Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/6 K.2023/464

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı dava dilekçesi özetle; Müdürlüğünü yaptığı, ortağı olduğu ... Ticaret Sicil numaralı ...'ne ait karar defteri, pay defteri, envanter defteri, yevmiye defteri, defteri kebir, fatura koçanları, muhasebe evrakları ikamet ettiği ... adresinde bulunan evinin giriş balkonu altındaki depodan 25.12.2021 tarihinde çalındığını, bu hadisede karar defteri, pay defteri, faturalar, yevmiye, defteri kebir ve envanter defterinin zayi olduğunu, şirketi ve şahsının büyük bir zarara uğradığından bahisle karar defteri, pay defteri, envanter defteri, faturalar, yevmiye, defteri kebir ve envanter defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Dava ... olarak açılmıştır.

DELİLLER

Şikayetçi ifade tutanağı, şikayetçi ek ifade tutanağı, Araştırma görgü tespit ve olay yeri krokisi, 5 Ocak 2022 tarihli zayi ilanı, şirketi temsile dair imza sirküleri, vergi ve sigorta ile ... cevabi yazıları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nun 82/7. maddesinde, " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün (01/07/2022 tarihli 7417 sayılı Kanunun 55. maddesi ile "..." şeklinde değiştirilmiştir) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ... açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi mevcuttur.

TTK'nun 82/7. maddesinde, " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün (01/07/2022 tarihli 7417 sayılı Kanunun 55. maddesi ile "..." şeklinde değiştirilmiştir) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ... açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır.

Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için tacirin defter ve belgelerin korunması anlamında gereken özeni göstermesi, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bu hususta ispat külfeti de davacının üzerinde bulunmaktadır. Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. (... karar sayılı emsal içtihatları).

... Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olayda ise, davacı şirket hakkında ... tarafından borcu olduğunun ve 2014 tarihi itibariyle işyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkarıldığının belirtildiği, öte yandan, davacı şirketin defterlerinin şirket merkezinde bulunmayıp, ...

25/12/2021 ve 01/01/2022 tarihli şikayetçi ifade tutanaklarında kömürlükte bulundurulmasını söz konusu mahalde de korunaklı bir şekilde bulundurulmamasının TTK m. 20'de belirtilen basiretli tacir ilkesine aykırı olduğu, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin zıyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebileceği bu duruma göre ticari defter ve belgelerinin muhafazası için gerekli olan tedbir ve özenin gösterilmediği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸[e-imzalıdır] Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]