Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/624 K.2024/390

...

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/09/2023

KARAR TARİHİ : 15/05/2024

K.YAZIM TARİHİ : 16/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili idarenin 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KHK hükümlerine kurulmuş ve faaliyet gösteren bir iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, teşekküllerinin asli işlerini bizzat kendi personeli ile yürüttüğünü, bunun yanında yıllardan beri işbölümü, uzmanlaşma ve verimlilik kavramlarını dikkate alarak asli işlerinin dışında kalan bir kısım işlerini de 4734 Sayılı "Kamu İhale Kanunu" ve aynı Kanunun 3-g maddesi kapsamında kendi ihale mevzuatı çerçevesinde yaptığı ihalelerle özel sektöre "hizmet alımı' yoluyla yaptırdığını, bu kapsamda, teşekkülleri bünyesinde yürütülecek ... için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre ...

İhale Kayıt Nolu ihaleye çıkıldığını, ihale neticesi en avantajlı teklif sahibi olan ... sözleşme imzalamaya davet edildiğini, firma tarafından da sözleşme imza aşamasında doğan ihale kararına ait damga vergisi bedeli kendi hesaplarında kayıt altına alarak ilgili vergi dairesine beyan edilerek ihale dokümanı gereği ödendiğini, sözleşme imzalandığını, sözleşme bedelinin 3.863.082,83 TL olduğunu, daha sonra yüklenici firma, ihale kapsamında tahakkuk eden ihale kararına ait damga vergisi bedelinin teşekküllerine ait olduğu gerekçesi ile sözleşme imza aşamasında ödediği ihale kararına ait damga vergisi bedelini Vergi Dairesinden geri aldığını,

bunun üzerine vergi dairesi tarafından ihbarname ile; ihale kararı gereği, tahakkuk eden ihale karar bedeline ilişkin damga vergisinin taraflarınca talep edildiğini, 09/06/2021 tarih ve 31506 sayılı ...de yayınlanan "7326 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun" kapsamında bu tutar yapılandırılmış ve %10 gecikme faiziyle toplam 11.630,67 TL ilgili Vergi Dairesine ödendiğini, belirtilen mevzuat ve ihale dokümanı kapsamında bakıldığında, ihale karar pulu (damga vergisi) bedeli 'sözleşme giderleri kapsamında' olduğundan davalı tarafça ödenmesi gerektiğini,

zaten davalı tarafında da herhangi bir çekince ileri sürülmeden anılan tutar ödenerek bu hususun kabul edildiğinin gösterildiğini, ancak daha sonra sözleşme hükümlerine aykırı olarak ödenen bu tutar Vergi Dairesinden geri alındığından,

kanun gereği teşekküllerince ödenmek zorunda kalındığını, sözleşme gereği davalının ödemesi gereken damga vergisi tutarı 09/05/2023 tarih ve ... ...sayılı yazımızla 15 gün süre vererek davalıdan istendğini, ancak ihtara rağmen davalı tarafından ödeme yapılmadığından iş bu dava ikame edilmek zorunda kalındığını, müvekkili idare arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, mahkemece resen belirlenecek nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak üzere şiradilik;

ihale karar pulu -damga vergisi- alacaklarının (...'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı oranda faizi ile birlikte) davalıdan tahsilini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, müvekkili şirketten herhangi bir alacağı bulunmamakla beraber, mahkemenin aksi kanaatte olması ihtimaline binaen zamanaşımı itirazları olduğunu, davacının alacak kalemleri zamanaşımına uğradığını, husumet itirazları bulunduğunu, davacı taraf söz konusu ilişkisinden kaynaklı olarak husumeti müvekkili şirkete yöneltmesinin mümkün olmadığını, davanın husumetin yokluğundan reddini talep ettiklerini, ihale makamının herhangi bir muafiyeti olmadığı göz önüne alındığında, söz konusu damga vergisi karar pulu davalı yükleniciden tahsil edileceğine dair Damga Vergisi Kanununda veya tebliğlerinde bir düzenleme de bulunmadığını,

bu nedenle müvekkili şirketten damga vergisi karar puluna istinaden talep edilebilecek bir tutarın söz konusu olmadığını, müvekkili şirket tarafından damga vergisi karar pulu ödemesi halinde ihaleye katılması mümkün olmadığını, sözleşmeden önce tüm gereklilikleri yerine getirerek sözleşme tarafı olan müvekkili şirkete sonradan işbu davaya konu yapılan alacaktan müvekkili şirketin hiç bir sorumluluğu olmadığını, söz konusu vergi müvekkili şirketin değil, ihaleyi düzenleyen kurumun ödemesi gereken bir vergi türü olduğunu, ihale kararı aldığı an bu vergiyi vergi dairesine ödemesi gerektiğini,

