Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/272 K.2024/425

Av. ...... DAVALI : ...... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ......

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/01/2024

KARAR TARİHİ : 21/11/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 21/12/2024

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Davalı adına tescilli ... sayı ile tescilli giysi tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadığı, nitekim davalının tasarımına ilişkin görsel ile ...... sayfasının 01.08.2018, 02.08.2018 ve 08.12.2018 tarihli paylaşımlarına ilişkin görseller karşılaştırıldığında bilinçli tüketici nezdinde birbirinden ayırt edilemeyecek derecede benzer oldukları, bu tasarımların kamuya arzından çok sonra davalının tescil başvurusu yaptığını, dolayısıyla tasarımların tescil şartlarını taşımadığını,

davalının farklılıklara odaklanarak benzerlik incelemesi yapılmasını talep etmesinin mümkün olmadığını, tasarımların SMK 56 ve SMK 77. maddeler uyarınca hükümsüz sayılması gerektiğini ileri sürerek, davalı adına tescilli ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle: Yeniliğin var olan bilinen bir şeye bazı özellikler ve unsurlar eklenerek bilinenden farklı hale getirilmesini de içerdiğini, müvekkilin ... koduyla gerçek hak sahibi olduğu tasarımını yaptığı yenilik ile yeni bir tasarım vücuda verecek biçimde kamuya sunduğunu ve tescil ettirdiğini, kıyaslanan tasarımların bilinen ve genel olarak ortak olan özellikler değil, farklı özellikler dikkate alınarak karşılaştırılması gerektiğini, bilgilenmiş tüketici nezdinde yapılacak incelemede tasarımları farklılaştırmaya yarayacak belirgin özelliklerin olduğunun kabulü gerektiğini, SMK md. 57’ye göre,

kötüniyetli davacı tarafça müvekkil firmanın tasarımından yararlanarak ayırt edici özelliği bulunmayan ve genel görünüm itibariyle uyuşmazlık konusu tasarımı kopyalayarak başvuru veya rüçhan tarihinden önce oniki ay içinde tasarımı kamuya sunmuş olmasının tasarımın yeniliğini etkilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

MAHKEMEMİZİN 17/01/2020 tarihli ve ...... sayılı KARARI:

Davaya mesnet gösterilen tasarımlar ile davalıya ait tescilli tasarımların ayırt edici niteliklerini belirlemek üzere incelemeler başlığı altında görsellerin karşılaştırılması suretiyle ortak ve farklı özellikler karşılaştırması yapılmıştır.

Karşılaştırma neticesinde davaya mesnet tasarım ile davalı adına tescilli tasarım arasında tasarımın genel görünümü açısından farklı tasarım özelliklerine sahip olduğu; ayırt edici nitelik açısından bilgilenmiş kullanıcı dikkate alındığında kullanıcının tasarım konusu ürünlerde genel görünüm bakımından kıyaslama yapabileceği, dolayısıyla farklılıkları ayırt edebileceği; tasarımların ayırt edicilik karşılaştırmasında tespit edilen farklı özelliklerin tasarımcının tasarımlarında seçenek özgürlüğü kapsamında hareket ettiği ve davalı yan tasarımlarına farklılık yaratacak nitelikler kazandırılmış olduğu,

sonuç olarak ... sayılı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olduğu değerlendirilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

...... DAİRESİ'NİN 15/09/2022 tarihli ve ...... sayılı KARARI: Mahkememizin yukarıda belirtilen kararının davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna konu edilmesi neticesinde, ...... Dairesi'nin yine yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla ÖZETLE: "...

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve davalıya ait ... sayı ile tasarım ile davaya mesnet tasarım tasarım arasında, tasarımın genel görünümü açısından bilgilenmiş kullanıcıların farklılıkları ayırt edebileceği gibi tasarımların ayırt edicilik karşılaştırmasında tespit edilen farklı özelliklerin, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında, davalı yan tasarımlarına farklılık yaratacak nitelikler kazandırılmış olduğu,

sonuç olarak ... sayılı endüstriyel tasarımın, davaya dayanak tasarım karşısında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz bulunduğu, yine mahkemece görüşüne başvurulan uzman bilirkişi heyet raporunda, tüm bu tespitlerin yanı sıra arama motoru marifetiyle yapılan araştırma sonucunda, davaya mesnet tasarıma benzer bir tasarımın bulunmadığının da bildirildiği ve tespit edilen görsellere de denetime açık bir şekilde bilirkişi raporunda yer verildiği,

dolayısıyla gerek mahkemece gerekse görüşüne başvurulan bilirkişi heyet raporunda mutlak yenilik incelemesinin yapılmış olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir." şeklindeki gerekçe ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... DAİRESİ'NİN 03/04/2024 tarihli ve ...... sayılı BOZMA İLÂMI:

