Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/325 K.2023/155

Av. ... - ...

DAVALI

... - (Mersis:...) ...

VEKİLLERİ

Av. ... - ... Av. ... - ... Av. ... -...

DAVA

Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ : 08/11/2021

KARAR TARİHİ : 13/04/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 17/04/2023

DAVA

Davacı vekili 08/11/2021 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; ... Tar. Hay. San. Tic Ltd.

Şti.’de ... olarak çalıştığını, ... ... tarafından yapılan 15.06.2017 tarih ve ... sayılı ihale kapsamında ... ... dahilinde yer alan yapılmış ve yapılacak olan binaların uygulama projelerinin (mimari, mekanik, elektrik, statik, altyapı, peyzaj, yangın, vaziyet planı vb.) tarafınca tamamlanarak idareye teslim edildiğini, İşbu projelerin ... ... ve ilgili idarenin görevlendirmesi sonucu yapım işi ihaleleri, proje ve uygulama kontrollüklerini üstlenen ... tarafından onaylandığı ve davacı tarafından hak edişlerin tahsil edildiğini, Aracı Kurum ... tarafından,

davacıya ait uygulama projeleri kullanılarak ... ihale kayıt numarası ile yapım ihalesi yapılmış olduğunu, iş bu ihale kapsamında müellifiyet hakkı davacıda bulunan mimari uygulama projelerinin; davalı şirket tarafından davacı izni ve muvafakati alınmadan, davalı şirket tarafından şirket çalışanları ... tarafından yetkisiz bir şekilde imzalandığını ve ihale eki olarak sunulduğunu, ... Tar. Hay. San. Tic Ltd.

Şti. ile ... arasında yapılmış sözleşmeye istinaden 22.12.2014 sözleşme tarihli ve 470.000 TL bedelli iş deneyim belgesinin ekte bulunduğunu, bu sözleşme kapsamında projelendirilen binaların; ... olup toplamda 58.903.94 m2 olduğu. Davalı tarafından davacının muvafakati olmadan çoğaltılarak imzalandığını ve ... ihale kayıt numarası ile yapım ihalesi yapılmış olan projelerinin.

Eğitim Fakültesi (9.839,97 m2), İlahiyat Fakültesi (4.210,70 m2), Merkezi Araştırma Laboratuvarı (2.648,17 m2), Atölye (786,24 m2) ve, Giriş Kontrol Binası (11,28 m2) olup toplamda 17.496,36 m2 olduğunu.

Davacıya ait olan projelerin davalı tarafından izinsiz kullanılması, imza kısımlarının değiştirilerek kendi ürettikleri projelermiş gibi ihale ekinde sunulması ve ticari amaçla kullanılmasının davacının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (md.68 ve md.70) çerçevesinde korunan tüm mali ve manevi haklarını ihlal ettiğin belirterek, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın tahsilin talep etmiş, 01/03/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 3.157.902,00 TL ye, yükseltmiş, FSEK md. 70 uyarınca 900,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının ... Tar. Hay. San. Tic Ltd. Şti.’de ... olarak çalıştığını ve ... işi proje uygulamalarının kendisi tarafından yapıldığını iddia etmekte olduğunu, Yüklenici firma ... Tar. Hay. San. Tic Ltd. Şti. tarafından da davalı şirkete aynı şekilde FSEK kapsamında tazminat talebinde bulunulan ....Noterliği ... Yevmiye numaralı 11.12.2019 tarihli ihtarname gönderilmiş olduğunu, dava konusu müelliflik haklarının ...’de mi ... Tar. Hay.

San. Tic Ltd. Şti. firmasında mı olduğunun bilinemediğinden davanın usülden red edilmesinin talep edildiğini, ... ihale numaralı ... ... tarafından ... projesinde uygulama projelerinin davalı şirket tarafından gerçekleştirilmediğini, 2019 yılında yeniden ihaleye çıkılmadan önce, ... tarafından yapılan denetim ve kontrol sonrasında projedeki eksikliklerin, hataların düzeltilerek,

