Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/593 K.2024/254

Mahkememizde görülen alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Müvekkili ile davalı arasında 11.09.2012-31.12.2012 dönemine ilişkin olarak "Otobüs İç Temizliği" konusunda hizmet sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirip 19.03.2013 tarihinde işi teslim ettiğini, ancak davalının hakediş raporlarına aykırı şekilde müvekkilinin hakedişlerinden kesinti yaptığını, Eylül-2012 ayına ilişkin 134.581,44 TL, 2 ve 3. dönem hakedişlerine yönelik olarak toplam 235.196,27 TL, Aralık 2012 dönemine ilişkin olarak ise 318.505,22 TL olmak üzere toplam 688.282,93 TL kesinti yapıldığını, davalının cezai yaptırım sebebinin teknik şartnamede belirtilen ilacın kullanılmaması olduğunu,

oysa müvekkilinin izin belgesini haiz firmadan temin edilen denk özelliklere sahip ilaç ile gerekli dezenfektelerin yapıldığını, davalının yaptığı kesintilerin sözleşme ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, 688.282,93 TL'nın kesinti tarihlerinden itibaren reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı vekili cevap dilekçesi ile.

Müvekkili ile davacı arasında 11.09.2012-31.12.2012 dönemini kapsayan "Otobüs İçi Temizliği" hususunda sözleşme imzalandığını, otobüslerde temizlik hususunun çok önem arzetmesi nedeniyle sözleşme ve teknik şartnamenin çok ayrıntılı ve özenli hazırlandığını, müvekkili tarafından davacının hakedişinden eksik işçi çalıştırdığı ve haşere ilacının temin edilmediği nedenleri ile 270 araca haşere ilacı yapılmadığı, bazı günler hiç çalışma yapılmadığı,

eksik haşere ilacı teslim edildiği nedenleriyle kesintiler yapıldığını, yapılan işlemlerin doğru ve hukuka uygun olduğunu, davacının faiz talebinin de yerinde olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

DELİLLER

Taraf delilleri toplanmış, hakkediş dosyası getirtilmiş, bilirkişi raporları alınmıştır.

Hukukçu bilirkişi, kimya mühendisi bilirkişi, sayıştay denetçisi tarafından düzenlenen 03/11/2015 tarihli 1. Bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak.

Taraflar arasında mevcut sözleşme ve şartname hükümleri, sözleşmeye aykırı davranan Yüklenici hakkında uygulanacak ceza şartına dair açık hükümler ihtiva ettiği, her bir hak ediş raporunun tetkikinden yüklenicinin sözleşmeye aykırı davranması sebebiyle uygulanan ceza tahakkuklarının sözleşme hükümlerine uygun şekilde hesaplandığı ve hak edişlerinden kesildiği,

ancak asıl uyuşmazlığın, teknik şartnamede nitelikleri belirtilen kullanılmadığı üzerinde yoğunlaştığı, teknik şartnamenin 25.3. maddesinde haşere ilacının (kokusuz) 1.100 lt. konsantrasyon % 10 Permethrin ec veya micro kapsül formülasyon, % 5 Es Brothrin içeriği, en az veya dengi özelliklerde olacağı belirtildiği, davacının kullandığı “...” isimli ilacın ruhsatının bulunmadığı, bu durumda sözleşme ve şartnameye uygun olmadığı, bu nedenle hak edişlerinden kesintiler dolayısıyla davacının alacağının bulunmadığı belirtilmiştir.

Hukukçu bilirkişi, kimya mühendisi bilirkişi, sayıştay denetçisi tarafından düzenlenen 15/11/2016 tarihli 2. Bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak.

Davacı şirket tarafından davalı kurum ile yapılan “otobüs iç temizliği” konulu hizmet sözleşmesi kapsamında, sözleşme hükümlerinde belirtilen ilacın Sağlık Bakanlığından ruhsatlı satışının yapılmadığı, dolayısıyla belirtilen ilaç ile değil muadili bir ilaç ile hizmet verildiği, yine, sözleşme kapsamında verilmesi istenen ilaçlama hizmetinin süresi içerisinde verildiği, bu hususta davalı kurum tarafından da herhangi bir iddia ve savunmanın bulunmadığı, yapılması istenen hizmet işinin bir ay'ın dört hafta çektiği belirtilerek 1. ve 3. haftalarında ilaçlama, 2. ve 4. haftalarında dezenfekte işleminin yapılacağının belirtildiği,