Yukarıda belirtilen ... kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesiyle ... D'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla:

"... Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu davalıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Zira bilirkişi heyeti iki hukukçu ile bir endüstriyel tasarımcıdan oluşmaktadır.

Dava konusu edilen ve hükümsüzlüğü istenen tasarım elbise tasarımı olup, bu durumda aralarında tasarımcı - modacı olan sektör bilirkişisinin de yer aldığı bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir." şeklindeki gerekçelerle karar bozularak mahkememize gönderilmiştir.

YENİ DEĞERLENDİRME

Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan ...... sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Uyulan bozma ilamı doğrultusunda, aralarında tasarımcı - modacı olan sektör bilirkişisinin de yer aldığı bilirkişi heyetinden rapor alınıp değerlendirme yapılması gerektiğinden.

Mahkememizce 16/07/2024 tarihli duruşmada 1 nolu ara karar doğrultusunda; "mahkemece resen belirlenecek 3 kişilik (bir tasarımcı, bir modacı ve bir tasarım uzmanı-hukuk alanından) bilirkişi heyeti aracılığıyla tarafların sav ve savunmaları ile 6769 sayılı SMK'nun ilgili maddeleri uyarınca taraflar yönünden sahip oldukları tasarımların ayrı ayrı dökümlenmesi ve hükümsüzlük konuları ile ...... sayılı ilamı doğrultusunda inceleme yapılıp, rapor alınmasına, raportör bilirkişiye 4.000,00 TL diğer diğer bilirkişilere 2.500,00'er TL (Toplam 9.000,00 TL) ücretin davacı vekili tarafından yatırılacak avanstan karşılanmasına,

belirtilen avansın karşılanması için davacı vekiline 2 hafta kesin süre verilmesine, kesin süreye riayet edilmemesi halinde bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılacağının ve dosyanın mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin davacı vekiline ihtarına (İHTARAT YAPILDI) bilirkişi heyetine 30 gün süre tanınmasına, rapor döndüğünde taraflara tebliğine" şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtildiği gibi mahkememizce bilirkişi ücretinin verilen kesin sürede yatırılması hususununda, belirtilen celsede mazeretli olan ve duruşma tutanağı kendisine tebliğ edilen davacı vekiline ihtarat yapılmış ve kesin süreye uymamanın sonuçları duruşma tutanağında açıklanmıştır. Ancak bilirkişi gider avansı, davacı vekili tarafından süresinde yatırılmamıştır.

17/09/2024 tarihli duruşmada da davacı vekili mazeret dilekçesi sunmuştur. Bilirkişi ücretini yatırmayarak celse talikine sebebiyet veren davacının bilirkişi incelemesi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

Sonraki 21/11/2024 tarihli duruşmaya e-duruşma ile katılan davacı vekiline bu hususun sorulması üzerine; "Önceki celse bilirkişi incelemesi yapılması kararı verilmişti. Ancak bilirkişi ücretini dosyaya yatıramadık çünkü müvekkile ulaşamadık. Tarafımıza yeniden süre verilirse ücreti yatırabiliriz ancak yatıramaya da biliriz. Yatıramama durumunda mevcut delil durumuna göre karar verilsin" şekilinde beyanda bulunmuştur.

...... Dairesi'nin 25/04/2023 tarihli ve ...... sayılı ilamında, celse talikine sebebiyet verilmediği sürece, mahkemece verilen kesin sürede yatırılmayıp, sonradan yatırılan gider avansının süresinde sayılmasına işaret edilmiştir. Eldeki davada ise davacı vekili gider avansını kesin sürede yatırmayıp, celse talikine sebebiyet vermiş ve kendisi sözlü olarak da belki yine yatıramayacaklarını beyan etmiştir. Bu sebeple davacının bilirkişi incelemesi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş ve mahkememizce mevcut delil durumuna göre değerlendirme yapılmıştır.