... tarafından imza altına alınıp ihaleye çıkılması konusunda ... tarafından davalı şirkete talimat bildirildiğini, İdare tarafından ilk etapta sadece vaziyet planında ... çalışması yapılacağının bildirildiğini, ancak davalı şirketçe çalışılan geoteknik proje hesapları neticesinde projenin yapılacak değişiklikler dışında başka türlü kurtarılamayacağını, ilgili tüm projelerin revize edilmesi gerektiğini, Bu kapsamda idarenin talebi ile ihale sınırları içerisinde bulunan tüm zemin iyileştirme projelerinin tamamlatılması gerektiğinin proje yetkililerine bildirildiğini, Özetle, ilk etapta projelerin tam olduğu,

daha sonra eksiklikler gündeme geldiği ve yapılan işin ... işi olduğunu, İdarenin talimat ve direktifleri ile revize işlemlerini gerçekleştiren davalı şirkete kusur yüklenemeyeceğini, davalı şirket yetkililerince ... yapılmayan projelerdeki antetlerin değiştirilmemesinin talep edildiğini, ancak idarenin revize edilmeyen projelerde de ... antetinin görünmesini istediğini, bu doğrultuda davalı şirketçe ihale eklerinin çıktısı alınırken ilgili düzeltmeler yapılarak idareye yazı ile tesliminin gerçekleştirilmiş olduğunu, Diğer yandan davacı tarafın çalıştığı ...

Tar. Hay. San. Tic Ltd. Şti. ile dava dışı idare ... arasındaki ana sözleşmenin de dosyaya kazandırılmasının istenildiği, ama sözleşmede Fikri ve Sınai Mülkiyete Konu Olan Hususlar bölümünde yüklenici tarafından hazırlanacak bütün etüt, rapor, hesap, proje vb. dokümanların idarenin malı olacağına,… proje üzerinde değişiklik yapmak ve yaptırmanın idareye ait olduğuna benzer bir düzenleme olabileceğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

YARGILAMA VE DELİLLER

Mahkememizce tarafların sav ve savunmaları dinlenmiş, delilleri toplanmış, taraflarca sunulan belgeler ile mahkememizce getirtilen deliller incelenmiş, uyuşmazlığın niteliğine göre teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi raporunda belirlenen tazminat objektif, dosya kapsamındaki delillerle tutarlı denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş, mahkememizce aşağıdaki kabul doğrultusunda yararlanılmıştır.

GEREKÇE

Uyuşmazlığın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Değerlendirilmesi ve Kabul: Dava, FSEK'den doğan hakların ihlali nedeni ile 68 ve 70. Madde uyarınca maddi tazminat istemine ilişkindir. Dosya kapsamındaki kanıtlar taraf beyanları çerçevesinde değerlendirilmiş, alınan rapor teknik yönleri itibariyle konunun aydınlanmasına yeterli görülmüş, buna göre;

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde. 03/02/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... Dava dosyası kapsamındaki belgelerden anlaşıldığı gibi ... yapılması planlanmış olan Sözleşmenin Konuşu İş: ..., ... ”olduğu, Sözleşme Konusuna göre Yüklenici firma: ... ... Ltd. Şti.’nin hem ... - ... ile hem de ... (...) ile karşılıklı olarak imza altına alınmış olduğu, Davacı ... ...’in ise ... ... Ltd.

Şti.’nin hem Şirket Yetkilisi hem de davaya konu olan uygulama projelerinin Proje Müellifi olduğunu, ...-... onaylamış olduğu Yapı Ruhsatları’ nda da ...

Proje Müellifi : ... tarafından imzalanmış olarak görüldüğü, Mimarın Telif Haklarının da; ... - ... tarafından düzenlenen YAPI RUHSATLARININ onaylandığı tarihten itibaren başlamış olmasının ESAS olduğuna ve Projelerinin müellifi olan davacı ... ...’in TELİF HAKLARI SÜREÇLERİNİN başlamış olduğu, Proje müellifinin hakları Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) madde 18’e göre, ESER SAHİBİ gerçek kişiyse yaşadığı sürece müddetçe Madde 14, 15 ve 16 uyarınca sahip olduğu manevi hakları kullanabilir olduğunu, davaya konu olan Hizmet Alımı İşi Sözleşmelerine dayalı tüm uygulama projelerinin ESER olduğu,

davalının dava dosyası kapsamı içerğinden görüldüğü gibi gerek ... – ... ile gerekse ... (...) ile herhangi bir sözleşmelerine de rastlanılmadığına ve ...-... onaylı Yapı Ruhsatlarında da görülmediği, 23/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği gibi: “ Yer alan proje antetlerinde ... (...) altında uygulama projelerinin ... (... A.Ş.) tarafından yapıldığı görülmekte, antet üzerinde yer alan “...

