Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/38 K.2022/373

Davacı vekili 02/02/2022 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; müvekkili şirketin ...", "... ... ortaya karışık asorti", "... ... ortaya karışık gurme" ibareli tanınmış markalarının sahibi olduğunu, davalının, bu mar.kalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarasını alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itiraz yerinde görülmeyerek reddedildiğini,

bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak YİDK tarafından reddedildiğini, oysa davalının ... numaralı başvuru ile "..." ibaresinin 31. ve 35. Sınıflarda tescili için başvuruda bulunduğunu, müvekkilinin 6/1, 6/5 ve 6/9 maddeleri doğrultusunda itiraz edildiğini ancak itirazın reddedildiğini, başvurunun müvekkilinin “...” ibareli markaları ile karıştırılma ihtimali olduğunu, davalının ... numaralı "..." ibareli başvurusunda "..." ibaresi asıl unsur olduğunu, 11 harften oluşan davalı markasının ilk 8 harfi müvekkilinin markaları ile birebir aynı olduğunu, ortalama tüketici nezdinde, davalının söz konusu başvurusunun,

müvekkil şirketin "..." ve "..." ibareli markaları ile karıştırılmaya sebebiyet vereceğini, ..." ibaresinin çatı marka olduğunu, itiraza mesnet markaların Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde T/02525 numarası ile tanınmış marka statüsünde korunduğunu, davalının başvurusunu kötü niyetle ve özellikle müvekkil şirket markalarının ulaştığı tanınmışlık düzeyinden haksız yararlanmak gayesi ile gerçekleştirdiğini belirterek, TÜRKPATENT YİDK'nun ... sayılı kararın iptali ile dava konusu ... başvuru numaralı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kararının yerinde olduğunu, taraf markalarının benzer olmadığını, Davacı şirkete ait itiraz gerekçesi markaların ayırt edici niteliği haiz çatı marka konumundaki "..." ibaresini içerdiğini, bir hizmet ya da ticaret markasının tanınmışlığından söz edilebilmesi için; toplumun ilgili sektörde tanınmış olması, başka bir anlatımla o marka telaffuz edildiğinde ilgili sektördekilerin hiç düşünmeden refleks halinde hatırlamaları gerektiğini, başvuru konusu marka davacı markalarına benzer olmadığından tanınmışlık huzurdaki davaya etkili olmadığını, tanınmışlığa yönelik delil sunulmadığını, kötüniyet iddiasını destekler yeterli delil bulunmadığını beyan ederek, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirkete usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma gününü bildiren tebligat yapıldığı halde davaya cevap vermemiş ve yargılamaya katılmamıştır.

GEREKÇE

Uyuşmazlıgın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler,Delillerin Tartışılması ve Kabul Dava davalı başvurusu olan ... sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TÜRKPATENT tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. İptali istenen YİDK kararının davacıya 02/12/2021 tarihinde tebliğ edildiği, 02/02/2022 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

Mahkememize uzman bilirkişi heyetinden alınan 20/09/2022 havale tarihli raporda konu ayrıntılı irdelenmiş olup özetle; "...Başvuruda davalı markası kapsamında yer alan 35. Sınıftaki “Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.

Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri.

Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri” ile davacının 2009/32968 ... ....” markalarının 29. Sınıfında yer alan “yenilebilir bitkisel yağlar” emtiası ile aynı olduğu. Yine işbu markaların kapsamında 35.05 alt sınıfta yer alan 29. Sınıf mallarının satışına ilişkin hizmetler yönünden “yenilebilir bitkisel yağlar” emtiasının satışına yönelik hizmetin de davalının 29. Sınıftaki işbu emtiası ile benzer ve ilişkili olduğu.

Davacı markaları ile davalının başvuru markası arasında marka ve işaretler arasında benzerlik bulunduğu, bu sebeple taraf markaları arasında ilişkilendirme de dâhil olmak üzere karıştırılma / benzerlik ihtimalinin bulunduğu, Davacı yan tarafından sunulan delillerin incelenmesi neticesinde “...” ibaresinin çekişme konusu 29. Sınıftaki “yenilebilir bitkisel yağlar” mallar ile 35. Sınıftaki “Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.

Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri.

Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri”nde tescilsiz olarak önceye dayalı kullanımına yönelik delile rastlanılmadığından davalıdan daha önceki tarihlerde öncelik ve üstün hak sahibi olduğunun ispatlanamadığı, Davacı markalarının tanınmışlığı ispata yönelik dava dosyası içerisinde yeterli düzeyde delile rastlanılmadığı ancak bu hususun nihai anlamda hukuki bir tespitin varlığını gerektirdiğinden tanınmışlık iddiasının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu..." ifade edilmiştir.