ancak ay'ın 5.haftalık dilime girdiği tarihlerinin dikkate alınmadığı, sözleşmede açıkça belirtilmediği, bu nedenle de davacı firmanın verdiği hizmetin eksik gerçekleştirildiği değerlendirilerek cezai yaptırıma maruz bırakıldığı, davalı kurum tarafından yapılan cezai uygulamalar içerisinde haşere ilacının 1100 It. olarak teslim edilmemesi hususunda yukarıda inceleme bölümünde konusunda deneyimli Biyokimya uzamanı bilirkişi tarafından yapılan hesaplama ve değerlendirmeler sonucunda istenen miktarın sözleşme şartnamesi düzenlenmesi sırasında “kuvvetle muhtemel hesap hatası yapılarak” sehven yazıldığı,

davacı firma tarafından da ifade edildiği üzere bu miktardaki ilacın kullanım alanının oldukça çok fazla büyüklükte olması gerektiği,dolayısıyla, davacı ... Otom. Tem. Gıda Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ... verilen otobüs iç temizleme hizmeti işinde yapılan ilaç dezenfekte yapılmaması nedeniyle yapılan 10.10.

2012 tarihindeki 278.443 99.-TL/ lık, 12.12.2012 tarihindeki 88.393 ,41.-TL'lık ve 29.01.2013 tarihindeki 307.236 ,22.-TL'lık kesintiler ile 29.01.2013 tarihindeki 11.262,00.-TL”lık haşere ilacı teslimi edilmemesi nedeniyle yapılan toplam 685.335,62.-TL'nın kesintilerin yapıldığı tarihten itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı ... davacının talebinin haklı ve somut sebeplere dayandığı, kesinti tutarları toplamı olan 685.335,62.-TL ile işlemiş davacı tarafından davalı ... talep edebileceği belirtilmiştir.

Çevre mühendisi, kimya mühendisi bilirkişi, sayıştay denetçisi tarafından düzenlenen 31/03/2017 tarihli 3. Bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; .... kayıtlarında “...” isimli biyosidal ürünün ruhsatının olmadığına ilişkin yazının; yazışmaların bir aşamasında ilacın isminin ... sehven eksik bildirilmesinden kaynaklandığı, fFirma tarafından otobüslerin ilaçlanmasında kullanılmış olan “...” isimli ruhsatlı haşere ilacının dosyada mevcut bilgi ve belgelerde %10 Permethrin ve “%5 Es Biothrin etken maddelerini içerdiği ve ec formunda olduğunun anlaşıldığı ve bu durumuyla teknik şartname isteklerine ve sözleşmeye uygun bir ürün olduğu,

sözleşme çerçevesinde yapılması gereken ilaçlama işlerinin süresi içinde gerçekleştirildiği, bu hususta davalı tarafın herhangi bir iddia ve savunmasının bulunmadığından hareketle. Davalı idare tarafından davacı şirketten 685.335,62 TL haksız kesinti yapıldığı belirtilmiştir.

3. bilirkişi heyeti 06/04/2018 tarihli ikinci ek raporlarında sonuç olarak. Haşere ilacı miktarının hesaplanmasında maddi hata olduğu, yaklaşık olarak 177,8 It.nin otobüslerin ilaçlanmasına yeterli olduğu, maddi hata olsa da sözleşmede belirtilen 1100 lt.

Haşere ilacının tamamının yüklenici firma tarafından ... teslim edilmesinin şart olduğu, bu yönüyle sözleşme bedelini etkileyen bir hususun bulunmadığı, haşere ilacının ihtiyaçtan fazla miktarda tespit edilerek sözleşmeye bağlanmasından kaynaklanan maddi hatanın hizmet alım işinin şeklini değiştirmeyeceği, ancak kesilen cezanın haklı sebebe dayanmadığı, kullanılmayıp artan haşere ilacının ise ... tasarrufunda olduğu,

sözleşmedeki birinci ve üçüncü haftada haşere ilaçlaması yapılması konusundaki şartın beşinci haftanın sözleşmede öngörülmemesi nedeniyle sözleşmenin genel düzenlemesi ve hükümleri ve medeni kanunun genel hükümlerine göre beşinci haftada ilaçlama gerekip gerekmediğinin sözleşmenin bütünü ile birlikte değerlendirilmesiyle ilgili olarak.

