Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/474 K.2024/63

: Av. ... DAVALILAR : 1-... : Av. ... : 2-... : Av. ... Av. ... Av. .... Av. ...

DAVA

Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)

DAVA TARİHİ : 22/11/2022

KARAR TARİHİ : 13/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 13/03/2024

TALEP

Davacı vekili 22/11/2022 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin ... (...) nezdinde ... sayılı "... ..." ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun ... resmi markalar bülteninde yayınlanması üzerine davalı şirketin .... sayılı "..." ibareli markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın kabulüne karar verilerek başvurunun reddedildiğini, bu ret kararına karşı müvekkilinin yeniden inceleme taleplerinin ...'in ... sayılı ... (...) kararı ile nihai olarak reddedildiğini, söz konusu kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu,

zira müvekkili markasının asıl ve ayırt edici unsuru olan “...” ibaresinin anlaşılabilirliğini ve desteklenebilirliğini arttırmak için tasarımında başrolü temsilen yarışçı kovboy figürüne, kovboyun üzerinde oturduğu ... figürüne ve “...” kelimesine,

tasarımın tamamlayıcı unsurları olarak yer verilmiş olduğunu, ... figürünün ayırt edici niteliği bulunmayan ve asırlardan beri gücü temsilen kullanılan tanımlayıcı/jenerik bir figür olduğunu, benzerlik değerlendirmesinin salt ... figürüne odaklanmak suretiyle değil, bütüncül izlenim / genel intibaa göre yapılmasının gerektiğini, dava konusu enerji içeceği ürününün 18 yaşından küçüklere satışı yasak olan yetişkinler tarafından bir ürün olduğunu, dolayısıyla ilgili tüketicinin dikkat seviyesinin oldukça yüksek olduğunu, davalı tarafın tanınmış marka olduğunu ispat edemediği gibi,

SMK 6/5 maddesindeki şartlarının tümünün birlikte gerçekleştiğinin de ispat edilememiş olduğunu ileri sürerek, ...’in ... sayılı kararın iptaline ve ... sayılı “... ...” ibareli markasının tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında özetle: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçe ve beyanında özetle: Müvekkilinin “...” markalarının yalnız başına 117 ülkede, çift ... ... markasının 184 ülkede, tek ... ... markasının 102 ülkede tescilli olduğunu, ... konsept markasının müvekkili açısından büyük önem arz ettiğini, müvekkilinin bu markalarının çeşitli sistemlerde tanınmış marka olarak kayıt altına alınmış olduğunu,

taraflar arasında birçok uyuşmazlık söz konusu olduğunu ve nitekim davacının kötü niyetli başvuru gerçekleştirdiğine ve ... markalarına benzerlik oluşturmaya çalışarak hazıra konmaya çalıştığına ilişkin hem ulusal hem de uluslararası boyutta mahkemeler ve idarelerce hükmedilen kararların mevcut olduğunu, davacı tarafa ait marka başvurusunun müvekkilinin markalarıyla karıştırılma ihtimali taşıdığını, ret kararına konu marka başvurusunun kapsadığı malların, müvekkilinin itiraza gerekçe markalarının kapsamında yer alan mallarla aynı olduğunu,

söz konusu markada kullanılan “...” kelimesinin Türkiye’de ortalama tüketiciler nezdinde yaygın bilinirliği olan bir ibare olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

MUHAKEME

HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR

Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/5 dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davacı başvurusu olan ... sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... ... tarafından alınan ... sayılı kararın iptali istemlerine ilişkindir.

Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'den celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş,

06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve

GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin ... başvuru sayılı markası ile davalı şirketin itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının alınan ... kararına etki edip etmeyeceği, ...'in ... sayılı ... kararının iptalinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen ... kararının davacıya tebliğ tarihinin 28/09/2022 olduğu, 22/11/2022 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

... ...'in ... sayılı kararında; "... başvuru numaralı "... ..." ibareli başvurunun .... sayılı "...", "...", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali ve tanınmışlık gerekçeleriyle 6769 s. SMK'nın 6(1) ve (5) bentleri uyarınca reddi yönündeki ... kararına karşı, başvuru hakkındaki ret kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir. ...

