Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/10 K.2023/785

T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/10 Esas - 2023/785

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2018/10 Esas

KARAR NO : 2023/785

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/01/2018

KARAR TARİHİ : 08/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak ve Çekin iadesi (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı... Yapı Tic. Ltd. Şti. ile davacı 4. Boyut İş Mimarlık ve Proje Tasarım Uygulama Ltd.

Şti. arasında 08.12.2015 tarihinde ...Konutları Proje kapsamında, projedeki mutfak, iç kapı, süpürgelik, vestiyer, banyo dolapları vb. ahşap mobilyalarının yapılmasına ve montajına ilişkin bir sözleşme imzalandığını, davacının sözleşme kapsamında banyo dolaplarını, iç kapıları, kol-kilit-menteşeleri,vestiyer dolaplarını ve süpürgelikleri projeye, teknik gereklere, şartname ve mimari esas ve usullere uygun bir şekilde bitirdiği, davalıya teslim ettiği, davacı tarafından gerçekleştirilen sevk ve teslimlere ilişkin teslim tutanakları ve ve irsaliyelerin ekte sunulduğu,

buna karşın davalının sözleşmeden kaynaklanan ödeme borcunu sözleşmeye uygun olarak yerine getirmediği, davalı yan, davacının muavin defterinden de anlaşılacağı üzere sözleşme kapsamında ödenmesi gereken tutar olan 1.225.101,80-TL yerine, kendisi tarafından belirlenen bir oran olan 420 Mmontaj indirimi düşmek suretiyle müvekkiline 1.050.859,24-TL ödeme yaptığı, teslim tutanakları ve ve irsaliyelerin ekte sayın mahkemenize dikkatine sunulduğu, buna karşın davalı sözleşmeden kaynaklanan ödeme borcunu sözleşmeye uyğun olarak yerine getirmediği,

davalı yan, davacının muavin defterinden de anlaşılacağı üzere sözleşme kapsamında ödenmesi gereken tutar olan 1.225.101,80-TL yerine, kendince belirlediği bir oran olan 420 Mmontaj indirimi düşmek suretiyle müvekkiline 1.050.859,24-TL ödeme yaptığı, davacının, davalı yanla ödemelerin yapılması talebi ile defalarca iyi niyetle görüşmeler yaptığı, tüm görüşmelerde davalı tarafından şifaen mali açıdan zor durumda oldukları, ödemelerin en kısa zamanda yapılacağı bildirildiği, tüm görüşmelere ve davacının iyi niyetli çabalarına rağmen sözleşme uyarınca yapılması gereken bakiye ödemelerin gerçekleştirilmediği,

bakiye ödemelerin davalı tarafından ısrarla yapılmadığından, davalıya ...35. Noterliğinden 28458 yevmiye numaralı ve 15 Eylül 2017 tarihli ihtarname gönderildiği, davalı tarafından sözleşme uyarınca ödenmesi gereken bakiye tutar talep edildiği, sözleşmenin “sözleşmenin feshi" başlıklı ilgili 14. maddesi uyarınca davalıya ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesi için 7 iş günlük süre verildiği, davalı, ...53.

Noterliğinin 28 Eylül 2017 tarihli ihtarnamesinde borcunu inkâr ettiği ve ifadan kaçındığı, bunun üzerine, davacı tarafından ...35.

Noterliği marifetiyle 06.10.2017 tarihli ve 30629 numaralı ihtarname gönderilerek sözleşmenin haklı sebeple feshedildiği, davalıya gönderilen ...35 Noterliğinin 20 Ekim 2017 tarihli ve 32187 yevmiye numaralı ihtarnamesinde davacı tarafından sözleşmenin ilgili 5. maddesi uyarınca verilen 400.000-TL değerindeki teminat çekinin iadesinin talep edildiği, davalı tarafından ...53.