Hizmet Alımı İşine Ait Teknik Şartnamenin 15.11. maddesi; bir ayda 4 Pazar günü olacağını öngörmüş, sözleşmenin imzalanmasıyla taraflar bunu kabul ettikleri, Aralık 2012 Ayında 5 pazar günü olmasının önceden fark edilememesinin de maddi hata olarak nitelendirildiği,

hazırlayan taraf olan ... kendi hatasını karşı tarafa yükleme çabası olarak gördüğümüzü, bu yönüyle sözleşmede açıklıkla yer almayan bir hususa dayanarak ceza uygulanamayacağı, eksik ilaçlandığı belirtilen alanların hangi esasa göre yada tutanağa göre de saptandığı ve kesilen cezaların sözleşmeye uygun olup olmadığı ile ilgili olarak;07.10.2012 tarihinde 270 aracın ilaçlanmadığı nedeniyle ( firma yetkilisinin imzası olmayan ve ilaçlama yapıldığı belirtildiği halde düzeltilmiş tutanağa göre) 88.393.41 TL, Eylül ayında 2 nci dezenfektenin yapılamaması nedeniyle 10.10.2012 tarihinde İnci hak ediş raporu ile 278.443,99 TL,

Üçüncü dezenfekte işlemi yapılmaması nedeniyle 307.236.22 TL, Haşere ilacının tamamının teslim edilmemesi nedeniyle 11.262.00 TL, olmak üzere toplam 685.335,62 TL. haksız kesinti yapıldığı, bu cezalardan. 88.393.411 TL nın sözleşmeye uygun hale getirilebilmesi için tutanaklar düzenlendiğinden, diğer cezaların ise sözleşmede açıklıkla yer almadığından uygulanmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava, taraflar arasında düzenlenen "Otobüs İç Temizliği" konulu hizmet alım sözleşmesi nedeniyle, davalının hakedişten yaptığı haksız kesintiler toplamı 688.282,93 TL'nin davalı idareden tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda .... sayılı ilam ile; davacı yüklenici firmanın sözleşmede belirlenen temizleme ilacı yerine muadil bir ilaç kullandığı, yine sözleşmede kararlaştırılan periyotlarda dezenfekta ve ilaçlama yapmadığı, bu durumun halk sağlını tehdit eder nitelikte olduğu, belirlenen sayıda işçi çalıştırmadığı, sözleşmede öngörülen miktarda otobüs temizlenmediği, sözleşmeye aykırı bu tutumlar nedeniyle davalı iş sahibinin hakedişlerden yaptığı cezai kesintinin sözleşmeye ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen kararın istinafı sonucunda; .... tarafından ... sayılı ilamı ile; ilk derece mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, dezenfekte ilacının adının ve miktarının sözleşmeye sehven yanlış olarak yazıldığı yolundaki görüşe katılma imkanı bulunmadığı, mahkemece hükme dayanak yapılan ilk bilirkişi raporunun dosya içeriğine ve denetime uygun olarak hazırlandığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen karar, ... sayılı ilamıyla “....

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki pragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. / 2. Davalı iş sahibi idarenin, davacı hak edişlerinden yaptığı bir kısım kesintinin nedeninin sözleşmede özellikleri belirtilen ilacın kullanılmaması olduğu anlaşılmıştır. / İdari şartnamenin 25.3. ve Teknik Şartnamenin 14.21.C maddelerinde kullanılacak ilacın cinsi,

miktarı ve teknik özellikleri gösterilmiş olup haşere ilacının (kokusuz), Konsantrasyon %10 permethrin ec veya micro kapsül formülasyon, %5 Es Biothrin içereceği, en az veya dengi özelliklerde olacağı belirtilmiştir.

Davacı yüklenici bu kapsamda “...” isimli haşere ilacını kullandığını, bu ilacın sözleşmeye uygun olduğunu iddia etmiştir. / Hükme esas alınan 03.11.2015 tarihli ilk heyet raporunda, adı geçen ilacın, ... dosyada bulunan 04.06.2015 tarihli yazısı içeriğine göre ruhsatının bulunmadığı, dolayısıyla sözleşmeye uygun olmadığı belirtilmiş ise de aralarında biyokimya ve kimya mühendisinin de yer aldığı ikinci ve üçüncü heyet raporlarında, anılan ilacın sözleşmede belirtilen etken maddeleri içerdiği, özellikleri belirtilen ilacın dengi olduğu,

bakanlığa yazılan yazıda muhtemelen ilaç isminin sehven hatalı yazılmış olması nedeniyle ruhsatının bulunmadığının bildirilmiş olabileceği, ... isimli ilacın Bakanlık tarafından kullanım talimat ve etkinlik göstergelerini ifade eden yazılar ile başka bilimsel raporların dosyada bulunduğu, piyasada da bu ilacı kullanan firmaların olduğu belirtilmiştir. / Sonuç olarak sözleşmede belirli bir marka haşere ilacının kullanılması şart koşulmamış olup, kimyasal özellikleri belirtilen ilacın ve dengi ilaçların kullanılabileceği düzenlenmiştir.

