Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/734 K.2023/781

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili lehine ticari amaçlı olarak .... TC Kimlik numaralı babası ... tarafından keşide edilen ... A.Ş. .... Şubesi’nin (Bu şubenin kapatılarak ...

Şubesi olduğu bilgisi banka tarafından taraflarında bildirildiğini) ...şube kodlu, .... numaralı hesaba tanımlı olduğunu bildiğimiz ... seri nolu çekleri aldığını, fakat müvekkilinin bu çekleri alması sonrası, çekler müvekkilinin yedinde iken, taşınma esnasında çekler kaybedilerek zayi olduğunu, çalındığını ya da düşürüldüğünü, bu sebeple, çeklerin tahsilatı mümkün olmadığından müvekkilinin mağduriyete uğradığını, çekleri eline geçiren kişi ya da kişilerin, çeklerin karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çekleri işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu,

çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da bahsi geçen çeklerin zayii nedeniyle iptallerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davanın niteliği gereği hasımsız olarak açılmıştır.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava; "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))" istemine ilişkindir.

Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir. Ödemeyi yapması nedeniyle çek eline geçen keşideci yetkili hamil olarak kabul edilemez.

Bu nedenle haricen yaptığı ödeme nedeniyle verdiği çeki geri alan ve bu sırada çeki zayii eden keşideci kaybettiği çekin iptali için zayii nedeniyle iptal davası açamaz.eşidecinin ödeme nedeniyle çeki geri alması durumunda alacaklı ve borçlu sıfatı birleşir ve çekten kaynaklanan hak sona erer. ... yerleşik uygulaması da bu yöndedir (.... ;....)).TTK'nun 651. maddesinde "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.

Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir," hükmü bulunmaktadır.

.... sayılı kararında belirtildiği üzere va zayi belge verilmesi istemine ilişkin davalar çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup re'sen araştırma ilkesi hakimdir.

Boş çek yaprağı hamilinin iradesi dışında elinden çıkması halinde, henüz kıymetli evraktan söz edilemeyeceğinden zayi nedeniyle iptal davası açmada hukuki yarar olmadığı gibi TTK'nun 818/S maddesi yollamasıyla aynı Yasa'nın 757 ve devamı maddeleri gereğince çek keşide eden tarafından çekin zayi nedeni ile iptali istenemeyeceği, TTK'nun 757 maddesi gereğince zayi nedeniyle iptal isteminde bulunma yetkisi hamile ait olup keşidecinin iptal isteme hakkı bulunmadığından davanın ve ödeme yasağı talebinin ayrı ayrı reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... ¸[e-imzalıdır] Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]