Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1 K.2024/858

K. YAZIM TARİHİ : 21/11/2024

Mahkememizde görülen istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi özetle; Taraflar arasında imzalanan ... katkı payı sözleşmesine aykırı olarak davalının geçici kabul tarihinden hesaplama yapması gerekirken teklif tarihinden itibaren kümülatif hesap yaparak ödemesi gerekenden fazla miktarlı faturaların düzenlendiğini ve müvekkilinin olması gerekenden fazla ödeme yaptığını iddia ederek şimdilik 10.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili harcını yatırarak sunduğu ıslah dilekçesi ile, davayı toplamda 44.275.485,63 TL olarak ıslah ettiklerini belirtmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Yargı yolu itirazında bulunduklarını, sözleşme ve teklif formunda katkı payı bedellerinin ne şekilde hesaplanacağının belirlendiğini, davacının bu durumu bilerek sözleşmeyi imzaladığını, katkı payı bedellerinin de sözleşme ve yönetmeliğe göre belirlendiğini, davacının talep ettiği gibi hesaplama yapılmasının müvekkilinin alacağının zaman içinde değer kaybetmesine neden olacağını ve yönetmeliğin amacına uygun düşmeyeceğini, idare mahkemelerinde verilen emsal kararlarla taleplerin yerinde olmadığının belirlendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

ÖN İNCELEME

Mahkememizde yapılan ön inceleme duruşmasında yargı hakkı, görev ve yetki hususları, dava ve taraf ehliyetleri, dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, Mahkememizin de görevli ve yetkili olduğu ve dava şartlarının tamam olduğu anlaşılmış; tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş; taraflar sulhe ve arabuluculuğa teşvik edilmiş, ön inceleme duruşmasında hazır bulunan taraf vekilleri sulh olmalarının mümkün olmadığını ve arabuluculuğa başvurmak istemediklerini belirtmişlerdir.

DELİLLER

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, faturalar, ödeme belgeleri dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce SMMM, elektrik mühendisi ve sözleşme-hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda sonuç olarak. Taraflar arasında bir tanesi tarihsiz bir tanesi de 21/04/2014 tarihinde olmak üzere 2 kez ... Katkı Payı Anlaşması akdedildiği, davacı şirketin üreteceği elektrik enerjisi için ... Katkı Payı teklifinin 1,27 kr/kWh. olarak teklif verdiği, davacı şirketin ...

Katkı Payı hesaplamasının kümülatif olarak hesaplama yapmasının yanlış olduğunu iddia ettiği, davalı şirketin ise ... Katkı Payı hesaplamasında sözleşmeye ve yarışma yönetmeliğine aykırı bir durum olmadığının iddia ettiği, sözleşmenin hukuki değerlendirmesi ve takdiri Mahkemeye ait olduğu, Mahkemece ... katkı payına sadece o yıl içerisinde gerçekleşen ... oranı dikkate alınarak davacı şirketten alınmasına karar verilmesi durumunda.

2013-2023 yıllarındaki ... katkı payı toplam bedelinin 35.554.597,96 TL olarak hesaplandığı, buna göre davalı şirketin davacı şirketten fazladan tahsil ettiği bedelin 44.275.485,63 TL olarak hesaplandığı, Mahkemece ... katkı payının önceki yılda gerçekleşen ... oranı (birleştirilerek) dikkate alınarak davacı şirketten alınmasına karar verilmesi durumunda 2013-2023 yıllarındaki ... katkı payı toplam bedelinin 79.945.897,37 TL olarak hesaplandığı, buna göre davalı şirketin davacı şirkete tahakkuk ettirdiği faturaların toplam bedelinden 115.813,78 TL daha fazla olarak hesaplandığı belirtilmiştir.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava, taraflar arasındaki "... Katkı Payı Anlaşması" kapsamında, davalı idare tarafından düzenlenen faturalardaki katkı payı tutarının anlaşmaya aykırı hesaplandığı iddiasına dayalı ödenen fazla bedelin istirdadı istemine ilişkindir.

Her ne kadar davalı yargı yolu itirazında bulunmuş ise de; ....... ve Uyuşmazlık Mahkemesi ilamları da dikkate alındığında, ... katkı payı bedelinden doğan uyuşmazlıkların adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği, tarafları tacir olan davada mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında; "... Katkı Payı Anlaşması" yapıldığı ve bu kapsamda davalının faturalar düzenlediği, davacının da ihtirazi kayıtla ödediği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; düzenlenen faturalar kapsamında hesaplamanın sözleşmeye ve mevzuata uygun olup olmadığı, davacının istirdadını talep edebileceği fazla ödemeden kaynaklı alacağının olup olmadığı ve varsa noktalarında toplanmaktadır.

