Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/89 K.2021/658

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

1- Davacı vekili, Müvekkili şirket ile dava dışı ... LASTİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. arasında 78230234 numaralı 22/03/2020-22/09/2020 vade tarihli TİCARİ RİSK ABONMAN SİGORTA POLİÇESİ bulunduğunu, sigorta sözleşmesinin tam iki taraflı borç doğuran bir sözleşme olduğunu, 25/06/2020 tarihli Ekspertiz Raporunda ifade edildiği üzere.

21/05/2020 tarihinde ... saati ile saat 09:00'da ...'a ait trafo kesicilerinde ortaya çıkan problem nedeni ile yaşanan elektrik kesintisinde, arızalı trafodan beslenen fider 2 hattı R6.2-R6.3 ve R6.6 olan elektrik dağıtım merkezlerine bağlı makinelerin devre dışı kaldığını, makinelere müdahale edilememesi sebebiyle, işlenmekte olan mamul ve yarı mamullerin saat 09:30'a kadar makinelerde beklemek durumunda kalarak hasarlanması sebebiyle hurdaya ayrıldığını, ...

LASTİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. tarafından düzenlenen 21/05/2020 tarihli Teknik Raporda, elektrik kesintisi kaynaklı hurdalanan yarı mamul ve pres içinde kalan lastiklerin maliyetinin detaylı olarak raporlandığını, Bakım ünitesinin incelemeleri sonrasında Fider-2 hattında gerilim düşmesi yaşandığının gözlemlendiğini, gerilim düşmesinden kaynaklı R6.2, R6.4 ve R6.6 elektrik dağıtım merkezlerinin enerjisinin kesildiğini, incelemeler sonrasında ... ile yapılan görüşmelerde TR-B’ye ait 154 kV trafo giriş kesicilerinin ve 6,3 kV trafo çıkış kesicilerinin açılmış olduğu bilgisinin alındığını,

Ünite kontrol mühendisi ve süpervizörü tarafından incelemeler yapıldığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 49 hükmüne göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu, zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile,

ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar verenin de, bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu, somut olayda da davalının kusuru/zararı nedeni ile müvekkili şirketin sigortalısına ödemek zorunda kaldığı tazminatı, davalıdan rücuen tazmin etme hakkı bulunduğunu, Müvekkili Şirket tarafından yasada belirtilen nedenlerle asıl alacak kalemi olan 10.903,32-TL tazminat alacağının, hak sahiplerine 18/08/2020 tarihinde ödendiğini, davalının kusuruna isabet eden 10.903,32-TL için müvekkil şirketin rücu hakkının doğduğunu, müvekkili şirketin rücu hakkının TTK 1472.

Maddesi gereğince halefiyet ilkesinden kaynaklandığını, ödenen bu miktardan davalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, Müvekkili Şirket tarafından sigortalısına ödenen meblağın takibe giriş miktarı olan 11.051,19-TL'nin tahsili amacıyla Ankara 6. İcra Müdürlüğü 2020/8572 E. sayılı takip dosyası ile borçluya ödeme emri gönderildiğini ancak davalı vekili tarafından borca itiraz edilerek takibin durmasına sebep olunduğunu,Davalı tarafın cevap dilekçesinde elektrik kesintisi yaşanmadığı ve kurumlarından kaynaklı bir sorun olmadığının beyan edildiğini ancak dosyaya eklenen somut belgeler ve veriler ışığında olay günü elektrik kesintisi yaşanmış

olduğunun ... personeli beyanı ve Ekspertiz raporuyla ortaya konmuş olduğunu belirterek vaki itirazin iptaline ve %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

2- Davalı vekili, 21.05.2020 tarihinde hiçbir voltaj dalgalanması olayı meydana gelmemiş olduğunu, ispat yükünün HMK m. 190 gereği kendisinde olduğunu, davacının kendi beyanları dışında bir delilin dava dilekçesine sunulamadığını, ... A.Ş.’nin müvekkili teşekküle bağlı ...

TM'den 154/6,3 kV 25(31,25) MVA gücünde iki adet (Trafo-A, Trafo-B) güç trafosu üzerinden 36 kV dağıtım fiderlerinden bağımsız 6,3 kV baradan fider-1 ve fider-2 üzerinden enerji aldığını, ... fabrikasının kendi sorumluluğunda olan fabrika içi elektrik şebekesinin fider-1 ve fider-2'yi paralel çalıştıracak altyapıya sahip olmadığını, bu nedenle 6,3 kV fider-1 ve fider-2 fabrika içerisinde farklı yerleri beslediğini ve tüm fabrikanın bir fider üzerinden beslenmek istendiğinde enerjinin kesintili geçiş yaptığını,