6769 sayılı SMK m.6/1 hükmü kısaca, bir marka başvurusunun daha önce yapılmış başvuru veya tescilli bir marka ile “karıştırılma ihtimali” bulunması ve önceki marka ya da başvuru sahibinin itiraz etmesi koşuluyla başvurunun reddini öngörmektedir.

Şu halde, iltibas ya da karıştırma riskinin varlığı için, tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin ve aynı zamanda başvuru ve markanın (işaretlerin) karıştırma ihtimali bulunacak derecede aynı yada benzer olması gerekir; karıştırma ihtimalinin değerlendirilmesinde somut olayın tüm özellikleri dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. İlke olarak mal ve hizmet benzerliği ile değerlendirmeye başlanır.

Mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken de çekişme konusu mal ve hizmetlerin ortalama tüketici kitlesi, doğal yapısı, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, rekabet, ikame veya tamamlama ilişkisi olup olmadığı gibi bütün faktörler dikkate alınmalıdır.

Buna göre dava konusu başvurunun ... başvuru numaralı "..." ibaresinden oluştuğu, kapsamında 29, 35.sınıftaki "29.Sınıf: Yenilebilir bitkisel yağlar. 35.Sınıf: Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.

Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri.

Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri." mal ve hizmetlerin bulunduğu, itiraza dayanak markanın ise ..." ibarelerinden meydana geldiği ve koruma kapsamında 29, 30, 31, 35.sınıftaki mal ve hizmetlerin yer aldığı, gözlenmektedir.

Buna göre, açıklanan kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirmede, davalı markası kapsamında yer alan 35. Sınıftaki “Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.

Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri.

Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri” hizmetler ile davacının ....” markalarının 29. Sınıfında yer alan “yenilebilir bitkisel yağlar” emtiası ile aynı olduğu tespit edilmiştir. Yine işbu markaların kapsamında 35.05 alt sınıfta yer alan 29. Sınıf mallarının satışına ilişkin hizmetler yönünden “yenilebilir bitkisel yağlar” emtiasının satışına yönelik hizmetin de davalının 29. Sınıftaki işbu emtiası ile benzer ve ilişkili olduğu anlaşılmıştır.

İşaretlerin benzerliğine gelince, bu değerlendirmede, önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli bir faktördür. İşaretler de parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirmeli, ancak markayı oluşturan dominant yada ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.

Somut olayda çekişmeli başvuru standart karekterle yazılmış "..." ibaresinden oluşurken; itiraza dayanak markanın standart karekterle yazılı "... ...", "... ... form mix", "... ...", "... ...." ibarelerinden oluştuğu görülmektedir.

Görsel Benzerlik Alanında Değerlendirme

Şekil ve sözcükten oluşan karma markalarda karıştırılma ihtimali bakımından sözcüğe ağırlık verilmesi gerekmektedir. Zira sözcük markaları hem sözle hem yazı ile kolayca ifade edilmektedir. Bununla birlikte eğer markadaki şekil unsuru ön plana çıkıyor ise değerlendirme buna göre yapılır. Şekil unsurunun ön plana çıktığının kabul edilebilmesi için de karma markadaki şeklin, ortalama tüketici nezdinde sözcükten daha belirgin bir izlenim bırakması gereklidir.

Kelime markalarında ise, kelimenin yazım şekli değil kelimenin kendisi korunmaktadır. Bu nedenle, kelimenin büyük ya da küçük harfle ya da farklı yazım karakterinde yazılmış olmasının incelemeye etkisi yoktur. Kelime markalarında görsel değerlendirme; kelimenin uzunluğu/kısalığı, harf sayısı, harflerin dizilimi, kelime sayısı ve işaretlerin yapısı gözetilerek yapılmalıdır.

Bu anlamda davalının markası düz beyaz zemin üzerine siyah renkle yazılı “...” ibaresinden oluşmaktadır. Davacı markaları ise ... markasının hemen altına konumlandırılmış “...” ibaresi ile alt zeminde farklı renkler ve farklı silik figüratif unsurlar bulunmaktadır. "... ...", ..." ibareli markaları da yine düz beyaz zemin üzerine düz yazı ile oluşturulmuştur.

İşitsel Benzerlik Alanında Yapılan Değerlendirme

İşitsel benzerlik, markaların telaffuzlarına göre kulakta bıraktıkları sese göre söz konusu olan benzerliktir. Karıştırılma mevcudiyeti için, kimi zaman işitsel benzerlik yeterli olabilir. Bunun yanında görsel benzerlik ve/veya kavramsal benzerliğin de bulunması gerekli değildir.

