Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/247 K.2021/110

Davacı vekilli 17/04/2020 harç tarihli dava dilekçesi ve beyanlarında özetle; müvekkillerden ... AŞ, ... sayılı tasarım tescilinin sahibi olduğunu, müvekkillerinden ... ...

Usta Proje Dekorasyon Mobilya ve Aksesuar Üretim ve Pazarlama İthalat İhracat Nakliyecilik A.Ş.’ni ise söz konusu tasarıma konu ürünü ... ismi ile piyasaya sunmakta olup, söz konusu tasarım üzerinde 6102 sayılı TTK dan doğan hak ve yetkilere sahip olduğunu, davalı yanların kullanımlarına ilişkin olarak, Ankara 5. FSHHM nin ...

D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırıldığını, davalı yanlara ait http://.... alan adlı web sitelerinde yer alan bir kısım görsellerin, müvekkiline ait tescilli tasarımlarla ayniyet derecesinde benzerlik gösterdiğini, bilirkişi raporunu değerlendiren mahkemenin ihtiyati tedbir taleplerinin de kabulüne karar verdiğini ve bu karar sonrası Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esaslı icra dosyası İle kararın icrasının talep edildiğini ve yasal süresi içinde iş bu davanın açıldığını, davalı yanın iş bu davaya konu fiillerinin müvekkilinin tescilli tasarımına tecavüz yarattığını, müvekkiline ait tescilli tasarımın, davalı yanca müvekkilinin izni olmaksızın kullanıldığını ve satışa arz edildiğini, davalı yanlarca, http://.... alan adıyla hizmet veren internet sitesinde kullanıldığını, satışa arz edildiğini, müvekkilin, tasarım hakkına vaki tecavüz ve haksız rekabet fiili dolayısıyla oluşan durumun tespiti ile önlenmesi nedeniyle işbu davanın açıldığını, müvekkili firma tasarımlarının birçok ödüle layık görüldüğünü;

ürünlerin bu sektördekiler tarafından bilindiğini; davalı yanın bu ürünlerden haberdar olmadığının düşünülemeyeceğini, hukuka aykırı fiillerin sona erdirilmesi gerektiğini; davalı yanın fillerinin ayrıca haksız rekabet fiilini de oluşturduğunu, 6769 sayılı Kanun uyarınca, tasarımdan doğan hakları tecavüze uğrayan tasarım hakkı sahibinin, diğer taleplerinin yanı sıra maddi ve manevi zararının tazminini de talep edebileceğini;

aynı durumun haksız rekabet fili için de geçerli olduğunu, davaya konu tasarım, 100.000’in üzerinde satışı gerçekleşen bir ürün olup, bu durum söz konusu tasarımın çok fazla tercih edildiğini gösterdiğini, davalıların, müvekkilinin çok fazla tercih edilen ürününün neredeyse aynısını üretmesinin, müvekkilin ciddi zararına neden olduğunu, davalı yanlarca dava konusu ürünün ne kadar üretildiği ya da hangi miktarda satış yapıldığı gibi konularda bilgi sahibi olmamakla birlikte, bu bilgilerin de davalılara ait ticari kayıt ve defterlerin incelenmesi suretiyle edinilebileceğinden maddi tazminat haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini,

müvekkil firmanın, özellikle ofis mobilyası sektöründe hem ulusal ve hem de uluslararası alanda tanınan bir firma olduğunu, davaya konu ... ürünü ile de .... gibi dünya çapında büyük öneme sahip tasarım ödülleri kazandığını, müvekkili firmaya ilişkin detaylı bilgilere yer vermiş olup, davaya konu tasarımın, davalıların müvekkili firmayla yıllardır aynı sektörde faaliyet gösterdiğini, davalıların hem müvekkil firmayı bildiği hem de müvekkili firmanın ürünlerini, davalıların fiillerinin, müvekkillerden ...

A.Ş. ne ait ... numarası ile tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, davalıların, müvekkile ait ... tasarım tescil numarası ile tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil eden fiillerinin durdurulmasına ve önlenmesine, tasarımdan doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen, ithal veya ihraç edilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara el konulmasına, davalı yanın ihlal fiillerinin devamını önlemek üzere el konulan ürünlerin ve araçların imhasına, tecavüz konusu ürünlerin görsellerinin davalı web sayfasından çıkartılmasına,

davalıların fiillerinin, TTK anlamında Haksız Rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile haksız rekabetin önlenmesine, maddi ve manevi tazminat haklarının saklı tutulmasını belirterek, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... şirket vekili davaya cevap dilekçesinde özetle. Davacı iddiasında TÜRK PATENT kaydı tasarım malikinin ... AŞ olduğu, dava dilekçesi içeriğinde ... USTA PROJE DEKORASYON MOBİLYA VE AKSESUAR ÜRETİM VE PAZ.A İTH. İHR. NAK.

A.Ş.’nin nasıl etkilendiği iddiasına yönelik belge bulunmadığını, davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı olmadığını, davacının, malik olma olgusuna ait soyut iddiası akabinde müvekkili tarafından bu tasarımın kullanıldığının tespiti talepli Ankara 5.FSHHM ... D.

İş dosyası ile haklılıklarının belirlendiğini belirtmiş ise de söz konusu tespit istemi üzerine alınan bilirkişi raporunda, ayniyet derecesinde bir benzerlik taşımadığına; yani davacılar iddiası ürün tasarımı ile müvekkili şirket ürünü arasında benzerliğin olmadığının kök ve ek raporu ile sabitlendiğini, davacıların iddiasının soyut ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının, haklılık için Ankara 4.FSHHM ... D.

İş sayılı tespit ile ... esas sayılı dava dosyasını göstermiş ise de söz konusu davanın delil ve olgularının müvekkili ürünleri yönünden illiyet bağı olmadığını, dayandıkları dava dosyası belgelerinin, özellikle bilirkişi raporlarının, huzurdaki talepleri için emsal olmayacağını, davalı ürünü ile başka bir dosyadaki ürün benzetmesi yapılıp davacıların haklılık iddiası mevzuata ve hukuk tekniğine uygun olmadığını, davacının saldırı ve haksız rekabet olduğu iddiasını taraf olmadıkları ve hukuken bağlayıcılık taşımayan bir dava dosyasındaki bilirkişi raporuna dayanarak haklılık iddia ettiğini,

davacının kendi talebi ile müvekkili şirkete karşı saldırı ve haksız rekabet olduğu iddiası ile tespit isteği üzerine Ankara 5.FSHHM Tespit davasındaki kök ve ek bilirkişi raporlarını da yanıltıcı sunum yapıldığını, huzurdaki davanın taraflarına ait tespit raporunda ürünlerin tüketiciyi aldatıcı ve yanıltıcı eylemli benzerlik olmadığı, tescilli tasarıma saldırı ve haksız rekabet yaratıcı bir benzerlik durumu olmadığı,

kopyalama, esinlenme vs. durumlarının olmadığı ait uzman tespitini görmemezlikten gelmelerinin TMK 2.maddesine aykırı, yanıltıcı bir durum olduğu gibi HMK 29.maddesindeki dürüst olma ilkesine de aykırı olduğunu, haksız rekabete ait davacı taleplerinin Türk Ticaret Kanunundaki haksız rekabet hükümlerine de aykırı olduğunu, müvekkili şirketin sektörünün Türkiye'deki öncü işletmelerinden olduğunu, sektörde yer alan tanınan bir işletme olduğunu, 2004 yılında kurulduğunu, sektörün yurt içi, yurt dışı öncü tasarımcıları ile çalıştığını, müvekkil şirketin TÜRKPATENT nezdinde tescilli 17 adet tasarımı ve 4 adet faydalı model ürünü olduğunu,

ofis koltuğu sektörünün öncülerinden biri olan müvekkili şirketin yıllardır kamu ve özel sektöre başarılı hizmetler verdiğini, Davacı ... AŞ’ nin sahibi olduğu ... TÜRKPATENT tescilli tasarımına saldırı olduğunu iddia ederek SMK kapsamı haklarının var olduğunun tespitini istediğini, ancak tescilli tasarımı ile müvekkili şirket web sitesindeki ürün görüntüleri kanunun aradığı nitelikleri taşımadığını, bunun Ankara 5.FSHM ... D.

