Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/159 K.2021/279

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan satın almış olduğu, bedelinin tamamını ödediği aracın ayıplı olduğunu, ayıbın gizli ayıp mahiyetinde olduğunu, aracın sürekli arızalandığını, bu konuda davalıya ihtarname gönderilmişse de yanıt verilmediğini ve ayıpların giderilmediğini, bu sebeple ayıbın tespitini, aracın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesini, ya da satış bedelinin davacıya iadesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, 15/01/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile aracın satış bedeli üzerinden davasını ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili, davacının ayıp ihbarını süresinde yaptığını ispat etmesi gerektiğini , araçta servis veya üretimden kaynaklı bir ayıbın bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davalıdan satın aldığı kamyonun ayıplı olduğu iddiası ile değiştirilmesi veya bedel iadesi talebine ilişkindir.

Davacı tarafından davalılara gönderilen 24/01/2019 tarihli ihtarnamede aracın özellikle egzos şamandıra, ve manifoltunda ve elektrik aksamında sürekli arıza olduğunu yapılan tamirlere rağmen düzelmediği bu halin kronik bir problem olarak kaldığı belirtilerek bu nedenle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi isteğinde bulunduğu ihtar edilmiştir.

Taraf delilleri toplandıktan sonra,dava konusu aracın ayıplı olup olmadığının, ayıplı ise niteliğinin belirlenmesi için makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmış, 12/05/2020 ve 14/12/2020 tarihli raporlarda, aracın SRC sisteminin arızalı olduğu, bu ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, sorunun kullanımdan kaynaklanmadığı, ayıbın aracın tümünü değiştirilmesini gerektirecek bir gizli ayıp sınıfına girmediği, bu ünitenin bedeli kadar bedel indirimi seçeneğinin uygulanabileceği bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, aracın SRC sisteminin arızalı olduğu, bu ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, sorunun kullanımdan kaynaklanmadığına dair tespitler bakımından (teknik açıdan) bilirkişi raporuna itibar edilmiş, araçtaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayıbın giderilemediği ve güvenli kullanıma engel olacak düzeyde olduğu anlaşılmıştır.

Rapordaki diğer tespit ve kanaatlere aşağıda belirtilen gerekçelerle itibar edilmemiştir.

Mahkememizce yapılan tahkikatta davacının tacir olduğu belirlenmiştir. Buna göre;

Konuyla ilgili düzenlemeler dikkate alındığında;

6102 sayılı TTK'nin 23.maddesi; "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır...

c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."

TBK madde 223; " Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. "

Madde 219- "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."

Alıcının seçimlik haklarının düzenlendiği 227.madde; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükümlerini taşımaktadır.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının aracı 24/08/2017 de satın aldığı satın alınmasından yaklaşık 14 ay sonra 13/11/2018 de aracında meydana gelen arıza sonunda aracı servise bıraktığı, servis tarafından araçla ilgili tamirler yapıldıktan sonra da yaklaşık 8 kez yine servise götürüldüğü ve alınan bilirkişi raporundaki tespitlere göre aracın arıza ışığının yandığı ve aracın yolda kaldığı belirlenmiştir.

Sıfır km satın alınan bir ticari aracın kullanımdan kaynaklanmayan bir sebepten gizli ayıplı olması nedeniyle sürekli arızalanması ve yolda kalması davacı yanın tahsis veya kullanım amacı bakımından beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan, ikinci el satış aşamasında değerini düşürücü nitelikte bir durum olup, bunun gizli ayıp niteliği ile alıcının araca duyduğu güvenin sarsılması nedeniyle araçtan beklediği yararı, konforu ve performansı sağlayamayacağı gözetildiğinde; davacı yanın aracı bu haliyle kullanması ve kabule zorlanması beklenemez.

Bu durumda davacının aracın misli ile değişim talebi değerlendirilmelidir. Zaten terditli açılan davada davacı vekilinin ilk talebi de buna yöneliktir. Öte yandan;

Ayıbın niteliğine göre davacının seçimlik haklarından aracın misli ile değişim hakkını kullanmasının iyiniyet kurallarına aykırı olup olmadığı, tarafların hak ve menfaatleri değerlendirilerek aşırı bir dengesizliğe neden olup olmayacağı mahkememizce değerlendirilmiştir.

Bu minvalde; her ne kadar 0 km olarak davalıdan alınan araçtaki ayıp gizli ayıp niteliğinde olduğu tespit edilmişse de bu ayıbın ilk ortaya çıkışı aracın alımından yaklaşık 14 ay sonraya tekabül etmektedir ve bu tarihe kadar aracın kat ettiği yol 128.000 KM olarak belirlenmiştir. Eş anlatımla bu tarihe ve bu KM ye kadar araç sorunsuz şekilde davacının kullanımındadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre de davacı, ticari olan bu aracı dava dışı bir kargo firmasına da kiralamış ve geçen bu süre zarfında da ticari kazanç elde etmiştir.

Bu bilgiler ışığında; aracın misli ile değişim hakkının kullanmasının tarafların hak ve menfaatleri bakımından dengesizliğe neden olacağı tespit edilmiş, davacının 2. talebi olan aracın satış değerinin davalıdan tahsiline karar verilmesinin yukarıda anılan ilkeler doğrultusunda daha hakkaniyetli olacağı değerlendirilerek aracın satış değeri olan 107.000 TL nin temerrüt tarihi olan 25/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, dava konusu kamyonun davalıya teslimine karar verilmiş ve neticede aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır