Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/169 K.2022/187

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dışı Selami Güler'e kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarı olarak 46.439,25-TL ödendiğini, anılan Davalılar ile Genel Müdürlükleri arasında imzalanan Hizmet Alımı Sözleşmeleri uyarınca Genel Müdürlük merkez tesislerinin temizlik hizmetlerinin davalı yüklenicilere ihale edildiğini, davalılar ile imzalanmış sözleşmeler gereğince Genel Müdürlüklerince ödenen kıdem tazminatı ve damga vergisi tutarının davalı şirketlerden rücuen tahsili için iş bu davanın açılması zaruretinin hâsıl olduğu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, toplam 46.439,25 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalılara açıklamalı davetiye ile yöntemine uygun olarak tebliğ edimiş, davalılardan ... AŞ vekili, zaman aşımı itirazında bulunmuş ayrıca müvekkilinin yapılan ödemelerden sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ...Özel Sağ. Hiz. Bilg. Tem. Gıd. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Yem. İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. A.Ş., vekili, Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde iş akitlerinden doğan alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenleme bulunmadığını, müvekkillerinin yapılan ödemelerden sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

1-) Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve ekleri. 2-) Dava konusu rücuen ödemeye ilişkin ödeme belgeleri, dava dışı işçiye ait SGK bilgileri 3-) Bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir. Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığına yönelik itirazın uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle TBK 146 (BK 125) maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir. Taraf delilleri toplandıktan sonra dosyamız re’sen seçilen hesap uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek davalı yüklenici Şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süre ve faaliyet dönemleri itibariyle sorumluluk miktarlarının hesaplandığı ve davacının mevcut ise davalı alt yüklenici Şirketlerden rücuen talep edebileceği alacak miktarının hesaplandığı bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Dosyaya sunulan 03/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi içtihatlarında, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve eklerinde işçinin işten çıkması ve ya çıkarılması halinde yüklenicinin sorumlu olacağı yönünde açık düzenleme bulunması halinde, kıdem tazminatı yönünden kendi dönemine isabet eden tutarın tamamından, aksi halde ise BK 167.

Madde gereğince çalışma dönemine isabet eden tutarın yarısından sorumlu olacağı kabul edilmekte ise de, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2020 tarihli güncel içtihatlarında ise bu hususta içtihat değişikliği yapılarak sözleşme ve eklerinde işverenin (asıl işverenin) sorumlu alacağına dair düzenleme bulunmaması halinde yüklenicilerin tam sorumlu olacağı kabul edilmeye başlandığını, Hukuki durumun takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, hesaplama yapıldığını belirtmiş ve alternatifli olarak rapor tanzim edilmiştir.

Davacı kurum ile davalılara arsında yapılan hizmet alım sözleşmesinin 22. Maddesinde ve bu madde tarafından atıf yapılan Teknik Şartnamenin 10/4.

Maddesinde “Yüklenicinin sözleşme konusu İş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları: İlgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici aynen bunları uygulamakla yükümlüdür.” ve "personelin özlük hakları ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu bölge çalışma müdürlükleri, vergi daireleri ve sair ilgili mercilere karşı her türlü prim, vergi benzeri ödemelerden yüklenici sorumlu olacaktır.

Yüklenici bu hususta ilgili mevzuat hükümleri tam ve eksiksiz uygulamakla yükümlüdür.” Şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Buna göre sözleşmelerde işçi alacaklarından asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamakta olup, davacı kurumun dava dışı işçiye ödediği tazminatı davalılardan rücuan tahsilini talep edebilecektir.

Öte yandan. Ancak Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin güncel kararlarında vurgulandığı gibi, "".......Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. "(Alıntılanan karar Yargıtay ... HD, 2019/757 Esas, 2020/897 K. Sayılı karar) davacı kurumun iş mahkemesince hüküm altına alınan ve davacı kurumca ödenen bedelinin tamamını talep etme hakkı bulunmaktadır.

Bu bağlamda Mahkememiz’ce taraflar arasında yapılan ve yukarıda anılan sözleşme hükümleri ile Yargıtay ... HD. nin içtihatları nazara alınarak, bilirkişi raporundaki alternatifli şekilde hesaplanan tablolardan da faydalanılarak toplam 46.439,25 TL rücu alacağının herbir davalı yönünden ayrı ayrı hesaplanan miktarlar ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline dair aşağıda şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Her ne kadar kısa kararda ...Temizlik Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi- ...Organizasyon İnşaat Taahhüt Mobilya Nakliye Temizlik Turizm Petral Dayanıklı Tüketim Malları Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının sorumlu olduğu miktar bakımından maddi hata yapılarak anılan tarafın sorumluluk miktarı 1.510,45 TL TL yazılmış ise de buna ilişkin kısım tashih edilmiş tashih şerhi de karara düşülerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜ İLE;

10,356.70 TL'nin ... Sosyal Hizmetler Lojistik Yemek Bilgı İştem Temizlik İnşaat Taşımacılık İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi- ... İnsan Kaynakları ve Hizmet Anonini Şirketi İş Onaklığından müşterek ve müteselsilen,

12.749.40 TL'nin, ... İnşaat Taalılüt Elektrik Elektronik Tıbbi Malzeme Pazarlama Temizlik Gıda Makine Bakım Onarım Tekstil Sanayi Ve Ticaret Limited Şirken- ... Sosyal Hizmetler Bilgisayar Danışmanlık İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığından müşterek ve müteselsilen,

3.143,68 TL'nin ... Sosyal Hizmedler Bilgisayar Danışmantık İnşaat Tekstil Sanayı ve Ticarer Lümlted Şirketinden,

2672,13 TL'nin ... Kurumsal Hizmet ... Akaryakıl Temizlik ... Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şiiketi-... Grup Organizasvon Taşaat Taahhüt Mabilya Nakliye Temizlik ... Dayanıklı Tüketim Malları Ve Gida Sanayi Ticaret Tamited Şirketi İş Ontaklığımdan müşterek ve müteselsilen,

1,589.31 TL nin ... Grup Organizasyon İnşaat Taahhür Mobulya Nakliye Temizlik Turizim Petrol Dayanıklı Tüketim Malları Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketinden,

1.510,45 TL nin ... Kurumsal Hizmet Lpg Akaryakıt Temizlik Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi- ...Organizasyon İnşaat Taahhüt Mobilya Nakliye Temizlik Turizm Petral Dayanıklı Tüketim Malları Ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığından müşterek ve müteselsilen,

12.417.57-TL'nin ...Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Temizlik Gıda Taşımacılık San. ve TiC. Ltd. Şti.- ... Yemekçilik İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığmdan müşterek ve müteselsilen,

14/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte belirtilen miktarlarla belirtilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2-) Alınması gerekli karar ve ilam harcı 3.172,26-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 793,07-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.379,19-TL harcın davalılardan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,

3-) Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı, vekalet harcı ve peşin harç toplamı olan 860,87 TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4-) Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT . Gereğince belirlenen 6.837,10 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5-) Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan toplam 1.621,90-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6-)HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

15/03/2022

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

MADDİ HATA DÜZELTME

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza