Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/776 K.2024/248

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı dava dilekçesi özetle; Tek ortağı ve sahibi olduğu tarafına ait ... adresindeki ... Şirketi isimli, ... ticaret sicil no. lu ticari işletmeme ait karar defterinin taşınma sırasında kaybolduğunu, şirketinin (gelir vergisi yönünden) gayrı faal olması nedeniyle 31/07/2019 tarihinde ticari faaliyetten terk olunduğunu, ticaret sicil kaydını sona erdirmek ve tasfiye işlemlerine başlayabilmek için yeni karar defteri tasdikinin zorunlu hale geldiğini, arz ve izah olunan sebeplerden ötürü; Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterinin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava ...olarak açılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ticari şirket defter ve kayıtlarının zayi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/1. maddesine göre; “Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.”

TTK'nun 82/7. maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ...açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir," hükmünün düzenlendiği görülmüştür.

.... yazılan müzekkere cevabında; davacının tarh dosyası kayıtlarının tetkikinde davacının ... şirketinin faaliyetine 11/07/2019 tarihinde başladığı 31/07/2019 tarihinde resen terk ettiği mükellef hakkında düzenlenmiş herhangi bir sigorta incelemesi ve vergi inceleme raporuna rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.

Davacıya yargılama aşamsında hangi tarihte taşındığı ve ne zaman defterleri kaybettiğini farkettiği, nasıl taşındığı karar defterini nerede sakladığı, taşınma sırasında herhangi bir kaza ve mucbir bir sebep meydana gelip gelmediği sorulmuş; davacı ''Noter onaylı defterlerim yoktur, karar defterim muhasebecideydi muhasebecim öldu, ona ilişkin bir bilgim yok , bilgi veremeyeceğim, nakliye sırasında bir kaza meydana geldiğini duymadım, kamyonla taşındı diye biliyorum, muhasebecinin dükkanı taşınırken kayboldu, işlerim çok yoğun bu nedenle hangi tarihte taşındığını bilmiyorum ve defteri ne zaman kaybettiğimi hatırlamıyorum, davamın kabulüne karar verilsin, tanığım yoktur,'' şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı, dava dilekçesinde tanık deliline dayanmamış, yargılama oturumunda da tanık bildirmek istediğini bildirmemiştir. Dava dilekçesinde; Genel Kurul Toplantı ve müzakere defterinin neden ve nasıl kaybolduğuna ilişkin esaslı bir gerekçe ileri sürülmediği gibi gerekli dikkat ve özenin gösterildiğine ilişkin iddia da ileri sürülmemiştir.

Davacı, taşınma esnasında karar defterinin kaybolduğundan bahisle ticari defterin zayi olduğunun tespiti amacıyla eldeki davayı açmış ise de, davacının tacir olup ticari defter ve kayıtlarının korunmasında özen yükümlülüğünün bulunduğu, zayi belgesi verilmesine ilişkin hallerin TTK'nun 82/7 maddesinde tahdidi olarak sayıldığı,

bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerektiği, davacının taşınma esnasında gerekli güvenlik önlemlerini alarak özen yükümlülüğünü yerine getirdiğinden söz edilemeyeceği (.... karar sayılı ilamı), davacının defterin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediği, zayi belgesi verilmesi için davayı ispata yeterli bilgi ve belge sunulmadığı,

TTK'nın 82. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığı ve eldeki davanın ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸[e-imzalıdır] Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]