Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/772 K.2025/223

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... ... Ve Tic.Ltd.Şti. adına kayıtlı aşağıda teferruatıyla izahı yapılan tüm araçlar davalı ... AŞ. tarafından kasko poliçesi ile koruma altına alındığını, müvekkili adına kayıtlı onlarca araç davalı tarafından kasko poliçesi koruma altına alındığını, ancak henüz kasko poliçelerinin tanzim edilmesinden kısa bir süre sonra davalı ...

AŞ. tarafından haber dahi verilmeksizin tüm kasko poliçeleri iptal edildiğini, kasko yürürlülük süresi içerisinde meydana gelen kazalara dair dahi ödeme yapılmadığını, müvekkili tarafından en azından bu aşamada kasko poliçeleri için ödenen ve davalı tarafından iptal edilen- hepsi dava dilekçeleri ekinde sunulu - prim iadelerinin alınabilmesi adına davalıya bildirim yapılmış ve ancak prim iadeleri gerçekleştirilmediğini, bu nedenlerle her bir iptal edilen kasko poliçesine dair 1.000,00TL olmak üzere;

iptal edilen 32 adet Kasko poliçesine dair şimdilik 32.000,00TL' nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekilinin 17.02.2025 tarihli ıslah dilekçesinde talebi 175.759,10 TL çıkartmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, müvekkili şirkete konuya ilişkin usulüne uygun bir başvuruda bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı, cayma hakkını yasal süresi içerisinde kullanmamış ve başvurusu 6502 sayılı tüketici kanunu uyarınca hak düşrücü süreye ve zamanaşımına uğradığını, iptal priminin en az yarısı tutarında miktar indirim kuponu olarak tanımlandığını, her halukarda dava konusu poliçeler için %19,5 oranında iade primi mahsup edilmesi gerektiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte,

tüm poliçe priminin iadesinin talebi haksız olduğunu, davacının avans faizi işletilmesi talebi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, öyle ki somut uyuşmazlıkta, müvekkil şirketin temerrüde düştüğü bir tarih de bulunmadığını, tüm bu nedenlerle davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava, iptal edilen kasko poliçelerinden kaynaklı ödenen prim bedellerinin iadesine ilişkin alacak davasıdır.

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, hükme esas alınan 02/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...Yapılan araştırmada davalı ... A.Ş.’nin tüm branşlarda yeni sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkisinin ileri düzeyde mali bünye zaafiyeti nedeniyle 28.11.2023 tarihinde 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununun 20 nci maddesi kapsamında ... (...) tarafından kaldırılarak Şirketin sigorta portföyünün idaresinin ...’na bırakıldığı ve akabinde tüm sigortacılık ruhsatlarının iptal edildiği tespit edildiği,

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu

Malî bünyenin güçlendirilmesi 20. MADDE (1) Bir sigorta veya reasürans şirketinin minumum garanti fonu tutarını karşılayamadığının, tesis etmesi gereken teminatı tesis edemediğinin, teknik karşılıkları karşılayacak yeterli veya teknik karşılıklara uygun varlıklarının bulunmadığının ya da sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini yerine getiremediğinin yahut şirketin malî bünyesinin sigortalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürecek derecede zayıflamakta olduğunun tespiti hallerinde, Bakan uygun bir süre vererek, malî bünyenin güçlendirilmesine yönelik olarak ilgili sigorta ve reasürans şirketinden;

a) Malî bünyesindeki zaafiyetin nasıl giderileceğini ve sigortalıların hak ve menfaatlerinin nasıl korunacağını içeren kapsamlı bir iyileştirme planı sunulması ve uygulanmasını,

b) Sermayesinin artırılması, ödenmemiş kısmının ödenmesi, sermayeye mahsuben şirkete ödeme yapılması veya kâr dağıtımının durdurulması ya da ilave teminat tesis edilmesini,

c) Varlıklarının kısmen ya da tamamen elden çıkarılması veya elden çıkarılmasının durdurulmasını, yeni iştirak ve sabit değerler edinilmemesini,

ç) Malî bünyesini ve likiditesini güçlendirici ve riski azaltıcı benzer tedbirler alınmasını,

d) Tespit edilecek gündemle genel kurulun olağanüstü toplantıya çağrılmasını veya genel kurul toplantısının ertelenmesini,

e) Benzeri diğer hususların yerine getirilmesini, isteyebilir.