Yapılan incelemede, başvuru ile itiraz gerekçesi .... sayılı "...", "..." ibareli markaların farklı kelime unsurları içermekle birlikte başvuruda yer alan "..." figürünün başvurunun asli unsurlarından birisi olarak konumlandırılmış olduğu, bu nedenle başvuru ile itiraz gerekçesi .... sayılı markaların görsel ve kavramsal olarak benzerlik arz ettiği görülmektedir.

Bunun yanında başvuru ile tescili talep edilen "Enerji içecekleri (alkolsüz)" malları itiraz gerekçesi markaların tescil kapsamında bulunan ve bu markaların tanınmışlığı haiz olduğu mallarla aynıdır.

İtiraz gerekçesi markaların tanınmışlıktan kaynaklanan ayırt edici niteliği de dikkate alındığında tüketici nezdinde aynı mallar için yapılmış olan işbu başvuru ile itiraz gerekçesi .... sayılı "...", "..." ibareli markalar arasında karıştırılma olasılığının bulunduğu tespit edilmiştir.

Kurul, "... ..." ibareli başvuru ile ... sayılı "..." ibareli ret gerekçesi markanın görsel ve bütün olarak ortaya çıkan izlenim bakımlarından benzer markalar olmadığı kanaatine vardığından söz konusu gerekçe markanın ret gerekçeleri arasından çıkarılması gerekmiştir. Ancak söz konusu gerekçenin redde mesnet markalar arasından çıkarılmasının başvurunun reddi keyfiyetini değiştirmediği belirlenmiştir.

Öte yandan, 6769 Sayılı SMK'nın 6/5 maddesi "Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hallerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hali saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir." hükmüne amirdir.

Somut olay açısından, itiraza konu başvurunun tescilinin 6769 Sayılı SMK'nın 6/5 maddesi hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açacağı kanaatine varıldığından, tanınmışlık gerekçesine dayalı ret kararı da yerinde görülmüştür.

Sayılan nedenlerle itirazın reddedilmesi gerekmiştir. KARAR İtirazın ve başvurunun reddine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)

Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)

"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir."

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

Madde kapsamında SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için ;

Her iki taraf markasının AYNI işareti taşımaları yanında, kapsamlarındaki emtia (mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması,

Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında, kapsamlarındaki emtia (mal/hizmet) AYNIYETİ olması,

Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia (mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, ihtimali aranır.

Markaların karıştırılmasından söz edebilmek için ise, dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.

SMK 6/5 maddesi anlamında tanınmışlıktan bahsedebilmek için ;

Toplumda (Türkiye sınırlarında) tanınmışlık düzeyine ulaşmış olması koşuluyla, tescilli bir markanın, aynı veya benzerinin farklı mal ve hizmetlerde kullanılması amacıyla yapılan marka başvurusu, tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine ret edilir.

Yargıtay içtihatlarında tanınmışlık “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir. Bu hallerde başkasının başvuru markası dolayısıyla şayet taraf markaları aynı/benzer mal/hizmet içermiyorsa ve bu marka başvurusu nedeniyle haksız yarar sağlanabileceği, onun itibarına zarar verebileceği veya onun ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hallerinde nisbi red sebebi sayılarak başvuru markası engellenebilecektir.

Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davacı Başvuru Markası Davalı Markaları "... ..." "...", "...", "..." (...) (..., 2016/19772, ...) 32. sınıf 25, 28, 32, 41, 43 sınıflar

Bilirkişi heyetinden alınan alınan 07/11/2023 havale tarihli raporda özetle;

"1.Dava konusu marka ile davalı markaları arasında marka işaretleri bakımından benzerlik bulunduğu,

2. Dava konusu markanın kapsamındaki malların davalı markalarının kapsamında aynı/aynı tür olarak yer aldığı,

3. Dava konusu marka ile davalı markaları arasında dava konusu mallar bakımından karıştırılma ihtimalinin söz konusu olduğu,

4. Davacı başvurusunun dava konusu mallar bakımından davalıya ait markanın sahip olduğu imaj ve prestijden faydalanabileceği, haksız bir yarar sağlayabileceği, dolayısıyla davacıya ait markanın tescilinin 6769 s. SMK'nın 6/5 hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açabileceği ile birlikte, takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

5. ... ... Sayılı ... Kararı’nın yerinde olduğu" ifade edilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1. 6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER

A. Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Kapsamında Değerlendirme

Dava konusu "... ..." ibareli ve ... başvuru numaralı davacı başvurusu kapsamında 32. Sınıftaki: " Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri." mal ve hizmetlerin bulunduğu anlaşılmıştır. İtiraza dayanak davalı markalarının ise ..., ... sayılı markaların koruma kapsamında 25, 28, 32, 41, 43. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin bulunduğu gözlenmektedir.