No” kısmından projelerde ... yapıldığı anlaşılmakta, bu durumda ... işini yapan ve çizen kişilerin ismine yer verildiği görülmekte olduğundan ESER'e TECAVÜZ oluşturulduğu, "... No" ibaresiyle böyle bir uygulamada bulunulması halinde, davalının öncelikle telif hakkı sahibi olan davacı ...’den FSEK mevzutlarına göre izin istemesi gerekli olduğu, davalı taraf ...’ın; hem Yüklenici firma: ... ... Ltd.

Şti.’ den ve hem de Eser Sahibi olan Proje Müellifi - Telif Hakkı Sahibi ...’ den gerekli YASAL OLUR’nu almamış olduğuna ve FSEK mevzuatlarına İHLAL ETMİŞ olduğu, FSEK mevzuatlarına İHLAL’den dolayı. FSEK 68.ve 70. Maddeleri uyarınca maddi tazminat hesabı ise Bilirkişi Raporumuzun 7.9 maddesinde hesaplanmış olan maddi tazminat bedeli ise; dava tarihi 08/11/2021 itibariyle 1.052.634,00.-TL olup, Yasal Faizleriyle birlikte hesaplanarak değerlendirilmesine..." belirtilmiştir.

... - ... 11/11/2021 tarihli yazısı; “İlgi sayılı yazıya istinaden Davacı ... ile Davalı ... Şirketi arasında mahkemenizde görülmekte olan Fikir ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davası nedeniyle talep edilen; 15/06/2017 tarih ve ... sayılı ihale ... tarafından yapılmış olup, Üniversitemizde herhangi bir belge bulunmamaktadır. Söz konusu 15/06/2017 tarih ve ... sayılı ihale dosyasının Toplu Konut İdaresi Başkanlığından talep edilmesi hususunda;” şeklinde denilmektedir.

..., ...’nın 28/03/ 2022 tarih ve ... sayılı yazısı; “... İdaremiz tarafından ... kayıt numarası ile 11/04/2019 tarihinde ihalesi yapılarak yüklenici firma ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. & ... İth. İhrc.ve Tic. Ltd. Şti. & KAM İnş.Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı ile 24/05/2019 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. 15/07/2017 tarih ve ... sayılı İş Deneyim Belgesi ile müzekkere konusu projeleri içeren CD ekte sunulmaktadır.“ şeklinde denilmektedir.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

AMAÇ Madde 1 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/1. md.) Bu Kanunun amacı, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma şartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halinde yaptırımları tespit etmektir.

KAPSAM Madde 1/A – (Ek: 21/2/2001 - 4630/2 md.) Bu Kanun, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını, bu haklara ilişkin tasarruf esas ve usullerini, yargı yollarını ve yaptırımları ile Kültür Bakanlığının görev, yetki ve sorumluluğunu kapsamaktadır.

TANIMLAR Madde 1/B – (Ek: 21/2/2001 -4630/2 md.) Bu Kanunda geçen tanımlardan;

a) ESER: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini;

b) ESER SAHİBİ: Eseri meydana getiren kişiyi (Değişik: 03.03.2004-5101/9);

Madde 2- İlim ve edebiyat eserleri şunlardır: 3. (Değişik bent: 07/06/1995 - 4110/1 md.) Bedii vasfı bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotoğraf eserleriyle, her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, coğrafya ve topoğrafyaya ait maket ve benzerleri, herçeşit mimarlık ve şehircilik tasarım ve projeleri, mimari maketler, endüstri, çevre ve sahne tasarım ve projeleri.

Madde 4 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/2 md.) Güzel sanat eserleri, estetik değere sahip olan; 3. Mimarlık eserleri,

Alenileşmiş ve Yayımlanmış Eserler: Madde 7 – Hak sahibinin rızasiyle umuma arzedilen bir eser alenileşmiş sayılır. Bir eserin aslından çoğaltma ile elde edilen nüshaları hak sahibinin rızasiyle satışa çıkarılma veya dağıtılma yahut diğer bir şekilde ticaret mevkiine konulma suretiyle umuma arzedilirse o eser yayımlanmış sayılır.