Noterliği marifetiyle keşide edilen 08.11.2017 tarih ve 32005 yevmiye numaralı ihtarname ile feshin haklı nedene dayanmadığı iddia edilerek, teminat çekinin iş bu dava tarihine kadar halen iade edilmediğini Davalı, Davalı Şirket Genel Müdürü ...'in evi için, davacı tarafından özel olarak yurtdışında ARANCucine firmasında ürettirilecek Imperial Model Mutfak ve Magistra Model Banyo talep ettiği, davalının bu talebiyle ...'in mutfak ve banyosu proje kapsamına dahil edildiği,

davacı tarafından yurtdışında ARANCucine'de ürettirilen ...'in mutfak ve banyosu bakımından, sözleşmede belirlenen yurtdışından sipariş edilecek tüm mutfakların toplam adet miktarı gözetilerek tamamının davacıdan alınacağının kararlaştırılmış olması ve ...'in mutfak ve banyosunun diğer Davalı, Davalı Şirket Genel Müdürü ...'in evi için, davacı tarafından özel olarak yurtdışında ARANCucine firmasında ürettirilecek Imperial Model Mutfak ve Magistra Model Banyo talep ettiği, davalının bu talebiyle ...'in mutfak ve banyosu proje kapsamına dahil edildiği,

davacı tarafından yurtdışında ARANCucine'de ürettirilen ...'in mutfak ve banyosu bakımından, sözleşmede belirlenen yurtdışından sipariş edilecek tüm mutfakların toplam adet miktarı gözetilerek tamamının davacıdan alınacağının kararlaştırılmış olması ve ...'in mutfak ve banyosunun diğer gayrimenkuller üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, davalı tarafından haksız biçimde montaj bedeli indirimi yapıldığından şimdilik 15.000-TL'nin davacıya ödenmesine, ...'in mutfak ve banyosunun 28.937 EURO fiyat farkı ödenerek davalı tarafça teslim alınmasına,

bilirkişi incelemesi sonucunda nihai olarak belirlenecek antrepo bedeli için şimdilik 1.000-TL' nin davacıya ödenmesine, 400.000-TL değerindeki teminat çekinin iadesine, Sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden davacının uğradığı zararlar bakımından şimdilik 1.000,00-TL alacağın davalıdan yargılama giderleri ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında müvekkili şirkete ait ... inşaat projesinin "mutfak(evye, batarya, tezgah ve elektrikli cihazlar hariç), süpürgelikler, vestiyerler, banyo dolapları vb ahşap mobilya işleri yapımı işlerinin mevcut projelere göre yapılması" işi konusunda 08.12.2018 tarihli sözleşme imzalandığını, davacı ile müvekkili şirket arasında yapılan 08.12.2015 tarihli sözleşmeye istinaden;

müvekkili şirket tarafından davacı şirkete teslim etmiş olduğu mal ve hizmetler ile ilgili olarak 2015 yılında 178.700, TL, 2016 yılında 1.080.315,00 TL olmak üzere toplamda 1.259.015, TL ödeme yapıldığını, bu ödemeler karşılığında da sevk ve teslimlere ilişkin olarak davacı yapmış olduğu işler karşılığında 1.084.722,44-TL bedelli mal teslim faturası kestiğini, tarafların ticari defter kayıtlarından müvekilinin davalı şirkete müvekkili tarafından 174.242,56-TL fazla ödeme yapıldığını, davacı şirketin sözleşme gereği yapılması gereken ödemelerin yapılmadığını,

yine müvekkili tarafından davacı şirketin yapmış olduğu imalatların kısmi ve eksik olarak yapıldığını, sözleşme içeriğinde bulunan mutfak imalatları ile ilgili olarak sipariş vermediğini ve müvekkiline hiçbir teslimat yapmadığını, müvekkilinin ödeme fazlalığı olmasına rağmen davacının yapmadığı imalatların bedelini talep ettğini, bu durumun TMK 2.m. uyarınca dürüstlük kuralına ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı tarafın demonte vaziyette teslim etmiş olduğu imalatların faturalarını düzenleyip gönderdiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6.9. maddesinde açıkça belirtilidği üzere imalatlara montaj dahil olduğundan,

ilk kesilen faturaların firmaya iade edildiğini ve bu doğrultuda yeniden fatura düzenlenmesi gerektiğinin bildirildiğini, davacının kendi inisiyatifi ile montaj bedelini düşerek yeniden düzenleyip gönderdiğini, davacı şirketin müvekkili şirketin genel müdürü ...'in ev ile ilgili mutfak ve banyonun, sözleşme içeriğinde de bulunan mutfak ve banyo imalatlarını belirtilen birim fiyatlardan yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini, davacının da belirttiği gibi mutfak ve banyo dolapları için sözleşmede belirtilen 21.500 EURO ödendiğini,