Buna göre; Davaya konu Elbise Tasarımının tasarım özellikleri incelendiğinde;

- Genel görünüm özellikleri bakımından, boyun muhitinde yuvarlak (sıfır) yakalı, uzun kollu ve manşetli, bele oturan uzun elbise formunda olduğu,

- Etek görünümün daire etek kesimli olması nedeniyle etek ucunda derin godelerin olduğu,

- Üst bedende asimetrik olarak yerleştirilmiş (köşe ucu kalça hizasına inen üçgen görünümlü omuzdan kolların üzerine dökümlü biçimde) çift katmanlı parçaların bedeni örtmüş olduğu,

- Boyun çevresinde ve belde taşlı parlak hazır harç ile süsleme yapılmış olduğu, benzer malzeme ile bel hattına kemer takılmış olduğu,

- Takma kol ile uzun ve manşetli kol formunun üzerine yuvarlak volan tekniği ile kesilerek oluşturulmuş yoğun volan parçasının kol ortasından kol boyunca manşete kadar tutturulmuş olduğu görülmüştür.

Davacı tarafından itiraza mesnet elbise tasarımları ile davalıya ait ... no ile tescilli tasarımlardan genel görünümde ortak ve farklı özellikleri incelendiğinde;

- Genel görünümde uzun kollu ve manşetli, bele oturan uzun elbise formu,

- Boyun çevresinde ve bel hattında taşlı parlak hazır harç ile süsleme,

- Üst bedende asimetrik olarak yerleştirilmiş (köşe ucu kalça hizasına inen üçgen görünümlü omuzdan kolların üzerine dökümlü biçimde) bedeni örtmüş olan çift katmanlı parçalar,

giysi tasarımlarında ortak özellikler olarak tespit edilmiştir. Ortak özelliklerin dışında farklı özellikler olarak tespit edilen hususlar ise;

- Yaka özelliği görünümünde, itiraza mesnet tasarımda bedene takılmış dik yaka ile davalı yan tasarımında yuvarlak (yakasız) yaka,

- Kol özelliği görünümünde, İtiraza mesnet tasarımda kol manşetinde taşlı hazır malzeme ile süsleme ve verev kesim tekniği ile yoğunluğu daha az olan kol boyunca takılmış volan parçası, davalı yan tasarımında ise düz kol manşeti, kol ortasından takılmış daire kesim tekniği ile oluşan yoğun volanlı parça,

- Etek formunda; itiraza mesnet tasarımda bel hattından genişleyerek inen verev etek kesimli, davalı yan tasarımında ise etek uçlarında derin godeler oluşturan daire etek kesimi,

Görünüm özellikleri tasarımlardaki farklılıklar olarak tespit edilmiştir. Karşılaştırılan Tasarımlarda tespit edilen farklılıklar genel görünüm açısından küçük ayrıntılar olmaktan öteye geçerek elbisenin formunda belirleyici olan unsurlardan olduğu değerlendirilmiştir.

Davaya mesnet gösterilen tasarımlar ile davalıya ait tescilli tasarımların ayırt edici niteliklerini belirlemek üzere karşılaştırılma suretiyle ortak ve farklı özelliklerin kıyaslaması yapılmıştır.

Karşılaştırma neticesinde davaya mesnet tasarım ile davalı adına tescilli tasarım arasında tasarımın genel görünümü açısından farklı tasarım özelliklerine sahip olduğu; ayırt edici nitelik açısından bilgilenmiş kullanıcı dikkate alındığında kullanıcının tasarım konusu ürünlerde genel görünüm bakımından kıyaslama yapabileceği, dolayısıyla farklılıkları ayırt edebileceği; tasarımların ayırt edicilik karşılaştırmasında tespit edilen farklı özelliklerin tasarımcının tasarımlarında seçenek özgürlüğü kapsamında hareket ettiği ve davalı yan tasarımlarına farklılık yaratacak nitelikler kazandırılmış olduğu,

sonuç olarak ... sayılı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ...... · ¸e-imzalıdır Hakim ...... · ¸e-imzalıdır