmamış ancak doğması mümkün ya da şarta bağlanmış bir alacak için veyahut da cezai şarta ilişkin olarak kambiyo senedi düzenlenebilir. Bu şekildeki bir alacağa bağlı olarak düzenlenen senet, vadesi gelmesine rağmen alacak doğmamışsa, o an için bedelsizdir. Fakat bu bedelsizlik geçici bir süre için olup, alacak doğunca senedin bedelsizliği alacak miktarı kadar ortadan kalkacaktır (...).

Bu kapsamda kambiyo senedinin teminat amacıyla verildiği iddiası da temelinde bedelsizliğe dayalı bir iddiadır. Ancak kural olarak kambiyo senedinin teminat olarak verilmesi senedin doğrudan bedelsizliğine yol açmaz; teminat altına alınan borcun yerine getirilmesi ve teminat ihtiyacının ortadan kalkması ile senet bedelsiz hâle gelir.

Kambiyo taahhüdünün temel alacağı geçersizse ya da sona ermişse, o kambiyo taahhüdü bedelsiz demektir. Bu anlamda senedin bedelsiz sayılmasında esas alınan husus, temel borç ilişkisinin kendisi değil, bu temel borç ilişkisinden doğan temel alacaktır. Bu itibarla bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası ile maddi hukuk bakımından borcun mevcut olup olmadığının tespiti amaçlanmakta; borçlu olmadığını iddia eden borçluya, genel hükümlere göre bu durumu tespit imkanı verilmektedir. (... Hukuk Genel Kurulu 08.02.2022 tarih ve ... Karar sayılı ilamı)

Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer.Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalıya (alacaklıya) düşer. Alacak kambiyo senedine dayanıyorsa kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan ispat yükü ise davacı borçludadır.TTK’nın 778/1-a maddesi atfıyla uygulanacak olan aynı Kanun’un 687. maddesi gereğince; senedin teminat senedi olduğuna dayalı bedelsizlik şeklinde ortaya çıkan kişisel def’înin senet hamiline karşı ileri sürülebilmesi için öncelikle, senedin bedelsizliğine dair def’în yazılı delille ispatlanması zorunludur.

Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Davacıda dava dilekçesinde ticari defterlere dayanmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, icra dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, somut olayda taraflar arasında, uyuşmazlığa konu 2020 yılında düzenlenmiş bonolardan önceye dayanan mal alım-satımına dayanan bir ticari ilişki bulunduğu, uyuşmazlığa konu bonolardan birinin 05/05/2020 düzenleme, 25/06/2020 vade tarihli 20.000 TL, diğerinin 15/06/2020 düzenleme 20/07/2020 vade tarihli 7.000 TL olarak düzenlendiği, davacı tarafından, 20.000 TL’lik bonoya karşılık 29/06/2020 ve 11/06/2021 tarihlerinde 10.000,00 TL olmak üzere toplam 20.000 TL’nin banka dekontuyla, ... hesabına yatırıldığı anlaşılmıştır.

Davalı ... tarafından ... sayılı dosyasıyla, 12/12/2021 tarihinde, davacı ... aleyhine, kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla; her iki bonoya dayanılarak faiz ve ferileri (komisyon v.b.) ile birlikte toplam 32.209,91 TL üzerinden takibe geçildiği, bu takibe yönelik olarak davacı vekili tarafından 17/12/2021 tarihinde icra Hukuk Mahkemesinde.

4 adet banka dekontuyla yapılan toplam 30.000 TL’lik ödeme nedeniyle, takibin iptaline karar verilmesi talebiyle iptal başvurusu yapıldığı, ... Mahkemesinin 11/02/2022 tarih, ... sayılı kararıyla, davanın.

Kısmen kabul, kısmen reddine, belirtilen ödemelerden yalnızca 29/06/2020 tarihinde yapılan ödemenin, 25/06/2020 vade tarihli 20.000 TL’lik bonoya karşılık olarak ödendiğinin kabulüyle, takibin 10.000,00 TL’lik asıl alacak bakımından durdurulmasına karar verildiği, kararın kesin nitelikte olduğunun istinaf mahkemesince belirlendiği anlaşılmıştır.

Davaya konu 20.000,00 TL bedelli bono yönünden 25/06/2020 vade tarihinden itibaaren 29/06/2020 tarihli 10.000,00 TL ödeme 11/06/2021 tarihli 10.000,00 TL ödemelere ve dava tarihi olan 16/08/2022 tarihine göre hesaplanan faiz miktarının 1.336,96 TL olduğu anlaşılmıştır.

30/07/2020 tarihli tutanaktaki davaya konu 7.000,00 TL'lik ödemenin dava konusu 20/07/2020 tarihli senede karşılık yapıldığı, ancak bu kaydın davalı defterinde bulunmadığından davacı tarafından bu bonoya ilişkin ödeme olmadığı anlaşılmıştır. 7.000,00 TL bononun ise dava tarihine kadar faiz miktarının 1.493,26 TL olduğu ve bu bonoya ilişkin toplam alacak miktarının 8.493,26 TL olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafça ödenmediği anlaşılan 7.000,00 TL bono ve 1.493,26 TL faizi toplamı 8.493,26 TL ödenen 20.000,00 TL bonodan kalan ve ödenmesi gereken 1.336,96 TL faizin toplamı 9.830,22 TL olarak hesaplanmıştır.

... Esas sayılı icra dosyasında toplam 29.650,00 TL ödemeye ilişkin 17/03/2022 tarihli tahsilat makbuz örneği bulunduğu, davacı vekilince sunulan icra dosyası dosya kapak hesabında da toplam alacağın 29.408,53 TL olduğu, ödenen paranın 29.650,00 TL olduğunun belirtildiği, mükerrer yatırıldığı anlaşılan ve dava dilekçesinde belirtilen 29.408,00 TL'den ödenmesi gereken 9.830,22 TL mahsup edildiğinde bakiye 19.577,78 TL mükerrer ödeme yapıldığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile ... Esas sayılı dosyasında ödediği 19.577,78-TL alacağın dava tarihi olan 16/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... ¸[e-imzalıdır] Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]