Madde 8 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/5. md.) Bir eserin sahibi onu meydana getirendir. Bir işlenmenin ve derlemenin sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak şartıyla onu işleyendir.

Madde 11 - Yayımlanmış eser nüshalarında veya güzel sanat eserinin aslında, o eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır.

Madde 13 - Fikir ve sanat eserleri üzerinde sahiplerinin mali ve manevi menfaatleri bu kanun dairesinde himaye görür. Eser sahibine tanınan hak ve salahiyetler eserin bütününe ve parçalarına şamildir.

Umuma Arz Salahiyeti: Madde 14 - Bir eserin umuma arz edilip edilmemesini, yayımlanma zamanını ve tarzını munhasıran eser sahibi tayin eder. Bütünü veya esaslı bir kısmı alenileşmemiş olan, yahut ana hatları her hangi bir suretle henüz umuma tanıtılmayan bir eserin muhtevası hakkında ancak o eserin sahibi malümat verebilir. (Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/8. md.) Eserin umuma arz edilmesi veya yayımlanma tarzı, sahibinin şeref ve itibarını zedeleyecek mahiyette ise eser sahibi, başkasına yazılı izin vermiş olsa bile eserin gerek aslının gerek işlenmiş şeklinin umuma tanıtılması veya yayımlanmasını menedebilir. Menetme yetkisinden sözleşme ile vazgeçmek hükümsüzdür. Diğer tarafın tazminat hakkı saklıdır.

Adın Belirtilmesi Salahiyeti: Madde 15 - Eseri, sahibinin adı veya müstear adı ile yahut adsız olarak, umuma arzetme veya yayımlama hususunda karar vermek salahiyeti munhasıran eser sahibine aittir.

Bir güzel sanat eserinden çoğaltma ile elde edilen kopyelerle bir işlenmenin aslı veya çoğaltılmış nüshaları üzerinde asıl eser sahibinin ad veya alametinin, kararlaştırılan veya adet olan şekilde belirtilmesi ve vücuda getirilen eserin bir kopye veya işlenme olduğunun açıkça gösterilmesi şarttır.

Bir eserin kimin tarafından vücuda getirildiği ihtilaflı ise, yahut her hangi bir kimse eserin sahibi olduğunu iddia etmekte ise, hakiki sahibi, hakkının tesbitini mahkemeden istiyebilir. (Ek fıkra: 07/06/1995 - 4110/6 md.) Eser niteliğindeki mimari yapılarda, yazılı istem üzerine eserin görülen bir yerine eser sahibinin uygun göreceği malzeme ile silinmeyecek biçimde eser sahibinin adı yazılır.

Eserde Değişiklik Yapılmasını Menetmek: Madde 16 - Eser sahibinin izni olmadıkça eserde veyahut eser sahibinin adında kısaltmalar, ekleme ve başka değiştirmeler yapılamaz.

Madde 18 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/11. md.) Mali hakları kullanma yetkisi münhasıran eser sahibine aittir. Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır. Tüzel kişilerin uzuvları hakkında da bu kural uygulanır. Bir eserin yapımcısı veya yayımcısı, ancak eserin sahibi ile yapacağı sözleşmeye göre mali hakları kullanabilir.

İşleme Hakkı: Madde 21 - Bir eserden, onu işlemek suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.

Çoğaltma Hakkı: Madde 22 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/8 md.) (Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/13. md.) Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir.

Temsil Hakkı: Madde 24 - Bir eserden, (...) doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarayan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Temsilin umuma arz edilmek üzere vuku bulduğu mahalden başka bir yere her hangi bir teknik vasıta ile nakli de eser sahibine aittir. (Ek fıkra: 01/11/1983 - 2936/4 md.) Temsil hakkı; eser sahibinin veya meslek birliğine üye olması halinde, yetki belgesinde belirttiği yetkiler çerçevesinde meslek birliğinin yazılı izni olmadan, diğer gerçek ve tüzelkişilerce kullanılamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklıdır.

Madde 27 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/10 md.) Koruma süresi eser sahibinin yaşadığı müddetçe ve ölümünden itibaren 70 yıl devam eder. (Ek cümle: 03/03/2001 - 4630/16. md.) Bu süre, eser sahibinin birden fazla olması durumunda, hayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl geçmekle son bulur. Sahibinin ölümünden sonra alenileşen eserlerde koruma süresi ölüm tarihinden sonra 70 yıldır. 12’ nci maddenin birinci fıkrasındaki hallerde koruma süresi, eserin aleniyet tarihinden sonra 70 yıldır; meğer ki eser sahibi bu sürenin bitmesinden önce adını açıklamış bulunsun, İlk eser sahibi tüzelkişi ise, koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren 70 yıldır.