İş tespit dosyasındaki rapor ile de sabit olunduğunu, itirazları üzerine alınan Ek Raporun da davacılar itirazının yersizliğini tespit ettiğini, Davacıların bu durumu bildikleri için mükerrer tespit nitelikli işbu davayı açmalarının hakkın kötüye kullanımı olduğunu, müvekkili şirket ürününün davacıdan daha farklı yeni bir tasarım niteliğinde olduğunu, koltuk parçalar halinde de değerlendirildiğinde müvekkili ürününün tasarımının davacı tasarımından da farklı olduğunu, davacının davaya konu ... sayılı tescilli tasarım ile dava dilekçesindeki görsellerinin farklı olduğunu,

tescilli tasarım belgesindeki ürünün kolçaksız ve bel desteksiz olduğunu, tasarım tescilindeki görseller ile müvekkili ürün görseli olarak karşılaştırıldığında file sırtlık ve herhangi iki ofis koltuğu olmak dışında hiçbir benzerliğinin olmadığını, davacılar tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerinin, müvekkili şirket ürünüyle aynılık, benzerlik ve etkilenme kriteri barındırmadığını, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları intibaının aynı olmadığını, davacı iddiasına haklılık verildiğinde sektörde büro koltuğu üreten tüm imalatçı ve kuruluşların imalatlarının davacıların tasarımına saldırı yapmış olacağını savunarak,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... davaya cevap dilekçesinde özetle; ... adına açılan davada, ...’in bu hukuki dava sürecinde bahsi gecen iddianın tarafı olmadığını, www.abbamobilya.com.tr adındaki sitenin ve ... Mobilya San. Tic. Ltd. Şti firmasının sahibi olduğunu, ... Mobilya adına yapmış olan itirazın ve gerekçelerin konu itibari ile aynı olduğunu, ...’e ait olan firmanın web sitesinde, taklit edildiği iddia edilen ürünün, üretici firma olan ... A.Ş nin bayisi olduğunu, ...

Mobilya’nın bayisi olduğu ... A.Ş. fabrikasında üretilen ürünlerini mağazasında ve web sitesinde sattığını, davada konu olan Ofis koltuğunun her hangi bir üretimi veya ithalatının ... Mobilya San.Tic.Ltd.Şti. tarafından yapılmadığını, davalı ... Mobilya Dekorasyon Taahhüt Sanayi ve Ticaret AŞ ile hiçbir ticari ortaklıklarının olmadığını, bu bilgiler doğrultusunda davadan çıkarılarak, tüm iddia ve suçlamaların düşürülmesini, davacı ...

AŞ’nin davalı eylemlerinden dolayı işbu davayı açmasında hukuki yararı olmadığını, davacıların beyan, iddia ve talepleri gerçek duruma, yasaya ve içtihatlara aykırı olduğunu, davalı ... Mobilya AŞ tarafından dava dosyasına verilen dilekçedeki tüm iddia ve itirazları tekrar ettiklerini, aynı delillere dayandıklarını savunarak, davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

YARGILAMA VE DELİLLER

Mahkememizce deliller toplanmış, bu kapsamda davaya konu ... sayılı tasarım işlem dosyası ile Ankara 5.FSHHM'nin ... D.iş, Ankara 4. FSHHM'nin ... E. sayılı dosyası ve ... D.iş getirilmiş, taraflarca sunulan belgeler ile toplanan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlığın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Tartışılması ve Kabul Dava, ... sayılı endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, önlenmesi, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması isteminden ibarettir. Davacıya ait ... sayılı tasarım başvurusunun tarihinde gerçekleştiği, davaya dayanak tasarımın koltuk tasarımı olduğu, 01/01/2007 tarih ve 129 sayılı Bültende ilan edildiği ve dava tarihi itibariyle geçerli olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamı, toplanan deliler ve bilirkişi raporu çerçevesinde incelenmiş, buna göre;

Ankara 5. FSHHM’nin ... D. İş sayılı dosyasında;

Tespit talep edene ait ... tescil no'lu tasarımı dikkate alınarak, karşı yanlara ait web sayfaları için alan sahiplik bilgilerinin tespiti, karşı yanlar arasında talep konusu ürünün üretilmesi ve satılması konusunda işbirliği olup olmadığının tespiti için karşı tarafların haberi olmaksızın bilirkişi incelemesi yapılması ve tespit isteyenin tescilli tasarımına tecavüz olup olmadığının, ilgili web sitelerinde yer alan müvekkiline ait tasarıma tecavüz niteliğindeki tüm görsellerin web sitesi içeriğinden çıkartılması hususlarında www...com.tr ve www...com.tr üzerinden yapılan incelemeler neticesinde "www...com.tr" alan adının ...

