Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/700 K.2023/544

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ....

İhale Kayıt Nolu İhalede işi üstelenen firma olduğunu, sözleşme gereği 4.819.92TL ... davalı tarafından davacı kuruma ödendiğini, söz konusu verginin süresi içinde beyan edilip... dairesine ödendiğini, davalı firmanın ... aleyhine... mahkemesinde açmış olduğu dava neticesinde ödemiş olduğu... ... dairesinden tahsil ettiğini, ... tarafından davacı adına düzenlenen ...ile 4.819,92TL ... ve 4.819,92TL... ziyaı cezasının uzlaşma ile 7326 sayılı Kanun kapsamında 5.024,23TL olarak ödendiğini, ihale konusu işe ait sözleşmenin 25.1. ve 44.6 maddesinde her türlü... resim harçların sözleşme giderlerine ve yükleniciye ait olduğunun belirlendiğini,

4734 sayılı Kanunun 27. Maddesinde..., resim harçların teklif edilen fiyata dahil olacağının belirlendiğini, yüklenicinin sözleşme gereği ödemesi gereken tutarın davacı tarafından ödendiğini, belirterek 5.024,23.-TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.

DELİLLER

-Arabuluculuk son tutanağı, -Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri, -Birim Fiyat Teklif Mektupları, -... ... Bankası, ... Banka dekontu , -... Beyannamesi, -... Ceza İhbarnamesi, Takdir Komisyonu Kararı, -.... yazıları, -30/03/2023 tarihli bilirkişi raporu,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava, ... sahibi tarafından ödenen ... yükleniciden rücu'en tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; davacının davalı şirketle arasındaki sözleşmelere istinaden ... dairesine ödemiş olduğu ihale... davalıdan talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

Davalı ... Limited Şirketi tarafından 16.05.2014 tarihinde sözleşmeye ait ... ihale karar pulu olarak davacı kuruma 12.850,28-TL ödendiği görülmektedir.

Davacı tarafça 847.085,36TL matrah üzerinden 4.819,91TL ... ... beyannamesi ile beyan edildiği ve ödendiği, söz konusu ... ihale kararına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

... Ceza İhbarnamesi Ve Takdir Komisyonu Kararında; ...Tarafından düzenlenen... ... ceza ihbarnamesi ile davacı adına 4.819,92TL... ve aynı miktarda cezanın ihbar edildiği görülmektedir. Söz konusu ihbarnamenin 19.08.2020 tarihli ve 6035 sayılı Takdir Komisyonu kararına dayandığı kararda ise ...’in ...Mahkemesinde açmış olduğu .... sayılı Kararda ihale kararına ilişkin ... mükellefinin ... olduğuna karar verildiği, 4.819,91TL nin ...’e ret ve iadesinde karar verildiği, mahkeme kararı ile verginin mükellefinin ... olmasının belirtilmesi sebebiyle 4.819,92TL ... mükelleften aranması gerektiğine karar verildiği görülmektedir.

Dava dilekçesinin ekinde bulunan ... yapılan ödeme belgesine göre 28.601.777,86TL matrah ve 216.202,49TL... yerine Takdir Komisyonu Karı ile yapılan düzeltme neticesinde matrahın 29.488.863,92TL olmasına karar verildiği ve buna göre ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce nitelikli hesap bilirkişisinden rapor aldırılmış, Bilirkişi tarafından düzenlenen 30/03/2023 tarihli raporda bilirkişi raporuna özetle;

488 sayılı ... Kanununun 1 inci maddesinde, “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar ... tabidir.

Bu kanundaki kâğıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.” Düzenlemesi yer almaktadır.

Kanunun mükellef başlıklı 3. Maddesinde ise “... mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların... kişiler öder. Yabancı memleketlerle ...'deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtların vergisini, ...'de bu kağıtları resmi dairelere ibraz eden üzerlerinde devir veya ciro işlemleri yapanlar veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalananlar öderler. Ancak bunlardan ticari veya mütedavil kağıt mahiyetinde bulunanların vergisini, bunları en evvel satan veya kabul veya başka suretle kullanan kişiler öderler.” Düzenlemesi yer almakta olup, hangi kurumların resmi daire olduğu ise Kanunun 8. Maddesinde belirlenmiştir.

Buna göre Kanunun 8. Maddesinde “Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köylerdir. Bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılmaz.” Düzenlemesi yer almakta olup, bu kapsamda dava konusu olayda davacı kurumun statüsü ve hukuki niteliği gereği Anonim Şirket olduğu ve ayrı tüzel kişiliği olan bir iktisadi işletme olması nedeniyle davacının 488 sayılı ... Kanunun 8. Maddesi Kapsamında resmi daire olarak sayılan bir kuruluş olmadığı görülmektedir.

Buna bağlı olarak söz konusu maddeler uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın temeli olan ihale kararından kaynaklanan ..., ... Kanunu’na ekli I sayılı listede yer almaktadır. Söz konusu verginin mükellefi ise yukarıda açıklanan mevzuat uyarınca, kağıtları imza eden davacıdır. Davacı ..., ... Kanunu m. 8 uyarınca resmi daire değildir ve 5018 sayılı Kanun’a ekli I ve II sayılı listede yer alan genel ve özel bütçeli kurumlar arasında da sayılmamıştır. Buna göre ... mükellefinin yasal olarak davacı ... olduğu görülmektedir.