Mahkememizce alınan SMMM, elektrik mühendisi ve sözleşme-hesap uzmanı bilirkişi heyetinin düzenlemiş oldukları raporun hesaplama yönünden, usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli ve hüküm vermeye elverişli olduğu görülerek hükme esas alınmıştır.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, sözleşme-ekleri, bilirkişi heyeti raporu ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; Davalı ... E.P.Kanunu kapsamında ülkemiz elektrik iletim istemi sahip ve işleticisi olup, yasal mevzuat kapsamında enerji arz güvenliğini sağlamak, faaliyetleri sırasında meri mevzuat hükümlerine ve EPDK kararlarına uymakla yükümlüdür.

Taraflar arasındaki sözleşmelerin 3. maddesinde "Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 1,27 Krş/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır: Toplam ... Katkı Payı Sayfa 11 / 14 Tutarı = kr*E*TÜFEkr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş.

E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh). ... = ... tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi" hükmü yer almakta olup, söz konusu hükümde sözü edilen hesaplama yöntemindeki birim fiyat davacı tarafından teklif edilen fiyat, elektrik enerjisi miktarı fiilen gerçekleşen ve sisteme verilen üretim miktarı ile ....... tarafından yayımlanan ... endeksidir.

Davalı şirketçe düzenlenen 31/12/2013, 29/01/2015, 26/01/2016, 20/01/2017, 01/02/2018, 16/01/2019, 23/01/2020, 21/01/2021, 21/01/2022, 10/01/2023 tarihli faturalar ile davacı tarafından davalı adına 31/12/2013 tarihinde tanzim edilen bir adet ... katkı payı iadesi açıklamalı KDV dahil 280.243,18 TL bedelli fatura bulunduğu, davalı tarafça düzenlenen fatura bedellerinden bu miktar düşüldüğünde davalının fatura alacağının 671.847,60 TL olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık birim fiyatın ... oranları ile güncellenmesi kapsamında ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda, birim fiyatın tespitinde uygulanacak güncellemede, davalının uyguladığı gibi teklif yılının mı, geçici kabul tarihinin mi veya davacının talebinde olduğu gibi sadece hesaplamaya konu yıl öncesine ait ...’nin mi esas alınması gerekeceği, uyuşmazlığın temelini oluşturmaktadır.

Yönetmeliğin "Yarışma" başlıklı 7. maddesinde, " (2) Teklifler kapalı zarf ile alınır. Tekliflerde, teklif miktarı virgülden sonra iki haneden fazla olmamak üzere kuruş olarak rakam ve yazı ile açık olarak yazılır. Rakam ve yazı ile yapılan teklif miktarının farklı olması hâlinde, yazılı miktar esas alınır." hükmüne yer verilmiş olup, yarışma verilecek birim fiyat kapsamında yapılmaktadır. Davacı birim katkı payı olarak 3,63 Krş/kWh teklif vermiş ve bu fiyat anlaşmada aynen yer almıştır.

Yönetmeliğin 9. maddesinde " (1) Yarışmaya katılacak şirket, ...’te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ... Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...’a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...’a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenir.

Toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır: Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*... kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Pay, E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), ... = ... tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi" hükmü yer aldığı gibi ... Katkı Payı Anlaşmasının 3. maddesinde de benzer şekilde " Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden……….kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır." denilmektedir.

Buna karşılık, Yönetmeliğin sözleşme tasarısı gibi ekinde yer alan "Teklif Mektubu Formunda " İdarenizce . tarihinde, .... Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir. .... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına . (rakam/yazı ile) kuruş teklifimiz ile ...

Şirketi (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... (...) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (...) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." hükmü yer almaktadır.

Sözleşmenin 3. maddesinde ise güncelleme için ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi alınması öngörülmüş, ancak güncellemeye konu önceki dönemle (Güncellemenin başlatılacağı tarih) ilgili bir hükme yer verilmemiştir. Buna karşılık, Yönetmeliğin 9. maddesinde güncellemenin Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksine yapılması öngörülmüştür. Yarışma Yönetmeliği çerçevesinde, yarışma yapılmış ve davacıda yarışmaya iştirak etmiştir. Söz konusu Yönetmelik ve eki teklif mektubu yarışmaya yönelik bir düzenleme olup, yarışma sonucu sözleşme akdedilmesi ile yarışma süreci sona ermektedir.

Diğer yandan, yarışma yönetmeliği ekinde yer alan dokümanlar birlikte değerlendirildiğinde, taahhütnamede yer alan "Teklif yılından itibaren ... güncellenmesi" düzenlemesi, yarışmayı kazananla akdedilecek sözleşme tasarısında ve Yönetmelik hükümlerinde yer almamakta olup, yarışma sonucunda akdedilecek sözleşme tasarısı BAM ilamlarına göre tek başına geçerli olacağından, teklif verenler açısından çelişkili bir durumu ortaya koymaktadır.

Bu kapsamda, yarışmaya katılanların, yarışma sonrasında akdedeceği sözleşme hükümlerinde teklif yılından itibaren ... güncellemesi yapılması konusunda bir hüküm olmaması ve 20 yıl sürecek katkı payı ödemelerinin geçici kabul tarihinden itibaren yapılması düzenlemesi kapsamında, sözleşmede yer verilen ... güncellemesinin teklif yılından değil ilk katkı payı ödemesine konu tarihten itibaren yapılacağının varsayılması söz konusudur.

Yönetmeliğinin ve eklerinin geçerli olduğu varsayılsa dahi, yarışma sonrası sözleşme kurulması aşamasında Yönetmelik eki Fiyat Teklif Formunda yer alan ... güncellenmesinin teklif tarihinden itibaren uygulanacağı veya Teklif Formunun Sözleşme eki olduğu yönünde sözleşmede bir düzenleme yapılması gerekirken, yarışma sonrası taraflar arasında akdedilen sözleşmede bu yönde her hangi bir düzenleme yapılmamıştır.

BAM ilamları ve Yargıtay ilamları dikkate alındığında; yapılan yarışma kapsamında alınan teklif mektuplarındaki hususların bilahare yapılan ... Katkı Payı Anlaşmalarında yer verilmemesi nedeniyle, her ikisi tacir olan tarafların serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı olduklarının açık olduğu, uyuşmazlığın anlaşma hükümlerine göre çözülmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Buna göre; yasal dayanağı olmayan yarışma yönetmeliğin ekinde matbu olarak yer alan Teklif Formunda birim fiyatın güncellenmesinde ... oranlarının teklif yılı esas alınarak yapılması yönündeki düzenlemenin, aynı yarışmada yer alan sözleşme tasarısı ve yönetmelikte yer almamış olması karşısında, ... güncellenmesi konusundaki muarazanın başlangıçta davalı ... düzenlemesi sonucunda ortaya çıktığı, sözleşme ile teklif formunun ek yapılmamış olması ve sözleşmede aynı hükme yer verilmemiş olması nedeniyle yarışmadaki teklif ve taahhüdün geçersiz hale geldiği, bu kapsamda muarazanın sözleşme hükmü uygulanarak giderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ve Yönetmeliğin hükümleri arasında güncelleme ve birim fiyat konusunda bir farklılık bulunmamakta olup, buna göre sadece faturalara konu döneme ait yıllık ... oranının kullanılması gerekmektedir. Bu durumda, davaya konu 2021 yılı üretimine ait faturanın sözleşmede yer alan 3,63 Krş/kWh birim fiyatın 2021 yılı ... oranına göre, güncellenerek davalı şebekesine verilen enerji miktarı üzerinden ... katkı bedeli hesaplanmalıdır.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle; davalı şirket tarafından faturaların düzenlenmesi sırasında esas alınan teklif formunda yer alan "teklif birim fiyatının teklif yılı esas alınarak ... endeksine göre güncellenmesi" yönündeki hükmün Yönetmelikte ve ekinde yer alan sözleşme tasarısında yer almadığı, yarışmanın sona ermesi ile yarışma şartlarının ortadan kalkması ve yarışma sonucunda akdedilen sözleşmede teklif formundaki güncelleme hükmünün yer almaması nedenleriyle, yerleşik hale gelen.......

Dairesi ve ....... Dairesi’nin ilamlarına uygun olarak güncellemede sözleşme hükümlerinin esas alınması ve uygulanması gerekeceği ve bilirkişi heyeti tarafından bu usule göre hesaplanan 44.275.485,63 TL yönünden davanın sübut bulduğu, son ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline hükmedilmesi gerektiği anlaşılmakla; ıslah olunan davanın kabulü ile.

44.275.485,63 TL'nin 03/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan....... · ¸[e-imza] · Üye ....... · ¸[e-imza] · Üye ....... · ¸[e-imza] · Katip ....... · ¸[e-imza]