ancak sözkonusu mutfak ve banyonun montajının talep etmelerine rağmen yapılmadığını ve müvekkiline de teslim edilmeyerek depoda bekletildiğini, davacı şirketin aynı mutfak ve banyo nedeni ile ilgili olarak 15.01.2017 tarih ve 052121 no'lu faturayı düzenlemesine rağmen, art niyetli olarak ve haksız kazanç sağlamak için yaklaşık onbir ay sonra 01.12.2017 tarih ve 052218 no'lu 222.428,15-TL'lik fahiş bir fiyat farkı düzenleyerek,

davacının hesabına ödemiş olduğumuz 174.242,56-TL'lik hesap fazlalığını mahsup yoluna gitmeye çalıştığını, müvekkili firma tarafından da işbu faturanın davacıya 07.12.2017 tarihinde iadeli taahhütlü olarak iade edildiğini, davacı şirketin, ilk faturayı kesmiş olduğu süreç ile aradan geçen 11 ay sonra fark faturası keserek depo kirasını talep etmesinin art ve kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

- Taraflar arasında imzalanan sözleşme - Faturalar -Ticari defter kayıt ve belgeleri -Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporları

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan montaj bedeli alacağı ve antrepo bedeli ile sözleşme konusu mutfak ve banyonun bakiye bedelinin davalı tarafından ödenerek teslim alınmasına karar verilmesi istemine ilişkindir. Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasında imzalanan “...

Proje kapsamında, projedeki mutfak, iç kapı, süpürgelik, vestiyer, banyo dolapları vb. ahşap mobilyalarının yapılmasına ve montajına" ilişkin olarak imzalanan 08.12.2015 tarihli sözleşmenin incelenmesinde; sözleşme konusu işin işverenin ... işine ait sözleşme eki listelerde mutfakta (evye, batarya, tezgah, ve elektrikli cihazlar hariç İç Kapılar, Süpürgelikler, Vestiyerler Banyo Dolapları vb) Ahşap Mobilya İşleri Yapımı işlerinin mevcut projelere, imalat resimlerine ve şahit numune olarak yapılmış prototipe ve sabit birim fiyatlara göre yapılarak iş sahibi olan davalıya teslim edilmesi olduğunu, sözleşmenin imza tarihinde,

yüklenici tarafından işverene avans miktarı kadar teminat çeki verileceği ve yüklenici şirketin sözleşmeye uygun hareket ettiği sürece takibe konulmayacağı, sözleşme gereği edimini yerine getirmeyen yüklenici aleyhine, işverenin işlem yapma hakkı doğacağının açıkça belirtildiği,

sözleşmenin 6.8 maddesinde yüklenicinin taahhüdünde bulunan tüm işlerin (elektrik, su tesisat bağlantıları işveren sorumluluğunda) çalışır halde teslim edileceği, sözleşme kapsamındaki imalatlar bitirilip, gerekli ve yeterli kabuller yapılarak kayıt altına alınacağı ve mutfak montajlarında teslimat sonrası “cihaz montajı, tezgah montajı vb" esnasında doğabilecek zarar-ziyandan yüklenicinin sorumlu olmadığı,

bu sözleşme kapsamında yapılacak sabit birim fiyatlı işlerin tahmini toplamının 318.500-EURO* 1.048.050.-TL * KDV olduğunu, bu bedelin 800.00-TL karşılığı 247.006.-EUR' lik kısmının sözleşmeye esas inşaatın “...Konutlarının" projesinde bulunan 241 B29 3.kat (bahçe tarafı) ve 3*1 A33 7 kat bağımsız bölümler ile ödeneceğinin (Barter Sistemi ile) kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Yargılama sürecinde ...12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17.04.2019 tarih ve 2017/395 Esas - 2019/469 Karar sayılı kararı ile davalı Şirketin iflasına karar verilmesi nedeni ile davanın sıra cetveline kayıt ve kabule dönüştüğü dikkate alınarak İİK 194.m. gereğince iflas kararının kesinleşmesi ve 2. Alacaklılar toplantısının yapılması beklenilmiştir.

Tarafların delilleri toplandıktan sonra dava konusu talepler yönünden bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiş, Davacı şirkete ait “...

Projesi" kapsamında yer alan konutlarında,20.12.2016 tarihli teslim tutanaklarda kapı menteşe, aksesuar, kapı kilidi ve aksesuarları, 311 ad. tek kanat iç kapının, 30.09.2016 tarihinde Banyo üst dolap kapakları ve kapı pervazının,27.09.2016 tarihinde banyo alt dolapları, kapı kasası ve süpürgeliklerinin,31.10.2016 tarihinde iç kapı kanatları, vestiyer, banyo tezgah üstü cam, salon giriş sövesinin, 05.11.2016 tarihinde kapı ve kasalar, vestiyer, soyunma dolapları ve lambrinin...