(2) Ayrıca, Bakan;

a) Sigorta şirketlerinde şirketin faaliyette bulunduğu sigorta branşlarından, reasürans şirketlerinde ise sigorta gruplarından birine veya tamamına ait sigorta portföyünü teminat ve karşılıkları ile birlikte başka şirket veya şirketlere devretmeye, devralacak şirket bulunamadığı takdirde ise portföyün idaresini Hesaba bırakmaya ya da devredilecek portföyün tasfiyesine yönelik her türlü tedbiri almaya,

b) Sigorta portföyünü sınırlandırmaya

c) Yönetim veya denetim kurulu üyelerinden bir kısmını veya tamamını görevden alarak ya da bu kurullardaki mevcut üye sayısını artırarak bu kurullara üye atamaya veya sigorta veya reasürans şirketinin yönetiminin kayyıma devredilmesini talep etmeye,

ç) Malî bünyenin güçlendirilmesine yönelik benzeri diğer tedbirleri almaya, yetkilidir. 4 üncü maddede öngörülen şartlar, bu fıkranın (c) bendi uyarınca atanacak kişiler için de aranır.

(3) Bu maddede öngörülen tedbirlerin uygulanmaması veya uygulanamayacağının anlaşılması, sigorta veya reasürans şirketinin ödemelerini tatil etmesi, sigortalılara olan yükümlülüklerini yerine getirememesi veya şirket özkaynaklarının minimum garanti fonunun altına düşmesi halinde, Bakan, sigorta veya reasürans şirketinin tüm branşlarda veya ilgili branşlarda yeni sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkisini kaldırmaya, ruhsatlarını iptal ve varlıklarını bloke etmeye yetkilidir.

(4) Sigorta şirketleri ve reasürans şirketleri dışında ve kendi özel kanunları uyarınca, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre sigorta veya reasürans sözleşmesi yapan diğer kurum ve kuruluşların, sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini yerine getiremediğinin ve malî bünyesinin sigortalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürecek şekilde zayıflamakta olduğunun tespit edilmesi halinde, Bakan, malî bünyenin güçlendirilmesine yönelik tedbirler almaya, yönetim ve denetimde yer alan kişilerin tamamını veya bir kısmını görevden alarak yenilerini atamaya veya yönetimin kayyıma devredilmesini talep etmeye yetkilidir.

Şu durumda davalı şirketin mali sıkıntıları nedeniyle ve hak sahiplerinin mağduriyetinin artmaması amacıyla yönetimi ...'na devredilmiş, yapılan inceleme neticesinde mevcut poliçelerin iptali yoluna gidilmiştir.

Poliçe iptali sonrası prim iadesinin nasıl yapılacağı TTK m.1419'da belirtilmiştir:

MADDE 1419- (1) Sigorta sözleşmesi sona erdiği takdirde, Kanunda aksi öngörülmemişse, işlemeyen günlere ait ödenmiş primler sigorta ettirene geri verilir.

Kasko Sigortası Genel Şartları'nda da benzer bir düzenleme mevcuttur:

C. Çeşitli Hükümler

C.1. Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacının Sorumluluğunun Başlaması ve Sigorta Ettirenin Temerrütü ..Bu madde uyarınca sigorta sözleşmesinin feshedildiği hallerde, sigortacının sorumluluğunun devam ettiği süreye tekabül eden prim, gün esası üzerinden hesap edilerek fazlası sigorta ettirene iade edilir.

Yasal mevzuatta kasko sigortalarının iptalinde aktüeryal matematik karşılıktan bahsedilmemiştir. zaten davalının cevap dilekçesinde bahsettiği hususlar hayat sigortaları ile ilgili olup, kasko sigortaları için geçerli değildir. bu nedenle ödenen prim üzerinden gün esaslı hesaplama yapılmıştır.