Mali Haklara Tecavüz Halinde: Madde 68 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/21 md..

Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./137.mad) Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yara- yan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteye- bileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir.

İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmamışsa hak sahibi çoğaltılmış kopyaların, çoğaltmaya yarayan film, kalıp ve benzeri araçların imhasını veya üretim maliyet fiyatını geçmeyecek uygun bir bedel karşılığında kendisine verilmesini ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını talep edebilir. Bu husus, izinsiz çoğaltanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmışsa hak sahibi, tecavüz edenin elinde bulunan nüshalar hakkında ikinci fıkradaki şıklardan birini kullanabilir.

İkinci ve üçüncü fıkraların eser sahibinden başka hak sahiplerince uygulanabilmesi için eser sahibinin bu Kanunun 52 nci maddesine uygun yazılı çoğaltma izni aranır.

Hak sahiplerinden biri, ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca talepte bulunduklarında Ceza Muhakemesi Kanununun el koymaya ilişkin hükümleri delil elde etmek amacı dışında uygulanmaz.

Bedel talebinde bulunan kişi, tecavüz edene karşı onunla bir sözleşme yapmış olması halinde haiz olabileceği bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir.

Tazminat Davası: Madde 70 - (Değişik fıkra: 07/06/1995 - 4110/22 md.) Manevi hakları haleldar edilen kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara ek olarak başka bir manevi tazminat şekline de hükmedebilir.

Mali hakları haleldar edilen kimse, tecavüz edenin kusuru varsa haksız fiillere mütaallik hükümler dairesinde tazminat talep edebilir.

Birinci ve ikinci fıkralardaki hallerde, tecavüze uğrıyan kimse tazminattan başka temin edilen karın kendisine verilmesini de istiyebilir. Bu halde 68 inci madde uyarınca talep edilen bedel indirilir.

Mali Haklara Tecavüz: Madde 68 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/21 md..

Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./137.mad) Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yara- yan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteye- bileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir.

İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmamışsa hak sahibi çoğaltılmış kopyaların, çoğaltmaya yarayan film, kalıp ve benzeri araçların imhasını veya üretim maliyet fiyatını geçmeyecek uygun bir bedel karşılığında kendisine verilmesini ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını talep edebilir. Bu husus, izinsiz çoğaltanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmışsa hak sahibi, tecavüz edenin elinde bulunan nüshalar hakkında ikinci fıkradaki şıklardan birini kullanabilir.

İkinci ve üçüncü fıkraların eser sahibinden başka hak sahiplerince uygulanabilmesi için eser sahibinin bu Kanunun 52 nci maddesine uygun yazılı çoğaltma izni aranır.

Hak sahiplerinden biri, ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca talepte bulunduklarında Ceza Muhakemesi Kanununun el koymaya ilişkin hükümleri delil elde etmek amacı dışında uygulanmaz.

Bedel talebinde bulunan kişi, tecavüz edene karşı onunla bir sözleşme yapmış olması halinde haiz olabileceği bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir.

Tazminat Davası: Madde 70 - (Değişik fıkra: 07/06/1995 - 4110/22 md.) Manevi hakları haleldar edilen kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara ek olarak başka bir manevi tazminat şekline de hükmedebilir.

Mali hakları haleldar edilen kimse, tecavüz edenin kusuru varsa haksız fiillere mütaallik hükümler dairesinde tazminat talep edebilir. Birinci ve ikinci fıkralardaki hallerde, tecavüze uğrıyan kimse tazminattan başka temin edilen karın kendisine verilmesini de istiyebilir. Bu halde 68 inci madde uyarınca talep edilen bedel indirilir.

Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, Dava konusu yer ve İşin Konusu; “...” olduğu, davacı ...’in ...-...Şirketinde hem Yetkili Şirket Müdürü hem de Projenin müellifi olduğu, Noter onaylı vekaletnamesi olduğu, Noter Onaylı İMZA SİRKÜLERİNİN görülmüş olduğu, Yüklenici Firma: ... ... Ltd.