Mobilya A.Ş. firmasına ait olduğu, 19.06.2003 tarihi itibariyle tahsis edilmiş olduğu ve adresinin de "...ANKARA" olduğu. Diğer alan adı olan www.abbamobilya.com.tr nin ise "...İSTANBUL" adresinde kayıtlı ...'e ait olduğu 20.09.2004 tarihi itibariyle tahsis edildiği tespit edilmiştir. Söz konusu internet siteleri üzerinden "d-229-b" ve "D 229" kodları ile lanse edilen koltukların tespit talep edene ait ...

Sayılı Tescile konu tasarımla 6769 Sayılı SMK hükümlerine göre kıyaslanması neticesinde tespit edilen ürünlerin, bilgilenmiş kullanıcı gözüyle yapılan değerlendirme neticesinde, tespit talep edene ait tescilli tasarımla genel izlenim itibariyle aynı olmadıkları yani tescilli tasarıma göre yeni ve ayırt edici nitelikte oldukları yönünde kanaate varılmış olup dolayısıyla da 6769 Sayılı SMK kapsamında dava dosyası kapsamında Tespit Talep edenin haklarına tecavüz oluşturabilecek nitelikte bir eylemden söz edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

Ankara 4. FSHHM nin ... D. İş sayılı dosyasında:

Tespiti talep edilen http://www.ersamobilya.com uzantılı internet sitesi üzerinde, tespiti isteyene ait ... sayı ve tescilli Endüstriyel tasarımların aynısı veya genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerlerinin satış veya herhangi bir şekilde ticarete konu olup olmadığı http://www.ersamobilya.com web sayfasının karşı tarafa ait olup olmadığı konusunda rapor düzenlenmesine karar verilmiştir. Dosyaya Sunulan Bilirkişi Raporunun Sonuç Kısmında;

1- ...çoklu tasarım, Çalışma/ofis koltuğu

2-http://... internet sayfasında sergilenen ürün görseli (fotoğrafı) ile

3-http://www.... internet sayfasında sergilenen ürün görselinin birbirlerinin benzerleri olduğu, endüstriyel tasarıma tecavüz durumunun söz konusu olduğu,

4-Mesnet ürünün http://... web adresine Eylül 2018 Perşembe günü 09:17:27 yüklendiği, ilgili sayfanın ... adı ile ... Mobilyaya ait olduğu,

5-http://www... web adresinde sergilenen mesnet ürünün ticarete konu olduğu; yönünde görüş bildirilmiştir.

Ankara 4. FSHHM nin ... E sayılı dosyası:

Davacı tarafa ait ... tescil sayılı tasarım konusu ürünün, davalı firmaya ait www.ersamobilya.com adlı internet sitesinde satışa sunduğu iddiasına bağlı Ankara 4 FSHHM'nin ... D. İş tespit dosyası kapsamında yapılan tespite dayalı davalı taraf eyleminin tasarım hakkı ihlali ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, buna bağlı olarak ihlal söz konusu olduğunda maddi manevi tazminat isteminin yerinde olup olmadığı konularında inceleme yapılıp rapor alınmasına karar verilmiştir.

Dosyaya Sunulan Bilirkişi Raporunun Sonuç Kısmında; davalıya ait olan ve ... D.

İş dosyası ile tespit edilen ürünün, davacıya ait ... nolu tasarım ile genel izlenimler itibariyle benzerlik gösterdiği; dolayısıyla dava konusu tasarıma karşı tecavüz teşkil ettiği; dava konusu tasarıma karşı tecavüz sebebiyle maddi tazminat isteminin yerinde olduğu ancak hesaplamaya ait bilgi, belge ve emsal örneklerin dosyada bulunmaması nedeniyle hesaplamanın yapılamayacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

6769 Sayılı SMK'nın 56/1 maddesinde "Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur." denmek suretiyle sadece yeni ve ayırt edici niteliğe haiz tasarımların belge verilerek korunacağı belirtilmiştir.

Anılan SMK'nın 56/4(b). maddesinde ise, "Yenilik" başlığı altında "Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması halinde o tasarımın yeni kabul edileceği" ve bununla birlikte "tasarımların sadece küçük ayrıntılarda farklılık göstermesi halinde" ise "aynı kabul edileceği" düzenlenmiştir.

