Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/708 K.2024/588

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 25/10/2023

KARAR TARİHİ : 10/07/2024

K.YAZIM TARİHİ : 10/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili kurum, 233 Sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olup, bina ve eklentilerinin temizlik işleri ihale yöntemiyle temizlik şirketlerinden satın alındığını, temizlik işi ihalesini üstlenen her bir yüklenici firma, ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendileri belirlemekte ve söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluklar bu firmalara ait olduğunu, zaten işin doğası gereği de; ihale makamı olan müvekkili kurum, hizmet alımı için ihaleye çıkarak,

söz konusu temizlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bırakmakta ve bu firma da kendi çalıştırdığı işçileri ile bu hizmeti verdiğini, kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firma tarafından yerine getirilmesi gerektiğini, dava dışı ...adlı temizlik görevlisi de müvekkili kurumun temizlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin bünyesinde 01.10.2005 - 11.07.2011 tarihleri arasında çalışmış olup evlilik sebebi ile işten ayrıldığını, işten ayrıldıktan sonra dava dışı işçi Songül Şahin tarafından müvekkili kurum aleyhine ...K. sayılı ilamıyla onanarak kesinleştiğini,

dava dışı işçinin ilama istinaden başlatmış olduğu ...

Esas sayılı dosyasına 22.10.2019 tarihinde 15.003.558 EL, ödenerek dosya borcu kapatıldığını, dava dişi işçi işten ayrıldığı tarihe kadar, müvekkili idare bünyesinde ihale ile temizlik hizmetlerinde bulunan davalı şirketler bünyesinde çalışan bir işçi olduğunu, söz konusu şirket ile müvekkili kurum arasında imzalanan sözleşmelerin ilgili maddeleri gereği müvekkil kurum tarafından...'e ödenen bedelin davalı şirketler tarafından müvekkili kuruma ödemesi gerekir.

İhale dokümanında yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, Sözleşme ve Teknik Şartname gereği sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından iş kanunu veya benzer mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlüküklerin yerine getirilmesinden şirketler sorumlu olduğunu, ihale dokümanında yer alan maddelere, müvekkili kurumun ihale yapan bir kamu kuruluşu olmasına ve dava dışı işçinin müvekkili kurum'un değil de davalı şirketlerin işçisi olmasına binaen, müvekkili kurum tarafından ödenen miktarın davalılardan sorumlulukları oranında tahsili gerektiğini, arabuluculuğa başvuru yapıldığını,

davalı şirketlerin toplantıya katılmaması sebebi ile anlaşamama tutanağı tutulduğunu, şirketlerin dava komusu alacağa ilişkin sorumluluk oranlarının belirlenmesi için bilirkişi incelemesi gerektiğini, b nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı tutularak; ...

Esas Sayılı dosyasına ödenen 15.003,55 TE'nin ödeme tarihi olan 22.10.2019 tarihinden itibaren ekte yer alanı sözleşmeler uyarınca tahsilini, arz ve izah ettikleri nedenlerle fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla.

Müvekkili kuruluş tarafından 22.10.2019 tarihinde ödenen 15.003,55 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek sözleşme faizi ile birlikte davalı şirketlerden sorumlulukları oranında tahsilini, sözleşmeden hüküm bulunmayan veya mahkemenin sözleşme faizini reddedilmesi halinde ticari faiz ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini müvekkili idare adına talep ve dava etmiştir.

CEVAP

... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

... usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

... usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

... usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

...usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

... usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davadaki uyuşmazlığın; Dava dışı işçi ... Karar Sayılı dosyasına istinaden ...Esas sayılı dosyasında ödenen bedelden davalıların hizmet alım sözleşmesine göre sorumlu olduğundan bahisle rücuen alacak istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi olup olmadığı, dava dışı işçinin hangi şirketin işçisi olduğu, dava dışı işçi hakkında hükmolunan alacaklarda tarafların sorumluluğu, varsa alacağın miktarı ve işlemiş faizin niteliği ve tutarı noktalarında toplanmaktadır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişiden alınan 20.05.2024 tarihli raporda:Davacı talebinin: 15.003,55 TL'nin ödeme tarihi olan 22.10.2019 'den itibaren uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalılardan rücuan tahsili olduğunu, davacı ... ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığını, imzalanan sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığını, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını, dava dışı Songül Şahin ile ilgili :Davacının; ...

Karar sayılı mahkeme ilamı gereğince ... Esas sayılı dosyasına 22.10.2019 tarihinde 15.003,55 TL ödemenin 15.003,55 TL sini davalılardan rücuan tazminini talep edebileceği kanaatine varıldığını, davalıların sorumluluk miktarları tablo halinde sunulduğunu, .... iş ortaklığı' den müteselsilen 503,72 TL, sözleşmede belirlene faiz oranı % 16 rücuan tazminini talep edebileceği bildirilmiştir.

Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.

(Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur ... karar sayılı ilamı).

İşçilik alacakları ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekeceğinden (.... karar sayılı ilamı) ve taraflar arasındaki sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi, bedeli önceden kararlaştırılan iş yönünden, davalının işçilerinin işçilik alacaklarından, iç ilişkide davalının sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğinden davacının yapmış olduğu ödemenin tamamından davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir (... karar sayılı ilamı).

Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile hesaplanan miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, ... karar sayılı ilamı) ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...