Şti.’nin hem Yapı sahibi: ...- ... ile hem de İdare: ... ... arasında sözleşmelerinin bulunduğu, ...-...’nün yazısı ve eklerinde; “... içerisinde yapılan... bölümlerine ait olan 16/06/2014 tarihli onaylı Yapı Ruhsatlarında Mimari Proje Müellifi: ... ...

Oda Sicil No: ... olduğu ve İmzasının görülmüş olduğu, Eğitim Fakültesi, Spor salonu ve Kütüphane bölümlerine ait olan Yapı Ruhsatları ise, ilgili ... düzenlenmiş olup imza aşaması sürecinde olduğu, Eğitim Fakültesi, Spor Salonu mimari projeleri, yine de ... ... tarafından imzalanmış olduğunu belirttiği, bilirkişi heyetinin ..., Yüklenici Firma olan ... ... Ltd.

Şti. antetli ve başlıklı mimari proje kapakları olan yapılmış projelerden sadece; “... projelerinin Projenin müellifi ...

Oda Sicil Numaralı ... olarak görülmüş olduğu ve “ASLI GİBİDİR” yapılarak dava dosyasına konulduğu, dava dosyası kapsamında davalı ... ile Yapı Sahibi: ... – ... ve İdare: ... arasında davaya konu işlere ait sözleşmelerine de rastlanılmadığı ve ...-... onaylı Yapı Ruhsatlarında da görülmediği, Yer alan proje antetlerinde ... (...) altında uygulama projelerinin ... (... A.Ş.) tarafından yapıldığı görülmekte, antet üzerinde yer alan “...

No” kısmından projelerde ... yapıldığı anlaşılmakta bu durumda ... işini yapan ve çizen kişilerin ismine yer verildiği görüldüğü, incelemelerde dava konu olan Hizmet Alımı İşi sözleşmelerine göre İhale işini alan Yüklenici Firmanın ... ... Ltd.'de olduğu ve işbu firmada çalışmakta olan davacı ...’in hem ŞİRKET YETKİLİSİ pozisyonunda olduğu, hem de Yapı Ruhsatlarında da ... olduğu ve imzaladığına dair belgelerinin olduğu görülmüştür.

... Zeynel Bey Kampüsünde yapılması planlanmış olan Sözleşmenin Konuşu İşin ..., ...” olduğu, sözleşme Konusuna göre yüklenici firmanın ... ... Ltd. Şti.’nin hem ... - ... ile hem de ... (...) ile karşılıklı olarak imza altına alınmış olduğu, Davacı ... ...’in ... ... Ltd. Şti.’nin hem Şirket Yetkilisi hem de davaya konu olan uygulama projelerinin Proje Müellifi olduğu, ...-... onaylamış olduğu Yapı Ruhsatları’nda da ...

Proje Müellifi ... tarafından imzalanmış olarak görüldüğü, mimarın telif haklarının da ... - ... tarafından düzenlenen YAPI RUHSATLARININ onaylandığı tarihten itibaren başlamış olmasının ESAS olduğu ve Projelerinin müellifi olan davacı ... ...’in TELİF HAKLARI SÜREÇLERİNİN başlamış olduğu, davaya konu olan Hizmet Alımı İşi Sözleşmelerine dayalı tüm uygulama projelerinin ESER olduğu, davalının ise gerek ... – ... ile gerekse ... (...) ile herhangi bir sözleşmelerine de rastlanılmadığı ve ...-... onaylı Yapı Ruhsatlarında da görülmediği, yer alan proje antetlerinde ... (...) altında uygulama projelerinin ... (...

A.Ş.) tarafından yapıldığı, antet üzerinde yer alan “...” kısmından projelerde ... yapıldığı, bu durumda ... işini yapan ve çizen kişilerin ismine yer verildiği görülmekte olduğundan, davacıya ait uygulama projelerinin davalı tarafından izinsiz kullanılarak davacının eserden doğan çoğaltma, yayma ve umuma iletim hakkı dahil olmak üzere mali haklarına tecavüz oluşturulduğu, davalının öncelikle telif hakkı sahibi olan davacı ...’den FSEK mevzutlarına göre izin istemesi gerekli olduğu, davalı taraf ...’ın; hem Yüklenici firma: ... ...