Nitekim davalı tarafından... mahkemesine açılan davada mahkemenin kararı ile bu husus vurgulanmış olup, ... söz konusu verginin yasal mükellefi bulunduğundan, ihale karar ... aslı açısından sorumlu tutulmuş ve söz konusu kararlar kesinleşmiştir.

... Usul Kanunu madde 8 uyarınca “Mükellef, ... kanunlarına göre kendisine... borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişidir. ... kanunlarıyla kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya... sorumluluğuna müteallik özel mukaveleler... dairelerini bağlamaz.” Anılan madde uyarınca... hukukunda yasallık ilkesi geçerli olup mükellef yasa ile belirlenmektedir. Tarafların mükellefiyete dair yaptıkları sözleşmeler, ... dairesi açısından hüküm ifade etmemektedir. Bununla birlikte, söz konusu madde, sözleşme serbestisi ilkesi gereği verginin sözleşmenin diğer tarafınca ödenmesini kararlaştırmasını engellememektedir. Bu tür kayıtlar... idaresi ile mükellef arasındaki dikey ilişkiyi ilgilendirmemekle birlikte, taraflar arasındaki iç ilişki açısından bağlayıcı olmaktadır.

Nitekim davacı da, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre ihale karar ... davalıların sorumluluğunda olduğunu iddia etmiştir. Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin “Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler” Başlıklı 7.1. Maddesinde “Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin tüm giderler ile ulaşım, sigorta, ..., resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak ..., sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından yükleniciye ödenecektir.” Hükmünün yer aldığı,

Yine sözleşmenin 8. Maddesi gereğince sözleşmenin eki ve ayrılmaz bir parçası niteliğinde olan İdari Şartnamenin 25.1. maddesinde ise “Sözleşmenin uygulanması sırasında tüm giderler ile ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, ..., resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.” Şeklinde aynı hükmün yer aldığı görülmüştür.

Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin tüm giderler ile ulaşım, ..., resim, harç giderlerinin sözleşme bedeline dahil olduğu belirtmiştir. Söz konusu giderlerin ne olduğu açık biçimde belirtilmemekle birlikte bu hususta takdir yetkisi mahkemeye aittir. Bununla birlikte taraflarca, söz konusu giderlerin sözleşmede belirlenen taahhüdün yerine getirilmesi ve idari şartnamede yer aldığı üzere sözleşmenin uygulanması sırasında ortaya çıkacak olan giderler olduğu belirlenmiştir.

Davanın, davacı... A.Ş ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmelere istinaden davacı tarafından yapılan ... ödemelerinin davalı şirketten tahsiline ilişkin olduğu, davacı ... ile davalı şirket arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren ile yüklenici ilişkisi bulunduğu, davalı şirketin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı ile davalı arasında hizmeti alımı sözleşmesi ile idari şartnamede yer alan yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin esas alınması gerektiği değerlendirilmiştir.

Davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmeti alım sözleşmelerinin 7.1 maddesindeki "Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşme ulaşım, sigorta, ..., resim ve harç, gibi giderler ile İdari Şartnamenin 25. Maddesinde belirtilen işçilik yemek ulaşım ve işin süresi boyunca kullanılmak üzere İdari Şartnamenin 25.3.3 ve 25.3.4 Maddelerinde belirtilen giderler sözleşme bedeline dahildir.

İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak ... sözleşme bedeline dahil olmayıp, idare tarafından yükleniciye ödenir." ve idari şartnamenin 25.1. Maddesindeki "İstekliler ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, ..., resim ve harç giderlerinin tümünü teklif fiyatına dahil edecektir." şeklindeki düzenlemeler ve ayrıca Kamu İhale Tebliğinin 78.30.

Maddesinde " İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı ... ...

Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve ... güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden;

işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen ... kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir." şeklindeki hüküm ile ihale sözleşmelerine ilişkin ... sözleşme bedeline ve giderlerine dahil edildiği düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamından; davanın, davacının ilgili...

Mahkemesi kararlarına istinaden... dairesine ödemiş olduğu sözleşme karar pulu-..., gecikme zammı ve harcını davalılardan talep etmesine ilişkin olduğu, ödenen sözleşme karar ... yukarıda açıklanan ilgili kanun maddeleri gereğince sözleşmenin imzalanması ve uygulanmasına ilişkin bir... olduğu ve sözleşmenin imzalanması aşamasında doğduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. Maddesinde ve sözleşmenin eki niteliğindeki İdari Şartnamenin 25. Maddesinde taahhüdün yerine getirilmesi ve sözleşmenin uygulanması sırasında ortaya çıkacak olan her türlü..., resim ve giderlerin davalı tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı,

ihale sözleşmelerine ilişkin ... sözleşme bedeline ve giderlerine dahil edildiği, sözleşme ve mevzuattaki bu düzenlemeler gereğince, ... ilişkin ödemelerin yüklenici tarafından karşılanacağı ve yüklenicinin sorumluluğunda olduğu değerlendirildiğinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ

Vekalet Harcı 11,50 TL Başvurma Harcı 80,70 TL Peşin Harç 85,81 TL Tebligat ve müzekkere 119,00 TL Bilirkişi Ücreti 1.500,00 TL

TOPLAM 1.797,01 TL