Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/636 K.2024/431

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili teşekkülün ana statüsünde de belirtildiği üzere müvekkili idare, 233 sayılı ....

Hakkında KHK hükümlerine kurulduğunu, faaliyet gösteren bir iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, asli işlerini bizzat kendi personeli ile yürüttüğünü, bunun yanında yıllardan beri işbölümü, uzmanlaşma ve verimlilik kavramlarını dikkate alarak asli işlerinin dışında kalan bir kısım işlerini de 4734 Sayılı "Kamu İhale Kanunu" ve aynı Kanunun 3-g maddesi kapsamında kendi ihale mevzuatı çerçevesinde yaptığı ihalelerle özel sektöre 'hizmet alımı' yoluyla yaptırdığını,

ihale kapsamında tahakkuk eden ihale kararına ait damga vergisi bedellerinin teşekküllerine ait olduğu gerekçesi ile sözleşme imza aşamasında ödediği ihale kararına ait damga vergisi bedellerini .... geri aldığını, bunun üzerine ...tarafından ihbarname ile;

ihale kararı gereği, tahakkuk eden ihale karar bedeline ilişkin damga vergisi tarafımızdan talep edildiğini, 09/06/2021 tarih ve 31506 sayılı RG'de yayınlanan "7326 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun" kapsamında bu tutar yapılandırılmış ve 410 gecikme faiziyle toplam 10.471,80 TL ilgili ...ödendiğini, bu açıklamaları belirtilen mevzuat ve ihale dokümanı kapsamında bakıldığında, ihale karar pulu (damga vergisi) bedeli 'sözleşme giderleri kapsamında' olduğundan davalı tarafça ödenmesi gerektiğini,

zaten davalı tarafında da herhangi bir çekince ileri sürülmeden anılan tutar ödenerek bu hususun kabul edildiğinin gösterildiğini, ancak daha sonra sözleşme hükümlerine aykırı olarak ödenen bu tutar ... geri alındığından, kanun gereği Teşekkülümüzce ödenmek zorunda kalındığını, sözleşme gereği davalının ödemesi gereken damga vergisi tutarı 27/03/2023 tarih ve 128948 sayılı yazımızla 15 gün süre vererek davalıdan istenmiş ancak ihtara rağmen davalı tarafından ödeme yapılmadığından iş bu dava ikame edilmek zorunda kalındığını, müvekkili idare tarafından 18.07.2023 tarihinde ... başvuruda bulunulduğunu, görüşmenin olumsuz sonuçlandığını,

arz edilen ve yargılama sırasında resen belirlenecek nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak üzere şimdilik; ihale karar pulu -damgavergisi- alacaklarının (.... 'nın kısa vadeli avanslar için uyguladığı oranda faizi ile birlikte) davalıdan tahsilini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Uyuşmazlık çeşitli dönemlerde davalı uhdesinde kalan ihalelere ilişkin ihale karar pulu damga vergisinin iadesi hakkında olduğunu, uyuşmazlığa konu ihale ve diğer iki ihalede davacının ihale komisyonu ihale makamından olur aldıktan sonra Kamu İhale Kanunu mevzuatı gereği itirazlar için 10 gün beklediğini ve itiraz olmayınca en düşük teklifi veren davalı müvekkili sözleşme için imzaya çağırdığını, 1.numaralı ihale için davalı müvekkili 29.12.2016 tarihinde sözleşmenin imzası için davacı kuruma davet edildiğini, fakat bir gün önceden ihale karar pulu damga vergisini davalı müvekkili, davacı kurumun hesaplarına yatırdığını,

davacı idarede bedeli Ocak 2017de beyan ederek kendi nam ve hesabına Hitit ...yatırdığını, uyuşmazlığa konu ihale karar pulu damga vergisi ihaleye hazırlık kısmında yer alan idari bir işlem olduğunu, sözleşmenin akdinden önce oluşan, sorumlusunun davacı olduğu bir işlem olduğunu, davacı açıkça sözleşmenin akdinden sonra oluşacak masrafların vergilerin resimlerin harçların yükleniciye ait olduğunu kabul ettiğini, bunu sözleşmede beyan ettiğini, ayrıca makam olurları geldikten sonra da görülecektir ki davacı mevzuata aykırı işlem yaptığını, vergi beyanında ve ödemesinde usulsüzlük yaptığını,

vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği anı takip eden ayda beyan ve ödemesi gereken bir vergiyi mevzuata aykırı olarak 2 ay sonra beyan ettiğini ve ödediğini, davacı hukuka aykırı bir şekilde hak iddia ettiğini, hak talebinin de hukuki olması gerektiğini, izah edilen nedenlerle davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davadaki uyuşmazlığın:.... kayıt nolu hizmet alım sözleşmeleri, altı adet sürücülü araç kiralama işi, hizmet alımına ait sözleşme, ...'nün 2016 yılı personel taşıma hizmet alımına ait sözleşme, ... 2017 yılı personel taşıma hizmet alımına ait sözleşme işi için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun hükümlerine göre ... ihale kayıt nolu ihalelere çıkıldığı ihale sonucu sözleşme imza aşamasından kaynaklandığı ileri sürülen ihale kararına ilişkin damga vergisinin ödendiği ve sözleşmenin imzalandığından bahisle ihale karar pulu damga vergisi alacağına ilişkin olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşme olup olmadığı, sözleşmenin niteliği ve sözleşme hükümlerinde hak ve sorumlulukları, damga vergisi ödemesinden hangi tarafın sorumlu olduğu konularında toplanmaktadır.

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, ihale hizmet alımına ait sözleşmeler, Vergi Ceza İhbarnamesi, toplu yapılandırma talebine ilişkin evraklar, takdir komisyon kararı, Hitit ...yazısı dosya arasına alınmıştır.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişiden alınan 01/03/2024 tarihli raporda: ... İhale Karar No.lu, ... İhale Karar No.lu, ....

İhale Karar No.lu İhaleler için doğan Karar Pulu Vergisi bedelleri, Davalı Şirket tarafından Davacı ... hesabına sözleşme yapımından önce herhangi bir itiraza konu olmadan yatırıldığını, davacı .... tarafından tahsil edilen bu bedeller yasal süresi içinde ...beyan edildiğini ve ödendiğini, davalı şirket tarafından ödenen bu karar pulu bedellerinin dava konusu edilerek ... iade olarak alınması üzerine ... tarafından ... dökümü aşağıda yapılan toplam 10.337,03TL İhale Karar Pulu Vergileri tekrar ödettirildiğini, dava konusu olan alacak, ... tekrar ödenen bu İhale Karar Pulu Bedelleri olduğunu,

davacı taraf ...karşı Damga Vergisi Kanununun 22-a. maddesi uyarınca ihale karar damga vergisinin sorumlusu olduğunu, ancak bu sorumluluk aynı Kanunun 24. maddesi gereğince müteselsilen sorumluluk 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 8/3.

Maddesi uyarınca vergi sorumluluğuna ilişkin özel hukuk sözleşmeleri vergi idaresini bağlamayacağını, dava konusu her üç sözleşmenin ihale evraklarında teklif fiyatına dahil olan giderler arasında sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi resim, harç giderlerinin istekliye ait olacağı ve teklif fiyatlarının bu husus göz önünde bulundurularak verilmesi gerektiğinin belirtildiğini, imza altına alınan her üç sözleşmede de; “taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin olarak;

sözleşmenin akdinden ve uygulanması sırasında doğacak, ilgili mevzuat gereği ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile sözleşmenin yapılmasını ait varsa noter, masrafları ve sair masraflar istekliye ait olup sözleşme bedeline dahildir” şeklindeki düzenlemelerle bu giderlerin istekli tarafından karşılanacağı konusunda uzlaşı sağlandığının anlaşıldığını, .... ihale nolu 6 Adet Araç Kiralama Hizmet Alım sözleşmesinde “ihale yapımından itibaren doğacak ilgili mevzuat gereği ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzerleri şeklinde” net bir ifade kullanılmış olsa da,

her üç sözleşmede de sözleşmeler imzalanmadan önce davalı şirkete yapılan tebligatlarda sözleşme yapımına ait giderler arasında “karar pulu vergisi”nin sayıldığı ve sözleşme yapımına ait giderlerin kabul edilip yatırılması sonrasında sözleşme imzalanacağının belirtildiğini, yüklenicinin de herhangi bir itirazda bulunmadan bu ödemeyi Davacı Genel Müdürlüğe ödediği dikkate alındığında, bahse konu sözleşmelerde ihale karar pulunun davalı şirket tarafından yüklenilmesinin taraflarca kabul edildiğini ve karara bağlanmış olduğunun açık olduğunu, Bu bağlamda.

Davalı şirket ile davacı ... arasında imzalanan sözleşmeler gereği ihale karar pulu bedellerini yüklenici olan davalı şirketin ödemesi gerektiğini, davalı şirketin akdedilen sözleşmeye uygun olarak daha önce davacı ... hesabına yaptığı ödemeyi ... iade olarak alması üzerine, dava konusu ihale karar pulu bedellerinin(daha önce davalı şirketten tahsil ederek,

.... beyan edip zamanında ödediği) Davacı ... tarafından ödendiğini, bu durumun dava konusu bedellerin sözleşmeye aykırı olarak davacı tarafından yüklenilmesi ve sözleşme gereği davalı şirket tarafından ödenmesi gereken ihale karar pulu bedelleri kadar olmak üzere davalı şirketin sebepsiz zenginleşmesi sonucunu doğurduğu bildirilmiştir.

Rapor gerekçeli ve denetime elverişlidir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78/30 fıkrası gereğince ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif veren firmaya ait olduğu düzenlenmiştir. Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1 maddesinde, “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderlerinin tamamı sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından yükleniciye ödenecektir," hükmüne yer verilmiştir.

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından ödenen ihale hazırlık damga vergisinin (karar pulu) davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

İddia, savunma, taraflar arasındaki sözleşme ve eklerinin ilgili hükümlerinin damga vergisi mevzuatı kapsamında değerlendiren gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu ve dosya içeriği bütün olarak değerlendirildiğinde, vergi ve harçların sözleşme bedeline dahil olup davalının sorumluluğunda olduğu, sözleşmenin taraflar için bağlayıcı olduğu ve sözleşme gereği karar pulunun davalının sorumluluğunda olması gerekmekle (.... sayılı ilamı) davacının davasının sübut bulduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ¸[e-imzalıdır] Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]