Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/777 K.2024/92

3- .... 4-.... 5- .... 6- ... 7- .... 8-.... 9- .... 10- .... 11- .... 12- .... 13- ....

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/11/2022

KARAR TARİHİ : 12/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 19/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ..., 08.06.1984 tarih ve 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, ... binasında ve işletmekte olduğu havalimanlarında ihtiyaç duyulan temizlik hizmetleri ihale yoluyla piyasadan temin edildiğini, yapılan ihale sonucunda ...

Havalimanında temizlik hizmetleri yukarıda yeralan firmalar tarafından yürütüldüğünü, bağlı havalimanlarında muhatap firmaların işçisi olarak çalışan ...ye yapılan kıdem tazminatı ödemesinin ilgililerden tahsili gerektiğini, idare tarafından ödenen toplam 138.000,00-TL’nin muhatap şirketlerden rücuen tahsilini talep ettiklerini, davalı firmalar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnamelerin ilgili maddelerinde yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin.

İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenici olduğunu, yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk ...’ne yüklenemeyeceğini, yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu,SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları, yüklenici tarafından karşılandığını, ... bu gibi konularda sorumlu sayılmayacağını şeklinde düzenleme bulunduğunu,

tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 138.000-TL ‘nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... San.Tic.Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı kurum, rücuen tazminat davasını görevli ve yetkili mahkeme'de açmadığını, davacının şirketlerine karşı açtığı dava, davacı ile şirketlerinin arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanmadığını, aksine kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacına matuf olduğunu, davacının, tacir olarak kabulü de mümkün bulunmadığını, bu nedenlerle davaya bakma görevi ...

Mahkemesi olduğunu ve davanın görev yönünden reddini talep ettiklerini, davacı İdare ile şirketleri arasında Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını dava dışı işçi şirketleri uhdesinde kısmi sürelerle çalıştığını, işbu sözleşme kapsamında dava dışı işçi olan ...01.01.2015 tarihinde işe başladığını, 30.06.2015 tarihine kadar fiilen çalıştığını, bu tarihten itibaren. dava dışı işçiler farklı firma bünyesinde ve aynı işyerinde çalışmaya devam ettiğini, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinde kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir düzenleme yer almamaktadır. kısaca ifade etmek gerekirse,

davacı idare tarafından kıdem tazminatı ile ilgili şirketleri ayrıca bir ödeme yapılmadığı açık olup, ihale bedeli içerisinde gösterilmeyen ve ödenmeyen aynı zamanda yaklaşık maliyet cetvelinde gider olarak gösterilemeyen bu kalemin ihaleyi yapan kamu kuruluşu tarafından ödenmesi gerekmekte olduğu sonucuna ulaşılması gerektiğini, zira karşılığı olmayan bir ödemeden şirketimizin sorumlu tutulması hakkaniyet ve menfaatler dengesiyle bağdaşmayacağını, tüm bu nedenlerle davanın yetki ve görev yönünden reddine, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun olarak tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri gibi duruşmalara da katılmamışlardır.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Tarafların bildirdiği deliler toplanmış; Arabuluculuk tutanağı, Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname-CD), dava dışı işçinin ... Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri, dosya içerisine alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, karar vermeye yeterli bulunmakla, hesap bilirkişisinin raporuna mahkememizce itibar edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçinin .... çalışması sırasında emekli olması sebebiyle işçiye ödenen "Kıdem Tazminatı" ödemesinin davalılardan rücuen talep edilip edilemeyeceği, hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri ve emsal yargı kararlar dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Dosya kapsamında bulunan CD içerisinde, davacı kurum ile davalı şirketler arasında genel temizlik hizmetleri satın alım işi kapsamında aşağıdaki sözleşmelerin imzalandığı tespit edilmiştir.

Muhtelif Sözleşmelerin 22. Maddesinde, Muhtelif Sözleşmelerin 23. Maddesinde; “yüklenicinin sözleşme konusu ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamesinin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu,”

Muhtelif Sözleşmelerin 31. Maddesinde, Muhtelif Sözleşmelerin 32. Maddesinde; "Yüklenici taahhüdü çerçevesinde kusurlu ve standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ziyandan doğrudan sorumlu olacağı" denilmektedir.

Teknik Şartnameler, Muhtelif Teknik Şartnamelerin 5.1. Maddesinde, Muhtelif Teknik Şartnamelerin 5.16. Maddesinde; "Yüklenicinin istihdam ettiği sağlık personelinin İş Kanunu, ... mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici istihdam ettiği personelin 4857 Sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin, herhangi bir sorumluluk ihale makamı olan ...'ye yüklenemez." denilmektedir.

Dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişisi tarafından düzenlenen 05/06/2023 tarihli raporunda özetle; dava dışı işçinin alt işverenlerde geçen sigortalılık süresi toplam, 9112 gün olduğu, (25 yıl 3 ay 22 gün) dava dışı işçi ödeme, davacı tarafından dosyaya sunulan "kıdem tazminatı tahakkuk cetveli" başlıklı tarihsiz belgede, dava dışı işçinin 24 yıl 11 ay 29 gün hizmet süresine istinaden yapılan hesaplamda kıdem tazminatının NET 144.268,87 TL+ 1.103,38 TL Damga vergisi olmak üzere 145.372,25 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından dava dışı işçi ...'nin hesabına 19/04/2022 tarihinde 144.268,87 TL "KIDEM TAZMİNATI ÖDEMESİ açıklaması ile ödeme yapıldığı dosya kapsamında 1.103,38 TL damga vergisinin ödendiğine dair bir bilgi ve belge bulunmadığı tespit edildiği,

Kök rapordaki değerlendirmeleri tekrarla, dosya kapsamındaki ... kayıtlarına göre, dava dışı işçi davalı alt işveren şirketlerde toplamda 9112 gün (25 yıl, 3 ay, 22 gün) çalıştığı, dosyada bulunan ... işten çıkış bildirgesine göre dava dışı işçinin 31/12/2020 tarihinde "18 (İşin Sona Ermesi)" kodu ile çıkış işlemleri yapılmış olduğundan İş Kanunu hükümlerine göre kıdem tazminat alacağı şartları oluştuğu,

Davacı tarafından sunulan kıdem tazminatı tahakkuk cetveline göre dava dışı işçinin yemek, yol, çocuk yardımı, yakacak yardımı, bayram yardımı, ikramiye yardımı, öğrenim yardımı dahil edilerek kıdeme esas 30 günlük ücretinin 5.525,26 -TL olduğu, ayrıca dava dışı işçinin toplu iş sözleşmesine göre geçen 5 yıl 5 ay 8 gün kıdem süresine istinaden ise bu süre için kıdeme esas 35 günlük ücretinin 5.962,16 TL olarak belirlendiği tespit edilmiş, dosya kapsamında dava dışı işçinin bordro, puantaj kayıtları ve TİS farkına hesabına ilişkin bilgi belge veyahut talep bulunmadığından, davacının sunduğu kıdem tazminatı tahakkuk cetvelinde belirtilen kıdeme esas 30 günlük ücreti olan 5.525,26 -TL üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmıştır.

Hizmet Süresi Ücreti Tutar

25 Yıl x 5.525,26 -TL -TL = 138.131,50 TL.

3 Ay x 5.525,26 -TL -TL / 12 = 1.381,32 TL.

22 Gün x 5.525,26 -TL -TL/ 365 = 333,03 TL

Kıdem Tazminatı = 139.845,84 TL. (Brüt)

Damga Vergisi 0,759% = 1.061,43 TL

Kıdem Tazminatı = 138.784,41 TL. (Net)

Taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri, yargıtay kararları ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, dava dışı işçinin hak ettiği 138.784,41 TL kıdem tazminatı alacağının tamamının işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak davalı alt işveren şirketlere rücu edilmesi durumda alt işveren şirketlerin sorumlu olduğu miktarların hesaplamaları aşağıda yapılmış olup; damga vergisi ödemesine ilişkin dosyada ödeme dekontu bulunmadığından hesaplamaya dahil edilmediği, davacı ...'nin, davalı işverenlere rücu edebileceği tutarların davalı şirketler bakımından ayrı ayrı gösterildiği davalıların sorumluluk oranları konusundaki nihai takdirin mahkemeye ait olduğu..." bildirilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporu usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli olduğu görülmüş ve hükme esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre; davacı davalılar ile arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının yüklenici/davalı firmalardan rücuen tahsili istemiyle alacak dava açmıştır.

Dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmış, hükme esas alınan hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 14/09/2023 tarihli ön ve 15/01/2024 tarihli ek raporunda; asıl işveren davacının dava dışı işçiye ödeyip davalı alt işverenlerden rücu yoluyla talep edebileceği, alacak miktarlarının her bir davalı alt işverene tekabül eden genel toplam tutarları bilirkişi raporlarında toplu olarak gösterilmiş, kıdem tazminatı alacağının tamamının işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak davalı alt işveren şirketlere rücu edebileceği değerlendirildiğinden,

hükme esas alınan bilirkişi raporundaki şekliyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HARÇ

2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 7.493,15 TL harçtan peşin alınan 2.356,70 TL ile eksik 5.136,45 TL harcın arabuluculuk görüşmelerine katılmayan diğer davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

937,36-TL'sının ... Tem.San.Tic.Ltd.Şirketinden,

359,51-TL'sının ......Tekstil Ticaret Limited Şirketinden,

487,92-TL'sının ..... Ticaret Limited Şirketinden,

544,42-TL'sının ... Şirketinden,

124,26-TL'sının ...... Limited Şirketinden,

718,55-TL'sının .....Ltd.Şti ve ... Ltd.Şti. İş Ortaklığından,

550,59-TL'sının ... Şirketinden,

166,89-TL'sının ... .. Dış Ticaret Limited Şirketinden,

295,30-TL'sının ... ... Limited Şirketinden,

397,01-TL'sının ..... Limited Şirketinden,

554,64-TL'sının ...... Sanayi Limited Şirketinden alınarak Hazineye gelir kaydına,

YARGILAMA GİDERİ

3-Davacı tarafından peşin yatırılan 2.437,40 TL harçlar ile ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 5.162,00-TL yargılama giderinin arabuluculuk görüşmelerine katılmayan diğer davalıların sorumluluk oranlarına ve kabul ve redde göre yapılan oranlamada takdiren

941,83-TL'sının .... .San.Tic.Ltd.Şirketinden,

361,10-TL'sının ......Tekstil Ticaret Limited Şirketinden,

490,15-TL'sının ..... Ticaret Limited Şirketinden,

546,94-TL'sının ... Şirketinden,

124,68-TL'sının ...... Limited Şirketinden,

721,93-TL'sının .....Ltd.Şti ve ... Ltd.Şti. İş Ortaklığından,

553,13-TL'sının ... Şirketinden,

167,53-TL'sının ... .. Dış Ticaret Limited Şirketinden,

296,58TL'sının ... ... Limited Şirketinden,

398,79TL'sının ..... Limited Şirketinden,

559,34-TL'sının ...... Sanayi Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

VEKALET ÜCRETİ

4-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin arabuluculuk görüşmelerine katılmayan diğer davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

3.265,71-TL'sının ... Tem.San.Tic.Ltd.Şirketinden,

1.251,96 -TL'sının ......Tekstil Ticaret Limited Şirketinden,

1.699,46-TL'sının ..... Ticaret Limited Şirketinden,

1.896,36-TL'sının ... Şirketinden,

432,14-TL'sının ...... Limited Şirketinden,

2.503,17-TL'sının .....Ltd.Şti ve ... Ltd.Şti. İş Ortaklığından,

1.917,84-TL'sının ... Şirketinden,

580,71-TL'sının ... .. Dış Ticaret Limited Şirketinden,

1.028,21-TL'sının ... ... Limited Şirketinden,

1.401,23-TL'sının ..... Limited Şirketinden,

1.923,21-TL'sının ...... Sanayi Limited Şirketinden,

ARABULUCULUK ÜCRETİ

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca .... bütçesinden ödenen 1.680,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) arabuluculuk görüşmelerine katılmayan ve diğer davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

306,83 TL'sının ... .San.Tic.Ltd.Şirketinden,

117,83-TL'sının ...... Şirketinden,

159,83-TL'sının ..... Ticaret Limited Şirketinden,

178,31TL'sının ... Şirketinden,

40,88-TL'sının ...... Limited Şirketinden,

235,26-TL'sının .....Ltd.Şti ve ... Ltd.Şti. İş Ortaklığından,

180,32-TL'sının ... Şirketinden,

44,83 TL'sının ... .. Dış Ticaret Limited Şirketinden,

104,99-TL'sının ... ... Limited Şirketinden,

130,09-TL'sının ..... Limited Şirketinden,

180,83-TL'sının ...... Sanayi Limited Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

6-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12.02.2024

Katip .... Hakim .... ¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır]

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ

Vekalet Harcı 11,50 TL Tebligat ve müzekkere 2.850,50 TL Bilirkişi Ücreti 2.300,00 TL

TOPLAM 5.162,00 TL