Dava konusu edilen 32 kasko poliçesine ait ayrıntılı bilgiler ekli tabloda verilmiş olup, davacıya iade edilmesi gereken prim TOPLAM 172.408,68-TL olarak hesaplanmıştır.

Davalı şirketten gelen 24.12.2024 tarihli yazıda "İade edilen prim olmamakla birlikte, yeni poliçe kesiminde listede belirtilen indirim kuponları kullanılabilmekte ve ...’na başvuru halinde belli bir oranda prim iade ödemesi yapılmaktadır." bilgisi verilmiştir.

... da yaptığı duyurularda "varlıklar ölçüsünde, toplam prim iade borcunun yaklaşık %19,5’i nispetinde ödenebilir durumda olduğu, prim iadesi için gerekli belgelerle ...'na başvurulması gerektiği" bilgisini paylaşmıştır. Ancak gelinen şu aşamada davacı tarafından herhangi bir prim iadesi alınmadığı anlaşılmaktadır.

... tarafından yapılan bir başka duyuruda ise; "... nezdinde yürütülen çalışmalar ve sigorta şirketlerimizin de katkılarıyla, sigortalılarımızın teminatsız kalmaması amacıyla diğer sigorta şirketlerimizden yeni poliçe satın almaları sürecinde iptal edilen sigorta poliçelerine ilişkin iptal priminin yarısı tutarında ... bünyesinde “indirim kuponu” tanımlanmıştır." şeklinde bilgi verilmiştir. Ancak dosya içeriğinde davacının yeni kasko poliçesi yaptırıp yaptırmadığı veyahut bu sırada kendisine özel bir indirim sağlanıp sağlanmadığı konularında herhangi bir kayıt olmadığından indirim veya mahsup yapılamamıştır.

Toplanan delillere göre; taraflar arasında 32 adet kasko poliçesi imza edildiği, davalı ... A.Ş.’nin tüm branşlarda yeni sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkisinin ileri düzeyde mali bünye zaafiyeti nedeniyle 28.11.2023 tarihinde 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununun 20 nci maddesi kapsamında .... (...) tarafından kaldırılarak şirketin sigorta portföyünün idaresinin ...’na bırakıldığı ve akabinde tüm sigortacılık ruhsatlarının iptal edildiği, davalı şirketin mali sıkıntıları nedeniyle ve hak sahiplerinin mağduriyetinin artmaması amacıyla yönetimi ...'na devredilmiş, mevcut poliçelerin iptali yoluna gidildiği,

Poliçe iptali sonrası prim iadesinin nasıl yapılacağı TTK m.1419'da belirtilmiştir: Sigorta sözleşmesi sona erdiği takdirde, Kanunda aksi öngörülmemişse, işlemeyen günlere ait ödenmiş primler sigorta ettirene geri verilir.

Kasko Sigortası Genel Şartları'nda da benzer bir düzenleme mevcuttur: Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacının Sorumluluğunun Başlaması ve Sigorta Ettirenin Temerrütü ..Bu madde uyarınca sigorta sözleşmesinin feshedildiği hallerde, sigortacının sorumluluğunun devam ettiği süreye tekabül eden prim, gün esası üzerinden hesap edilerek fazlası sigorta ettirene iade edilir. Hükmü mevcuttur.

Yasal mevzuatta kasko sigortalarının iptalinde aktüeryal matematik karşılıktan bahsedilmemiştir. zaten davalının cevap dilekçesinde bahsettiği hususlar hayat sigortaları ile ilgili olup, kasko sigortaları için geçerli değildir. bu nedenle ödenen prim üzerinden gün esaslı hesaplama yapılmış ve dava konusu edilen 32 kasko poliçesine ait davacıya iade edilmesi gereken prim toplamının hükme esas alınan 02/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda 172.408,68-TL olarak belirlenmiştir.

Netice itibariyle davacı tarafından davalı sigortaya ödenen pirim bedellerinin davacıya iadesinin gerektiği anlaşılmakla, bilirkişi raporunda belirlenen tutar yönünden davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ¸[e-imzalıdır] Hakim .... · ¸[e-imzalıdır]