İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/272 K.2024/700

Mahkememizde görülen Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, ihraç ettiği emtiayı alıcı şirket olan ... trade firmasına teslim etmesi için davalı şirket ile anlaşıldığını, davalı şirketin yurtdışı acentesi kusurlu davranışıyla malları orijinal belge ibraz edilmeksizin alıcıya teslim ettiğini, müvekkili şirket ile alıcı firma ... arasında 3,92 ton (3924,15 kg) bebek bezi satışına ilişkin sözleşme yapıldığını, söz konusu satış sözleşmesinde ödeme yöntemi, vesaik mukabili olarak kararlaştırıldığını, vesaik mukabili ödeme yönteminin;

yapılan dış ticaret işlemi sonucunda, ihracat bedelinin satıcı tarafından hazırlanan belirli belgeler karşılığında ithalatçı tarafından ödenmesini sağladığını, bunun sonucu olarak; alıcı tarafından malların teslim alınmasına izin verilebilmesi için, alıcı tarafından gönderi bankasından temin edilen vesaikler karşılığında, ödemenin taşıyıcı şirkete eksiksiz olarak yapılmış olması gerekirken, davalı şirketin kusurlu olarak müvekkili şirkete henüz ödemeyi almadan ve davalı şirketin orijinal konişmentoyu görmeden malı alıcısına teslim ettiğini belirterek;

müvekkili şirketin 8.914,60-USD tutarındaki maddi zararının, fiili ödeme tarihindeki dolar kuru üzerinden ve dava tarihinden işlemek üzere 3095 sayılı Kanun m.4/a gereği kamu bankalarınca 1 yıl vadeli dolar cinsinden açılmış mevduat hesabına fiilen uygulanan en yüksek faiziyle birlikte tazminine ve davalı şirket tarafından müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın çözümünün İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi olarak görev yapan .... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek; görevsizlik nedeniyle reddine, karar verilmesini talep etmiştir. Dava; satıma konu mal bedellerinin ödenmemesi ve vesaik mukabili teslim şartlarına uyulmaması iddiasından kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1. Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Ancak TTK'nın 5/2.

Maddesinde ise, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir.

HSK 'nın 20/07/2004 tarih ve 370 sayılı kararı ile İstanbul 'da kurulup faaliyete geçirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin yargı alanının İstanbul İli mülki sınırları olarak belirlenmiş ve yine 09/09/2014 tarihli ticaret mahkemesi hakimleri ile bazı yer adli yargı hakimlerinin müstemir yetkilerinin düzenlenmesine ilişkin yetki kararnamesi ile 6102 sayılı TTK 5/2 maddesi gereğince ....

Asliye Ticaret Mahkemesi TTK 'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirilmiştir.

Dava, davacı tarafından ihracatı yapılan emtianın deniz yoluyla taşındığı ve teslim edilme işlemleri sırasında taşıyıcı tarafından kendisine, teslim alan tarafça orjinal belge teslim edilmeden emtiaları teslim ettiği gerekçesiyle ortaya çıkan zararın zararın gönderen tarafından tazminine ilişkin olup bu haliyle uyuşmazlık deniz ticaretine ilişkindir. Dolayısıyla deniz ticaretine ilişkin bir uyuşmazlıktan kaynaklanan eldeki bu davada asliye ticaret mahkemesi değil, deniz ihtisas mahkemesi görevlidir. Asliye ticaret mahkemesi ile deniz ihtisas mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup HMK'nın 114/1-c maddesine göre dava şartlarından olan mahkemenin görevli olması davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden(HMK m. 115/1)nazara alınır.

Belirtilen açıklamalar ışığında mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.