Ltd. Şti.’ den ve hem de Eser Sahibi olan Proje Müellifi - Telif Hakkı Sahibi ...’ den gerekli izin almamış olduğundan ve eserden doğan haklarını ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.

Dava Tarihi İtibariyle Tazminat Bedelinin Hesaplanması

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından: 24/03/2021 tarih ve 31433 sayı ile Resmi Gazetede ilan edilen Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2021 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliği gereğince; (...Üniversite kampüsleri . vb. bulunan) Bu gruptakilere benzer yapılardan dolayı 5A yapı Sınıfı olarak esas alınacaktır. ...web sayfasındaki (En az bedel hesabı, ...) butonundan SİSTEM OTOMATİK olarak hesaplamaktadır.) Mimarlar Odası En az BEDEL HESABI ve ... tarafından her yıl Resmi Gazete'de ilan edilen 2021 yılı Yapı Yaklaşık Birim Fiyatlarına göre hesaplanmıştır.

Eğitim Fakültesi (8398,65 m2) - İlahiyat Fakültesi (4210,70 m2) - Merkezi Araştırma Laboratuvarı (2648,17m2) - Atölye ( 786,24 m2) ve Giriş Kontrol Binaları ( 22,56 m2) olup, toplamında 16.066,32 m2’ dir.

Proje Bilgileri : ...

Proje İl / İlçe / Belediye : ...

Bölge Katsayısı : 1

Proje Alanı : 16066 m2

Yinelenen Blok Sayısı : 1

Proje Niteliği : Yeni Mimari Proje

Yapı Birim Maliyet Grubu : 5A

Mimarlık Hizmet Sınıfı : 5 Sınıf

Birim Fiyat : 2.970,00.- TL/ m2

Tadilat Oranı : 1

Proje Hizmetleri ve Mesleki Uygulama

Oran

Hizmet Bedeli

Hazırlık ve etüt çalışmaları

%5

52.632,00 TL

Ön proje çalışmaları

%15

157.895,00 TL

Kesin proje çalışmaları

%20

210.527,00 TL

Uygulama proje çalışmaları

%30

315.790,00 TL

Sistem ve montaj detayları

%10

105.263,00 TL

İmalat detayları

%10

105.263,00 TL

Teknik şartnameler

%5

52.632,00 TL

Metraj

%3

31.579,00 TL

Keşif, maliyet analizi

%2

21.053,00 TL

TOPLAM

%100

1.052,634,00

2019/ 116028 ihale kayıt numarası ile yapım ihalesi yapılmış olan projeler için Mimari Proje Bedellerine göre belirlenen Tazminat Bedeli dava tarihi olan 08/11/2021 tarihi itibariyle 2021 yılı esas alınmıştır.

FSEK mevzuatlarına İHLAL’den dolayı; FSEK 68.ve 70. Maddeleri uyarınca maddi tazminat hesabı ise dava tarihi 08/11/2021 itibariyle 1.052.634,00.-TL olup, FSEK m.68 kapsamında davacının talep edebileceği telif tazminatı tutarının; 1.052.634,00 TL x 3 = 3.157.902,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili her ne kadar ıslah dilekçesi ile manevi tazminat talebini 900,00 TL olarak ıslah etmiş ise de, davacının dava dilekçesinde sadece FSEK 68 ve 70. Madde uyarınca 1.000,00TL maddi tazminat talebinde bulunduğu, 24.02.2002 tarihli ara kararı üzerine FSEK 68. Madde uyarınca 100,00TL, FSEK 70. Madde uyarınca 900,00TL olarak açıklama yaptığı, ıslah dilekçesinde telif tazminatı talebini artırırken dava dilekçesini tamamen ıslah ettiğini belirtmediği gibi manevi ihlallerin neler olduğunu da belirtmeksizin, dilekçesinde FSEK 70. Maddeye dayalı 900,00TL lik talebini manevi tazminat olarak belirttiği görüldüğünden, FSEK 70. Maddeye dayalı tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerde, davanın kısmen kabulüne, 3.157.902,00 TL telif tazminatının dava tarihi olan 08.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Davacı Masraf Dökümü: · İlk Masraf 127,10-TL · Posta Masrafı 354,18.-TL · Bilirkişi Masrafı 7.200,00.-TL · Islah Harcı 53.928,00.TL · Toplam 61.609,28.-TL