Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/330 K.2025/347

K. YAZIM TARİHİ : 16/05/2025

Mahkememizde görülen davanın açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 20.04.2016 ... sözleşmesinin bulunduğunu, yer teslimi sonrasında yapılacak projenin sadece ilçe merkezini değil merkeze bağlı mahalleleri de kapsayacak şekilde yapılmasına karar verildiğini, yeni duruma göre de müvekkil şirkete proje hazırlattığını, yeni güzergaha ait projelerin 26.04.2017 tarihinde onaylandığını, ihaleye çıkılan asıl projenin yer tesliminin 04.05.2016 tarihinde yapılmışken yeni projelerin onaylanma sürecinin ise 26.04.2017 tarihinde sona ermiş olmasından kaynaklı 1 yıl zaman kaybının yaşandığını, asıl proje ile yeni proje arasında farklılıklar oluştuğunu,

bu hususta ....

Değişik iş numaralı tespit dosyasında değerlendirme yapıldığını, davalı idare tarafından belirlenen fiyat ve hakkedişlere itirazda bulunularak yeni birim fiyat tespitinin yapılması ile ilgili müvekkilince talepte bulunulduğu, tarafların anlaşamadıklarını ve yüksek fen kurulu kararı ile idare nezdinde çözümü yollarının tüketildiğini, kısmi dava niteliğindeki .... esas sayılı dosyasının derdest olduğunu, bakiye alacağın zamanaşımına uğramaması için eldeki davanın açıldığını iddia ederek 500 mm düktil demir boru/... isale hattı döşemesine ait iş kalemine yönelik uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre yeni birim fiyat yapılmasına,

hazırlanacak yeni bir fiyatın uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek sözleşme yılı fiyatının yapım işleri genel şartnamesinde belirlenen usule göre belirlenmesine, bu iş kalemine ilişkin yapılmış imalatlar için eksik ödenen fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşulu ile 481.619,43 TL’nin, 500 mm düktil demir boru/... isale hattı döşemesine ait iş kalemine yönelik uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre yeni birim fiyat yapılmasına, hazırlanacak yeni bir fiyatın uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek sözleşme yılı fiyatının yapım işleri genel şartnamesinde belirlenen usule göre belirlenmesine,

bu iş kalemine ilişkin yapılmış imalatlar için eksik ödenen 2.698.880,57 TL’nin davalı taraftan avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin 6. maddesinde, taraflar arasında sözleşmenin birim fiyat sözleşme olduğunun açıkça belirlendiğini, işin devamı sırasında ...'nün talebi üzerine projenin revize edildiği, yüklenici şirketin revizyon projesini sunduğunu, yeni proje ile ..., ... ve ... basınç sınıfındaki Düktil boru imalatlarının yapılması gerekliliğinin ortaya çıktığını, yeni birim fiyatlarının müvekkilince hazırlanarak yüklenici ile karşılıklı imza altına alındığını, ancak ... ve ... basınç sınıfı borular için anlaşma sağlanamadığını,

Yüksek Fen Kurulu kararı doğrultusunda ... basınç sınıfı boruya eksiltme-artırma yöntemi uygulanarak yeni fiyat yapılmasına karşılık, ... basınç sınıfı boru için ise sözleşme ekinde bulunan birim fiyat tarifindeki "Hattın tamamını içermeyen kısmi tadilat projeleri gereğince sözleşme eki projesine esas şeritvari haritası dışında boru hattı yapılması halinde dahi, bu birim fiyat uygulanacaktır" hükmü gereğince yeni fiyatlandırma yapılamadığını, ayrıca, yüklenici şirket,

dilekçesinde resmi gazetede yayımlanan 16/01/2017 tarih ve .... sayılı ... kararı ile ithal edilecek düktil borulara %30 ek gümrük vergisinin getirilmesi ve döviz kurunda gerçekleşen artışlar nedeniyle maliyetlerinin fahiş oranda arttığını ileri sürerek Borçlar Kanunu'nun ilgili maddesi uyarınca maliyetlerinin uyarlanmasını talep ettiğini, işe ait sözleşmenin "fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları" başlıklı 14. Maddesi ve 27/06/2013 tarih ve .... sayılı ....

Kararı eki "4734 sayılı Kamu İhale kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar"ın "Uygulama Esasları" başlıklı 6/5 maddesi uyarınca, davacının döviz kurundaki artış ve ek vergi getirildiğinden bahisle maliyetlerin uyarlanmasını talep edemeyeceğini, bankalarınca yapılan işlemin, kanun veya sözleşme ve ekleri hükümlerine hiçbir aykırılık taşımadığını, Yüksek Fen Kurulu'nca verilen kararın da işlemlerinin hukuka uygunluğunu kanıtlar nitelikte olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, .... Değişik iş, .... esas sayılı dosyaları, ihale dosyası, hakediş belgeleri dosya arasına alınmıştır.

.... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, dava konusunun aynı olduğu ve kısmi dava niteliğinde açıldığı, eldeki davanın ek dava niteliğinde olduğu, ilgili dosyada taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde, birim fiyatlı sözleşme olduğu,

fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları başlıklı 14.2. maddesinde, "Yüklenici gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi teklifinde bulunamaz," hükmü ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen İşlerde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların Uygulama Esasları başlıklı 6/5 maddesine göre "Bu esaslara göre hesaplanan fiyat farkları, fiyat farkı ödenmesine konu olabilecek tüm fiyat artışlarını kapsar.

Ancak, yüklenicinin kullandığı yapı teknikleri, makine, ekipman ve malzeme ile işçiliğin cins ve miktarı, Türk parasının yabancı paralar karşısında değer kaybetmesi veya kazanması, yurtdışından temin edilen malzemenin menşe der fiyatının değişmesi ve benzeri diğer nedenlerle fiyat farkı hesaplanamaz," hükümleri gereği davacının talepte bulunamayacağı gerekçesi ile davanın reddine dair verilen kararın davalının istinafı üzerine .... sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verdiği, davalının kararı temyiz etmesi üzerine .... sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesinin red kararının onanmasına karar verildiği,

kararın 17/09/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde, eldeki davanın bekletici mesele yapılan .... esas sayılı dosyasının devamı ve ek dava niteliğinde olduğu, ilk davanın reddine dair verilen kararın kesinleşmesi nedeni ile tarafları ve konusu aynı olan eldeki davada kesin hüküm teşkil edeceği ve mahkememizi bağlayacağı, bu nedenle davacının ispat edilemeyen davasının reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan .... · ¸[e-imza] · Üye .... · ¸[e-imza] · Üye .... · ¸[e-imza] · Katip .... · ¸[e-imza]