Yapı Tic.

Ltd. şti. yetkilisine ... şantiyesinde teslim edildiği tespit edildiği, buna göre bu malzemelerin davacı yüklenici tarafından yerine montajının yapılmadan teslim edildiğinin anlaşıldığı, Sözleşmenin 6.8 ve 6.9 maddelerinde, söz konusu dolap, vestiyer, kapı v.b. ahşap mobilyanın montajlı olarak işverene teslim edileceği ve kabulünün yaptırılacağı belirtildiğinden, davalının montaj bedelini sözleşme bedelinden düşülmesini talep etme hakkı doğduğu, yapılan inceleme ve araştırmalarda kapı, banyo dolabı, mutfak dolabı gibi ahşap mobilya işlerinde, toplam imalatın içinde montaj bedeli payının 4420 oranında olabileceğinin tespit edildiği,

yapılan işler için davalı tarafından kesilen montaj bedeli indiriminin makul olduğu, bu nedenle montaj bedeli talep edilemeyeceği, davalı Şirketin genel müdürü ...'in mutfak ve banyosunun 28.937 EURO fiyat farkı ödenerek davalı tarafça teslim alınması veya antrepo bedeli için şimdilik 1.000.-TL' nin davacıya ödenmesi taleplerine yönelik yapılan değerlendirmede ise, söz konusu bu malın varlığının, davalı taraf adına getirtildiğinin, daha sonraki akıbetinin ne olduğunun tarafımızca bilinmesi mümkün olmadığından,

davalı tarafın kabul etmediği yada onay vermemiş olduğu anlaşılan bir mal için davalı tarafından 38.937 EUR' luk bir fark ödenerek teslim alınması talebi hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğu, ...'in evi için getirilen ve kira ödendiği belirtilen mutfak ve banyo malzemesinin depolama bedelinin kabulü halinde, davacının tarif ettiği ölçülerdeki bir malzemenin kira bedelinin saklandığı yer ve mahalle göre değişebileceği, normal şartlarda aylık 300-TL üzerinden (18 ay x 300 -) 5.400,00-TL olacağı, davacının malzemenin saklandığı depo yönünden herhangi bir herhangi bir fatura veya ödeme belgesi sunmadığı,

davacının ticari defter ve belgelerine göre:davacının davalıya 08.12.2015 sözleşme kapsamında 2.130.291,24-TL tutarında fatura düzenlediği, davalının buna karşılık daire satışı ve iade faturaları dahil 2.083.118,24-TL ödemede bulunduğu dolayısıyla 08.12.2015 - tarihli sözleşmeden davalının borcunun 47.272,39-TL olarak hesaplandığı mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin itirazları üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, davacı tarafın itirazları doğrultusunda gümrük mevzuatı çerçevesinde yapılan hesaplamalarda antrepo kira bedelinin 798,60 USD x 3,339-TL - 2.666 50-TL olduğu belirtilerek asıl rapordaki diğer tespit ve değerlendirmelere tekrar ve teyit edilmiştir.

Dosyamızda dava konusu alacak talep kalemleri yönünden iflas tarihine kadar işlemiş faiz hesaplamasının yaptırıldığı bilirkişi raporu temin edilmiştir.

Dosyamızda yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında “da İncek Konutları Proje kapsamında, projedeki mutfak, iç kapı, süpürgelik, vestiyer, banyo dolapları vb. ahşap mobilyalarının yapılmasına ve montajına" ilişkin olarak 08.12.2015 tarihinde eser sözleşmesi imzalandığı, bu nedenle de akdi ilişkinin çekişmesiz olduğu tartışmasızdır.

Yargılama konusu somut uyuşmazlık, davalı Şirketin dava dışı genel müdürünün evi için davacı tarafından davalının siparişi üzerine imal edildiği ileri sürülen özel mutfak ve banyo nedeni ile davacının alacaklı olup olmadığı, tarafların edimini ifada temerrüde düşüp düşmedikleri noktasında toplanmaktadır.