SMK'nın 56/5 maddesinde ise, "bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir denilmiştir ve bununla birlikte "ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınır "denmek suretiyle ayırt edici niteliğin tanımı yapılmıştır.

Davacı adına tescilli ... sayılı tasarım ile davalının ... Mobılya Dek. Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş'nin kullandığı tasarımın ortak özellikleri: Her iki tasarımda da benzer formlu dolu altlık/oturma yüzeyi mevcuttur. İki tasarımda çerçeve arkalık bulunmaktadır ve arkalık çerçevesinin kalınlığının, ana gövdeye oranı birbirine yakındır. İki tasarımda da beş kollu tekerlekli ayak sistemi kullanılmıştır. İki tasarımın oturma yüzeyi-arkalık bağlantısı ters L formlu iki eleman ile sağlanmaktadır. Bu elemanların kalınlıkları çerçeve kalınlıkları ile benzerdir. Arkalık formu iki tasarımda benzerdir ve bel kısmında benzer açılı girinti bulunmaktadır. İki tasarımda da benzer formlu (enseye temasa göre dışbükey eğmeçli), dikdörtgen başlık bulunmaktadır.

Davacı adına tescilli ... sayılı tasarım ile davalının ... Mobılya Dek. Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş'nin kullandığı tasarımın farklı özellikleri: Davalıya ait üründe kolçak bulunmaktadır. Davalıya ait üründe arkalığa entegre edilen bir askılık bulunmaktadır. Davalı ürününde ayaklar zemine göre açılıdır. Başlık kısmı, davacı tasarımında fileli iken, davalı ürününde doludur. Arkalık ve oturma yüzeyini bağlayan L elemanlar, davalı ürününde hafif açılıdır. Davalı ürünün bel kısmında ekstra bir dikdörtgen bir eleman bulunmaktadır.

Tasarımlar arasındaki benzerliklerin bir kısmının ergonomik kaygı ve genel kullanım esaslı olduğu görülmektedir. Çerçeve arkalık, arkalık formu, çerçeve kalınlıkları gibi bir kısım benzerliklerin ise benzerlik olarak değerlendirilebileceği düşünülmektedir. Nitekim, seçenek özgürlüğünün geniş olduğu kısımlarda oluşan benzerliklerin, tasarımların genel görünümlerini çoğu zaman etkilediği görülmektedir.

Burada önemli olan, bu benzerliğin, yani tasarım koruması anlamındaki benzerliğin ölçüsüdür. Tasarım hukukunda, esinlenme serbestisi bulunmaktadır. Zira kimi tasarımlar, alanında lokomotif pozisyonunda olmakta ve pek çok firma tarafından takip edilmektedir. Değerlendirme esnasında dikkate alınması gereken nokta, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yaratılan genel izlenimler arasında fark olup olmadığı; bir başka anlatımla bu benzerliğin esinlenme seviyesini aşıp aşmadığıdır.

Bilgilenmiş kullanıcı, işbu davaya konu tasarımlar açısından, tasarımın uygulandığı ürünü ve piyasadaki çeşitleri bilen, piyasayı çeşitli sebeplerle takip eden/etmiş deneyimli bir kullanıcı; örneğin bu tür ürünlerin satın alımını yapan bir kimse veyahut satın almak için piyasayı takip etmiş deneyimli bir kullanıcı olarak kabul edilmiştir. Bu gözle değerlendirme yapıldığında, bir esinlenmenin olduğu; ancak tespit edilen farklılıkların, tasarımların, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattıkları genel izlenimleri farklılaştırdığı görüşüne varılmaktadır.

Sonuç olarak davalıya ait ürün ve davacıya ait tasarım arasında bir esinlenmenin olduğu, ancak, davalı ... ye ait, tespit edilmiş olan ürün ile davacıya ait ... numaralı tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattıkları genel izlenimlerin benzer olmadığı; dolayısıyla, davalıya ait, tespit edilmiş olan ürünün, davacıya ait ... numaralı tasarıma karşı tecavüz eder nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.

Diğer davalılar tarafından yapılmış herhangi bir ihlal eylemi tespit edilmemiş olduğundan bu davalılar hakkında da ret kararı verilmiştir.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.