Dava konusu ... sayılı ve “... ” ibareli markanın dava konusu malları ile davalıya ait redde mesnet markaların kapsamındaki mallar/hizmetler Dava konusu markanın redde konu “32. Sınıf: Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri.” mallarının davalının redde gerekçe markalarının kapsamında aynı/aynı tür olarak yer aldığı tespit edilmiştir.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi

Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır.

Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, dava konusu malların tüketici kitlesinin bilinç düzeyinin yüksek olduğu kabul edilse dahi bu durumun ilgili tüketicinin hiçbir koşulda yanılgı yaşamayacağı gibi bir sonucu beraberinde de getirmeyeceği, bilinç düzeyi ne kadar yüksek olursa olsun birbirine benzer işaretler ile karşı karşıya kaldığında yanılma ihtimalinin süregeleceği de her somut olay özelinde detaylı olarak değerlendirilmelidir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme

İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.

Dava konusu “... ...+...” ibareli .... sayılı davacı markasının, siyah zemin üzerine, beyaz renkte, kalın, büyük harflerle, yukarıda aşağıya “...” ibaresi ile bu ibarenin sol tarafında çifte atan bir ... ve üzerinde bir kovboy figürünün yer aldığı karma bir marka olduğu anlaşılmıştır.

Davalının redde gerekçe ... sayılı ve “...” ibareli markanın, beyaz zemin üzerine, siyah renkte, sağa doğru boynuzuyla vurma pozisyonunu almış bir ... figürünün yer aldığı ve esas unsurun söz konusu ... figürü olduğu ... markasından meydana geldiği anlaşılmıştır.

Davalının redde gerekçe ... sayılı ve “...” ibareli markası, beyaz zemin üzerine, siyah renkte, ilk harfleri büyük “...” ibaresi ile bu ibarenin altında birbirlerine doğru saldırıya geçmiş iki boğanın yer aldığı karma bir markadır.

Bu açıklamalar kapsamında; taraf markaları işaretler bakımından incelendiğinde; davacının “... ...+...” ibaresini içeren markasıyla davalı firmanın markalarının ... figürünü ortak olarak içerdiği, davacının markası “...” kelimesini içerse de, ... figürünün de görsel olarak ön planda olduğu, dava konusu markada yer alan “... (enerji içeceği)” ibaresinin geri planda kaldığı ve dava konusu mallar bakımından ayırt edici niteliğe haiz olmadığı,

davalının redde gerekçe markalarında yer alan ... figürünün dava konusu mallar bakımından davalı şirket ile özdeşleştiği, dolayısıyla davalının ... figürünün dava konusu mallar bakımından tanınmışlıktan kaynaklı artırılmış ayırt ediciliğe sahip olduğu, ortalama tüketici markaların farklı markalar olduğunu anlasa da, markaların aynı veya bağlantılı işletmenin markaları olarak algılamasının kuvvetle muhtemel olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu marka ile davalı markaları arasında marka işaretleri bakımından görsel ve kavramsal olarak karıştırılmaya yol açacak düzeyde bir benzerlik bulunduğu kanaatine varılmıştır.

2.6769 SAYILI SMK 6/5 UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRMELER

Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinden, davalının “...” ibareli markasının .... sayı ve “...+...” ibareli markasının .... sayı ile ... nezdinde tanınmış marka olarak kabul edildiği tespit edilmiş, ayrıca mahkememizce davalının söz konusu markalarının “enerji içecekleri” sektöründe tanınmış olduğu kanaatine varılmıştır.

6769 s. SMK'nın 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın tanınmış markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesinin gerekli olduğu,

davacı başvurusunun dava konusu mallar bakımından davalıya ait redde gerekçe markalarının sahip olduğu imaj ve prestijden faydalanabileceği, haksız bir yarar sağlayabileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait markanın tescilinin 6769 s. SMK'nın 6/5 hükmünde belirtilen koşulların oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu ... kararının yerinde olduğu kanaatine varılmış, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.