Bu bağlamda, öncelikle belirtmek gerekir ki; taraflar arasındaki sözleşmede davalı Şirketin genel müdürünün evi için mutfak ve banyo sipariş ve imal edildiğine yönelik herhangi bir hüküm yer almamaktadır. Ancak davacı ve davalı vekillerinin beyanları dikkate alındığında; davalı Şirketin genel müdürünün evinin mutfak ve banyosunun imali için davalı tarafından davacıya 21.500 EURO ödendiği çekişmesiz olup bu konuda taraflar arasında akdi ilişkinin kurulduğu sabittir.

Öte yandan, dosyamıza örneği celp edilen ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/17D.İş sayılı delil tespiti dosyasının incelenmesinde; dava konusu eser sözleşmesinde davacı yüklenicinin ifasını taahhüt ettiği işlerde eksik imalatların mevcut olduğu açıklandıktan sonra eksik imalat kalemlerinin belirtildiği, sözkonusu kalemler arasında yer alan mutfak-banyo işlerinde davacı yüklenicinin eksik imalat bedelinin 1.177.300,00-TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; eser sözleşmesinde yüklenicinin asli edimi, sözleşme konusu eseri tam ve gereği gibi sözleşmeye uygun niteliklerde imal ederek iş sahibine teslim etmektir. Arsa sahibinin edimi ise; kendisine teslim edilen eserin bedelini ödemek olup iş sahibinin ödeme yükümlülüğü, eserin tesliminden sonra doğar.

Davacı yan, dosyamızda davalı tarafından haksız biçimde montaj bedeli indirimi yapıldığından bahisle 15.000-TL'nin davalıdan tahsilini, aynı mutfak ve banyonun 28.937 EURO fiyat farkı ödenerek davalı tarafından teslim alınmasını, bilirkişi incelemesi sonucunda nihai olarak belirlenecek antrepo bedeli için de fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000-TL' nin davalıdan tahsilini ve davalıya sözleşmenin 5.m. kapsamında verdikleri 400.000-TL değerindeki teminat çekinin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Ancak davalının montaj bedeli adı altında kesinti yapması, taraflar arasındaki sözleşmeye uygundur. Zira, sözleşmenin 6.9 maddesinde açıkça davacı yüklenicinin taahhüdündeki işin her türlü montaj sorumluluğunun davacıya ait olduğu belirtilmiştir. Hal böyle iken, davacı yüklenici şirket dosyamızda sözleşme konusu işin montajını yaptığını usulüne uygun deliller ile kanıtlayamamıştır. Bu nedenle de, davacının dava konusu montaj bedeli indirimi alacağı talebinin reddi gerekmiştir.

Öte yandan, davacı yan yukarıda değinilen delil tespiti dosyasında da tespit edildiği üzere sözleşme konusu işi tam ve gereği ifa etmemiştir. Davacı yüklenici tarafından edimini tam olarak ifa ettiğine yönelik delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin aksini kanıtlar nitelikte herhangi bir delil de dosyamıza sunulmamıştır.

Bu durumda, davacı Şirket tarafından davalı Şirkete keşide edilen ...35.Noterliği'nin 06/10/2017 tarihli ve 30629 yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilmesi açıkça davacının kusuruna dayalı olup davacının sözleşmeyi feshi haksız niteliktedir.

Bilindiği üzere; tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde kendi edimini ifa etmeyen taraf, karşı taraftan edimini yerine getirmesini talep edemez.(6098 sayılı TBK 97.m.) Bu itibarla, davacı yüklenici TBK 125.m. gereğince sözleşme konusu edimini ifada temerrüde düştüğüne göre; davacının bahse konu mutfak ve banyonun 28.937 EURO fiyat farkı ödenerek davalı tarafından teslim alınmasına yönelik talebi ile antrepo bedeline yönelik alacak talebi açıkça hukuki dayanaktan yoksun olmakla kabulü mümkün görülmemiştir.

Diğer taraftan, dosyamıza örneği sunulan dosyamız davacısının keşideci, davalının ise; lehdarı olduğu, Yapı Kredi Bankası Kızılay Şubesine ait 400.000,00-TL bedelli avans çekinin iadesi talebinin ise; davacı yüklenicinin sözleşme konusu edimini tam olarak ifa etmediği ve buna rağmen sözleşmeyi haksız yere feshettiği dikkate alındığında; yasal koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle, davacının aynı çekin iadesi talebinin de reddi gerekmiştir.

Açıklanan gerekçelerle; haklılığı kanıtlanamayan davanın reddine, davanın davalının iflası nedeni ile sıra cetveline kayıt ve kabule dönüşmesi nedeni ile maktu harç ve maktu vekalet ücreti takdirine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir.