Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/477 K.2025/96

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 09/07/2024

KARAR TARİHİ : 12/02/2025

K.YAZIM TARİHİ : 14/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin kamu iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, müvekkili kurum ile davalılar arasında 2020-2022 yılları arasında hizmet personeli alım sözleşmeleri imzalandığını, dava dışı işçi ...davalıların işçisi olarak çalıştığını, dava dışı işçinin işten ayrılacağını belirtmesi üzerine kıdem tazminatına hak kazandığı değerlendirilerek yasal kesintiler sonrası 17.08.2022 tarihinde 14.628,22 TL net kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, brüt 14.740,10 TL kıdem tazminatının yüklenicilerden tahsili amacıyla arabuluculuk başvurusu yapıldığını, davalılar ile anlaşma sağlanamadığını,

ödenen kıdem tazminatının 6.415,89 TL'sinin dava dışı ... tahsil edildiğini, tahsil edilemeyen 8.324,21 TL'nin davalılardan tahsili amacıyla dava açıldığını, taraflar arası imzalanan sözleşmeler uyarınca sorumluluğun yüklenici firmalarda olduğunu, davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle: zamanaşımı defilerinin olduğunu,dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığına dair ispatın davacıda olduğunu,taraflar arasında imzalanan sözleşemlerde rücuya ilişkin hüküm bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile alt işverenlerin kendi dönemlerindeki ücretlere göre kıdem tazminatından sorumlu olması gerektiğini,davanın reddini talep etmiştir. Davalı ...Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının davacı tarafça ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tahsilnin mümkün olup olmadığının ve miktarı hususlarında olduğu anlaşıldı. Tarafların bildirdiği deliler toplanmış; Arabuluculuk tutanağı, Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname), dava dışı işçinin ...Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri, dosya içerisine alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, karar vermeye yeterli bulunmakla, hesap bilirkişisinin raporuna mahkememizce itibar edilmiştir. Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişiden alınan 23.09.2024 tarihli raporda:Davalı alt işverenlerde çalışması bulunan işçi ... 06.01.2020-30.06.2022 tarihleri arasındaki hizmet süresine karşılık davacı kurum tarafından 17.08.2022 tarihinde 14.628,22 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin 8.252,65 TL'sinin davalılara rücu edilebileceği, yapılan ödemenin davalılara ihbar edilmediği/davalıların temerrüde düşürülmediği bu ödeme içerisindeki davalı işverenlerin sorumluluk tutarının.

Taraflar arasındaki imzalanmış sözleşmeleri eki ihale dökümanında işçilerin iş sözleşmelerinin son ermesi nedeniyle doğacak işçilik alacaklarından,davalı yüklenicinin sorumlu olduğuna dair açık hüküm bulunduğunun kabulü halinde, davalı alt yüklenicilerin hizmet dönemine tekabül eden tutarın tamamının rücu edebileceğine kanaat getirilmesi halinde; davalı ... sorumluluk miktarının 2.362,52 TL, davalı ...

Sorumluluk miktarının 5.890,12 TL, taraflar arasındaki imzalanmış sözleşmeleri eki ihale dökümanında işçilerin iş sözleşmelerinin son ermesi nedeniyle doğacak işçilik alacaklarından,davalı yüklenicinin sorumlu olduğuna dair açık hüküm bulunduğunun kabulü halinde,davalı alt yüklenicilerin hizmet dönemine tekabül eden tutarın yarısının rücu edebileceğine kanaat getirilmesi halinde. Davalı ... sorumluluk miktarının 2.945,06 TL, olabileceği bildirilmiştir.

Bilirkişiden alınan 25.11.2024 tarihli ek raporda: Davalı alt işverenlerde çalışması bulunan işçi Fikret Işık'ın 06.01.2020-30.06.2022 tarihleri arasındaki hizmet süresine karşılık davacı kurum tarafından 17.08.2022 tarihinde 14.740,10 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin 8.315,76 TL'sinin davalılara rücu edilebileceği, yapılan ödemenin davalılara ihbar edilmediği/davalıların temerrüde düşürülmediği bu ödeme içerisindeki davalı işverenlerin sorumluluk tutarının.

Taraflar arasındaki imzalanmış sözleşmeleri eki ihale dökümanında işçilerin iş sözleşmelerinin son ermesi nedeniyle doğacak işçilik alacaklarından,davalı yüklenicinin sorumlu olduğuna dair açık hüküm bulunduğunun kabulü halinde,davalı alt yüklenicilerin hizmet dönemine tekabül eden tutarın tamamının rücu edebileceğine kanaat getirilmesi halinde;

davalı ... sorumluluk miktarının 2.380,60 TL, davalı ... sorumluluk miktarının 5.935,17 TL, taraflar arasındaki imzalanmış sözleşmeleri eki ihale dökümanında işçilerin iş sözleşmelerinin son ermesi nedeniyle doğacak işçilik alacaklarından,davalı yüklenicinin sorumlu olduğuna dair açık hüküm bulunduğunun kabulü halinde,davalı alt yüklenicilerin hizmet dönemine tekabül eden tutarın yarısının rücu edebileceğine kanaat getirilmesi halinde; davalı...sorumluluk miktarının 2.967,59 TL, olabileceği bildirilmiştir.

Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.

(Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur (... karar sayılı ilamı)

İşçilik alacakları ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekeceğinden (... karar sayılı ilamı) ve taraflar arasındaki sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi, bedeli önceden kararlaştırılan iş yönünden, davalının işçilerinin işçilik alacaklarından, iç ilişkide davalının sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğinden davacının yapmış olduğu ödemenin tamamından davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir (... karar sayılı ilamı).

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile 25.11.2024 tarihli ek raporda hesaplanan miktar ( işçinin iş sözleşmelerinin son ermesi nedeniyle doğacak işçilik alacaklarından,davalı yüklenicinin sorumlu olduğu kabul edilerek,davalı alt yüklenicilerin hizmet dönemine tekabül eden tutarın tamamının rücu edebileceğine kanaat getirilmiş) üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, (... karar sayılı ilamı) ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...