ancak davacı yanın ödemiş olduğu tutarı müvekkili şirketten tahsil etmek amacıyla açtığı bu davanın haksız olarak müvekkili şirkete yöneltildiğini, sözleşmenin son bulması nedeniyle davacı idare ile müvekkili şirketin her hürlü ilişiği kesilmek suretiyle kesin kabul yapılarak müvekkili şirketin teminatının iade edildiğini, kesin hüküm itirazlarının olduğunu, dava konusunda davacı tarafın hukuki yararı olmadığını, davacı taraf aynı konu için daha önce dava açtığını ve davanın kesinleştiğini, dolayısı ile davacının işbu davayı açmada hukuki bir yararı olmadığından reddi gerektiğini,

idare tarafından istenen damga vergisi karar pulu bedeli sözleşme aşamasında ödendiğini, davacı kurumun ile müvekkili şirket arasında yapılan sözleşmede, söz konusu damga vergisi karar pulu bedelinden müvekkili şirketin sorumlu olduğuna dair bir hüküm olmadığını, davacının sözleşme gereği müvekkili şirketin sorumlu olduğu yönündeki iddialarının yersiz olduğunu, sözleşmenin müvekkili şirketin sorumlu olduğuna dair her hangi bir madde bulunmadığını, mahkemece re'sen tespit edilecek nedenlerle.

Davanın müvekkili şirketler yönünden husumetten reddine, aksi halde müvekkili şirketler yönünden karar verilmesine yer olmadığına, işbu talebin kabul edilmemesi halinde; müvekkili şirketler yönünden davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davadaki uyuşmazlığın: Taraflar arasındaki imzalanan ihale kayıt hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacı idare tarafından ödenen ihale karar pulu, damga vergisi bedeli, vergi bedeli ve vergi zıyai ve gecikme faizi bedelinin davalıdan tahsiline ilişkin açılan alacak davası olduğu anlaşıldı.

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, ihale 2017/66828 kayıt no'lu hizmet alımına ait sözleşme, ... İhbarnamesi, toplu yapılandırma talebine ilişkin evraklar, takdir komisyon kararı, Hitit vergi dairesi yazısı dosya arasına alınmıştır.

Hitit Vergi Dairesi'ne yazılan yazıya verilen cevabi yazıda, dava konusu sözleşmeye ait damga ve karar pulu vergisinin öncelikle davalı tarafça ödendiği, davalının talebi üzerine vergi dairesi tarafından arar pulunun terkin ve reddedilere davalıya iade edildiği, damga vergisi ve vergi ziyası cezası ile gecikme faizi 11.630,67 TL'nin davacı tarafça ödendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78/30 fıkrası gereğince ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif veren firmaya ait olduğu düzenlenmiştir. Taraflar arasında imzalanan 14/09/2017 tarihli hizmet alım sözleşmesinin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1 maddesinde, “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderlerinin tamamı sözleşme bedeline dahildir.

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından ödenen ihale hazırlık damga vergisinin (karar pulu) davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan 09/05/2017 tarihli hizmet alım sözleşmesinin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1 maddesinde, “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderlerinin tamamı sözleşme bedeline dahildir.

İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından yükleniciye ödenecektir," hükmüne, "Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları" başlıklı 14.1 maddesinde, "Yüklenici gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerinde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz," hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamından; davacı tarafın ... Kanununun 3. Maddesi uyarınca ihale karar damga vergisinin mükellefi olduğu, 818 sayılı Vergi Usul Kanunun 8/3. Maddesi uyarınca vergi sorumluluğuna ilişkin özel hukuk sözleşmelerinin vergi idaresini bağlamayacağı ancak vergi idaresine karşı hüküm ifade etmeyen vergi sorumluluğunun devrine ilişkin bu tür sözleşmelerin, taraflar arasındaki iç ilişkide hüküm ifade edeceği,

taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.1 Maddesi hükmü ile dava konusu ihale karar damga vergisi ve sözleşme damga vergisinden davalı şirketin sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı ve davacının davalıya damga vergisini sözleşme bedeli içerinde daha önce ödemesi nedeni ile davacı yönünden damga vergisine ilişkin olarak gerçekleşen mükerrer ödeme nedeni ile davalı yüklenici Şirketin davacı Şirket aleyhine sebepsiz zenginleştiğinin sabit olup dava konusu ödemenin açıklanan gerekçelerle ödeme tarihinden itibaren davacıya iade etmekle yükümlü olduğu kanaatine varılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın ... Kanununun 3. Maddesi uyarınca ihale karar damga vergisinin mükellefi olduğu, 818 sayılı Vergi Usul Kanunun 8/3.

Maddesi uyarınca vergi sorumluluğuna ilişkin özel hukuk sözleşmelerinin vergi idaresini bağlamayacağı ancak vergi idaresine karşı hüküm ifade etmeyen vergi sorumluluğunun devrine ilişkin bu tür sözleşmelerin, taraflar arasındaki iç ilişkide hüküm ifade edeceği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.1 ve 14.1 maddeleri birlikte incelendiğinde, vergi ve harçların sözleşme bedeline dahil olup davalının sorumluluğunda olduğu,

sözleşmenin taraflar için bağlayıcı olduğu ve sözleşme gereği karar pulunun davalının sorumluluğunda olması gerekmekle ... karar sayılı ilamı) davacının davasının sübut bulduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...