Konusunda uzman bilirkişiler tarafından hazırlanan ikinci ve üçüncü heyet raporlarında da kullanılan ilacın idari ve teknik şartnamede belirtilen özellikleri taşıdığı açıklanmıştır.

Bu durumda, adı geçen ilacın ruhsatının bulunup bulunmadığı hususundaki tereddüt, ilgili kurumlarla yazışma yapılmak suretiyle giderilerek, ilacın ruhsatlı olduğunun tespiti halinde, kullanımında idari ve teknik şartnameye aykırı bir yön bulunmadığı, davalı iş sahibi idarenin hak edişlerden buna dayalı olarak yaptığı kesintinin haksız olduğu gözetilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.” gerekçesiyle bozularak dosya Mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizce usul ve yasaya uygun olan ... bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda, ...’ne yazı yazılmış, söz konusu ilacın 04/05/2009-31/12/2014 tarihleri arasında ruhsatının bulunduğu anlaşılmış, ruhsat sureti getirtilmiştir. Mahkememizce bozmadan önce alınan, birbirini teyit eden ikinci ve üçüncü bilirkişi heyet rapor-ek raporlarının usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli olduğu görülerek hükme esas alınmıştır.

... bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre.

Davalı iş sahibi idarenin, davacı hak edişlerinden yaptığı bir kısım kesintinin nedeninin sözleşmede özellikleri belirtilen ilacın kullanılmaması olduğu, İdari şartnamenin 25.3. ve Teknik Şartnamenin 14.21.C maddelerinde kullanılacak ilacın cinsi, miktarı ve teknik özellikleri gösterilmiş olup haşere ilacının (kokusuz), Konsantrasyon %10 permethrin ec veya micro kapsül formülasyon, %5 Es Biothrin içereceği, en az veya dengi özelliklerde olacağının belirtildiği, davacı yüklenicinin bu kapsamda “...” isimli haşere ilacını kullandığı,

aralarında biyokimya ve kimya mühendisinin de yer aldığı ikinci ve üçüncü heyet raporlarında, anılan ilacın sözleşmede belirtilen etken maddeleri içerdiği, özellikleri belirtilen ilacın dengi olduğu, ... isimli ilacın sözleşme ve süresini kapsar şekilde ruhsatının bulunduğu anlaşılmıştır.

Böylece.

Taraflar arasındaki sözleşmeye konu hizmetin davacı tarafından verildiği, sözleşmede belirli bir marka haşere ilacının kullanılması şart koşulmamış olup, kimyasal özellikleri belirtilen ilacın ve dengi ilaçların kullanılabileceği düzenlendiği, konusunda uzman bilirkişiler tarafından hazırlanan ikinci ve üçüncü heyet raporlarında da kullanılan ilacın idari ve teknik şartnamede belirtilen özellikleri taşıdığı, sözkonusu ilacın ruhsatının da bulunduğu tespit edilmiş olmakla, kullanımında idari ve teknik şartnameye aykırı bir yön bulunmadığı, davalı iş sahibi idarenin hak edişlerden buna dayalı olarak yaptığı kesintinin haksız olduğu,

birbirini teyit eden ikinci ve üçüncü bilirkişi heyet raporlarına göre hakkedişten yapılan haksız kesintinin toplam 685.335,62 TL olduğu ve kesinti tarihlerinden itibaren davalıdan tahsili gerektiği, eldeki dava yönünden taraflar tacir olup aralarındaki ticari ilişki nedeniyle davacının reeskont faizi talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmakla. Davanın kısmen kabulü ile.

Toplam 685.335,62 TL'nin (278.443,99 TL'si için 10/10/2012 tarihinden itibaren, 88.393,41 TL'si için 12/12/2012 tarihinden itibaren, 307.236,22 TL'si için 29/01/2013 tarihinden itibaren, 11.262,00 TL'si için 29/01/2013 tarihinden itibaren), işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸[e-imzalıdır] · Üye ... · ¸[e-imzalıdır] · Üye ... · ¸[e-imzalıdır] · Katip ... · ¸[e-imzalıdır]