Trafo-A ve Trafo-B tek başına fabrikanın tüm enerji ihtiyacını karşılayacak kapasitede olmasına rağmen fabrikanın kendi sorumluluğundaki elektrik şebekesinin manevra yetersizliği nedeniyle fider-1 ve fider-2 paralel çalıştırılamadığını bunun sonucunda da bir fiderdeki arıza sırasında diğer fider üzerinden tüm fabrika beslenebilecekken beslenemediğini, enerji kesintisi yaşandığını, davacı şirketin bu konuda defalarca sözlü ve 07.07.2019 tarihli 25973 EBYS sayılı ve 16.07.2018 tarihli 261971 EBYS sayılı yazılar ile uyarıldığını,

154/6,3 kV 25 (31,25) MVA gücündeki Trafo-B' nin servis harici olduğu 21.05.2020 tarihinde saat 09:00'da alınan değerlere göre, Trafo-A 6,3 kV fider-1 üzerinden 10 MW, Trafo-B 6,3 kV fider-2 üzerinden 12 MW güç ile fabrikayı beslediğini, saat 09:12'de Trafo-B' ye ait genel açma rölesi çalışarak Trafo-B giriş-çıkış kesicilerini açtırarak trafoyu servis harici ettiğini, genel açma rölesi çalıştığında başka hiçbir röle çalışmamış, anansiyatörde hiçbir sinyal çıkmadığını, fabrika içerisindeki Trafo-B tarafından beslenen yükler fabrika elektrik şebekesinde saat 09:42'de yapılan manevra ile Trafo-A 6,3 kV fider-1 üzerine aktarıldığını,

Trafo A yükü saat 09:00 değeri 10 MW, saat 12:00 değeri 19 MW olduğunu, Trafo-B açması sonrasında 21.05.2020 tarihinde Trafo-B genel açma rölesini çalıştıracak diferansiyel röle, 154 kV giriş aşırı akım rölesi, trafo zati korumaları (Bucholz, sargı sıcaklığı, yağ sıcaklığı, kademe bucholz) test edilmiş tüm devrelerin normal ve sağlıklı çalıştığı, sinyallerin doğru çıktığının görüldüğünü, Trafo-B ve Trafo-B 'nin beslediği 6,3 kV fider-2 röle kayıtları incelenmiş trafoya ait hiçbir rölede arıza kaydı oluşmadığını, açma meydana gelmediğini,

Fider-2 aşırı akım toprak rölesinden alınan kayıtta ise muhtemelen fabrika içerisindeki bir arıza veya dengesiz yükten dolayı rölenin ayarlı olduğu 90 A'in üzerinde 1,175 sn süre ile 91 A toprak akımı geçtiği, 1,175 sn sonrasında rölenin ölçtüğü toprak akımının 90 A'in altına düştüğü bu nedenle röle trip zamanını dolduramadığı için açma meydana gelmediğinin görüldüğünü, sonrasında Trafo-B genel açma rölesi çalışarak Trafo-B'yi servis harici ettiğini,

Müvekkili teşekkül tarafından ... fabrikasına trafolardan birinde sorun olması halinde fabrikanın enerji kesintisi yaşamaması için tüm fabrikanın enerji ihtiyacını tek başına karşılayacak kapasitede 154/6,3 kV 25(31,25)MVA gücünde iki adet trafonun tahsis edildiğini, her iki trafonun da olayın gerçekleştiği 21.05.2020 tarihinde serviste olduğunu, fabrikanın kendi sorumluğunda olan elektrik şebekesinin Trafo-A 6,3 kV fider-1 ve Trafo-B 6,3 kV fider-2 üzerinden almış olduğu enerjiyi fabrika içerisinde paralel çalıştırabilecek alt yapıya sahip olsaydı söz konusu Trafo-B açmasında fabrika enerjisiz kalmayacak bahsi geçen hasarın oluşmayacağını,

Trafo-B servis harici olduğunda Trafo-A’nın serviste olduğunu ve tüm fabrikanın ihtiyacını karşılayacak şekilde enerji arzına devam edeceğini, müvekkilinin sorumluluğunda olmayan ...