Bununla birlikte diğer marka türlerinde olduğu gibi işitsel benzerlik nedeniyle karıştırılma ihtimali değerlendirilmesinde de markayı taşıyan malların, hizmetlerin muhatap alıcı veya kullanıcı kitlesinin de dikkate alınması gereklidir. Buna göre davalı markası ....şekillerinde telaffuz edilecektir. Davacının markalarında yer alan ... ibaresinin davacının çatı markası olduğu, mesnet markalarda asıl unsurun “...” ibaresi anlaşıldığı, bu sebeple taraf markalarının işitsel olarak ... ortak unsurundan kaynaklı orta düzeyde benzerlik olduğu sonucuna varılmıştır.

Anlamsal Benzerlik Alanında Yapılan Değerlendirme

Anlamsal benzerlik, iki markanın ortalama tüketici nezdinde, bu kişilerin zihinlerinde bıraktıkları iz ve imaj bakımından söz konusu olabilmektedir. Bir markanın tüketicisinin zihninde bırakacağı iz anlam karşılığı ile olabilmektedir.

Taraflar arasında çekişme konusu her iki markada da ortak olarak yer alan “...”dir. Kelimenin kökü olan “bahçe” ibaresi Türkçe’de “Sebze, meyve, çiçek veya ağaç yetiştirilen yer” anlamına gelmektedir. Buna göre taraf marklarında yer alana ... ibaresinden kaynaklı taraf markalarının anlamsal olarak benzer olduğu kanaatine varılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında taraf markaları bütünsel olarak değerlendirildiğinde tüketici grubu başvuru markasını davacının yeni bir versiyonu, yeni bir çeşidi, hizmeti sanabilecek, bu mal veya hizmetleri üreten işletmeler arasında idari-ekonomik anlamda bir bağlılığın bulunduğu düşüncesine kapılabilecek; taraf markalarının farklı kaynaktan geldiğini anlayamayabilecektir.

Zira davacı markasında yer alan ... ibaresi çatı markası olarak markalarda yer almakta olup işbu markalarda ayırt edici ve asıl unsur “...” ibareleridir.

Dolayısıyla çekişme konusu mal ve hizmetler yönünden taraf markalarının bıraktıkları genel izlenim itibariyle tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzer olduğu, benzer alıcı kitlesine hitap etmeleri, çağrışımlarının ve bir bütün olarak uyandırdıkları kanaatin aynı olacak şekilde markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılma/benzerlik ihtimali bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Tanınmışlık Hususunda Yapılan Değerlendirme

Tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu reddedilir denilmektedir. Bu anlamda tanınmışlık için; yukarıda sayılan koşullara ek olarak ulusal tescil şartı, niteliksel tanınmışlık ve markanın ününden haksız yararlanma olguları da aranır.

Bir markanın tanınmışlıktan yararlanması için yukarıda sayılan şartların gerçekleşmiş olması gerektiği, somut olay açısından davacı tarafından dava dosyasına ve marka işlem dosyasına sunulan tanınmışlığı ispata elverişli redde mesnet markanın ilgili tüketici tarafından hemen akla gelecek veya hemen akla gelecek markalar arasında olduğunu gösterecek yeterli düzeyde destekleyici verilere dayanılmadığı,

“markanın pazar payına ilişkin dokümanlara, satış broşürleri, kataloglar, fiyat listeleri, yıllık faaliyet raporları, ciro bilgileri, reklam, yatırım masraflarını (yoğunluk, kapsam ve etkiyi) yansıtan belgelere ya da tüketicilerin davacının markasını tercih ettiğine dair kamuoyu yoklamalarına, resmi kuruluş, araştırma enstitüsü meslek veya ticaret odalarının “geniş çevrelerin görüşünü yansıtacak şekilde” beyanlarına, tüketici farkındalığını gösteren araştırma raporlarına ve buna benzer tanınmışlığı ispata yönelik herhangi bir delile dayanılmadığı” gözlemlenmiştir.

Sunulan delillerin dilekçe içerisinde veya Kurum aşamasında itiraz formları içerisinde yer alan birkaç adet ürün reklamı görselinden ibaret olduğu tespit edilmiştir. Nitekim her ne kadar davacı “...” ibaresinin tanınmış olduğunu iddia etmiş ise de çekişme konusu marka “...” ibaresi olup yine bahsedildiği üzere davacının iddialarına konu “...” ibareli tescilli markalarının tanınmışlığı yönünde marka işlem dosyasında ve dava dosyası içerisinde delil bulunmamaktadır.

Dolayısıyla davacının benzer olduğunu iddia ettiği “...” ibareli markalarının tescilli olduğu sınıflarda tanınmış olduğu ya da kullanım sonucunda yüksek bilinirlik elde ettiği yönünde bir kanaate varılması mümkün olmamıştır. Bu sebeple SMK’nın 6/5 maddesindeki davacılar markasını sulandırmaya yönelik herhangi bir şartın somut uyuşmazlık bakımından gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.