A.Ş.'nin sorumluluğundaki fabrikanın kendi iç elektrik şebeke altyapısının yetersizliği nedeniyle fabrikanın yaşamış olduğu enerji kesintisinden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, ... trafo merkezinin 154 kV barası, 154 kV Avanos-2 ve 154 kV Kırşehir-2 fiderleri üzerinden beslendiğini, ... trafo merkezinin 154 kV barasına bağlı 2 adet 31,5 kV barayı besleyen 154/31,5 kV 50/62,5 MVA ve 2 adet ... fabrikasını besleyen 154/6,3 kV 25/31,25 MVA güç trafoları bulunduğunu,

Müvekkili kurumun şalt tesislerinde kullanılan tüm ekipmanların uluslararası standartlara uygun olarak enerji İletim hattındaki bir arızanın 1 saniyenin altında milisaniyeler mertebesinde koruma cihazlarınca tespit edilip ilgili fider kesicisi açtırılarak arızalı hattın servis harici edildiğini, Enerji İletim hattında bir arıza meydana geldiğinde arızalı enerji iletim hattı koruma cihazlarınca servis harici edilinceye kadar milisaniyeler mertebesinde çok kısa bir süre kaçınılmaz olarak gerilimde dalgalanma meydana geldiğini,

kurumun şalt tesislerinde yüksek gerilim teknolojisinde dünyadaki en üst standartları sağlayan cihazlar kullanılmakta olduğunu ve arızalı hattın daha kısa sürede servis harici edilmesinin mümkün olmadığını, 154 kV ...-AVANOS-2 hattındaki arızalarda enerji iletim hattının servis harici olduğunu, ancak ...

Trafo Merkezinin 154 kV barası 154 kV ...-Kırşehir-2 hattı üzerinden beslenmeye devam etmiş enerji kesintisi yaşanmamış olduğunu, bu sebeple oluşan zarar ile müvekkil şirketin sorumluluğu arasında hiçbir illiyet bağı yokken zararı müvekkili şirkete yüklemenin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,... fabrikasında kullanılan cihazlar milisaniyeler mertebesinde süren bir gerilim dalgalanmasında dahi servis harici olacak kadar hassassa fabrika kendi elektrik şebekesindeki koruma cihazlarının ayar ve koordinasyonunu kontrol etmesi, cihazların doğru çalışıp çalışmadığı yönünde testlerini yaptırması;

koruma cihazlarının ayar ve çalışmasında sorun yoksa milisaniyeler mertebesinde süren gerilim düşmesinden etkilenmeyecek şekilde fabrika içi gerilim regülasyonunu sağlayacak yatırımlar yapmasının uygun olacağını, gerçekleştiği iddia edilen zararın davacının sigortalısı olan ... Lastik San. Ve Tic. A.Ş.’ye ait ekipmanların yetersizliğinden kaynaklandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

3- Dava, davacıya sigortalı işyeri için elektrik enerjisi sağlayan davalının sağladığı elektrikteki dalgalanmalar nedeniyle makinelerin devre dışı kalmaları, bu doğrultuda oluşan zarara istinaden sigortalıya davacı tarafından ödeme yapılması ve bu ödemelerin zarara neden olduğu ileri sürülen davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine davalının vaki itiarzının iptali istemine ilişkindir.

4- Taraf delilleri toplandıktan sonra, dosyanın bir elektrik mühendisi bir sigortacı ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek dava konusu olayda davadışı şirketle davalının kusur durumları da değerlendirilerek zararın davalının iş ve eylemlerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve bu doğrultuda davacının davalıdan rücuan zararın tazminini talep edip edemeyeceği hususunda rapor tanzimi istenmiş ve bu doğrultuda inceleme yapan bilirkişi heyetinin 09/08/2021 tarihli raporu tetkik edilmiştir.

5- 09/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda; 20.05.2020 tarihinde davacı şirket sigortalısı dava dışı ... A.Ş. Fabrikasında yaşanan enerji kesintisinin davalı ...'ın iş ve işlemlerinden kaynaklanmadığı hususunda görüş bildirilmiştir.

6- Tüm dosya kapsamı bakımından;davalının sağladığı elektrikteki dalgalanmalar nedeniyle makinelerin devre dışı kalmaları, bu doğrultuda oluşan zarara istinaden sigortalıya davacı tarafından ödeme yapılması ve bu ödemelerin zarara neden olduğu ileri sürülen davalıdan tahsili açılan davada, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporundaki tespitlere göre, 20.05.2020 tarihinde saat 09:12 itibariyle ...

A.Ş. fabrikasında meydana gelen ve fabrikaya tesisatına gerilim dalgalanması/gerilim düşümü olarak yansıyan kesintinin davalı ... sorumluluğunda olan iş ve işlemlerden kaynaklı olmadığı, dava dışı ...

A.Ş. iç tesisatından, iç tesisattaki bir arızadan, aşırı yüklenmeden meydana gelmiş olduğu belirlendiğinden ve davacı sigorta şirketinin ödediği tazminatı davalı şirketten tahsilinin mümkün olmadığı görüldüğünden açılan davanın reddine, davacının takip yapmakta kötü niyeti ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip .... · ¸e-imzalıdır Hakim .... · ¸e-imzalıdır