Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/165 K.2023/82

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

1-Davacı vekili ; müvekkili yüklenici firma ile davalı arasında davalıya ait taşınmaz üzerinde süt çiftliği kurulması için noterde 07.03.2014 tarihinde sözleşme yapıldığını, sözleşme bedelinin 2145.000,00 TL olduğunu, iş bedelinin yüzde 30 u olarak belirlenen avans ödemesinin yapılmadığını,bu sırada davacının Belediyeden imar izni çıkartarak yapı ruhsatını aldığını, ruhsat, izin ve projeyle ilgili 64.236 TL masraf yaptığını, ancak davalın edimlerinin yerine getirmediği gibi, taşınmazı da 3. kişilere satmaya çalıştığını, bu iş nedeniyle davacının başkaca işler alamadığını, bu yönde de yoksun kaldığı karın olduğunu,

sözleşme ile kararlaştırılan cezai şart alacağının da doğduğunu iddia ederek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 64236,00 TL tazminatın ve mahkemece hesaplattırılacak menfi zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, talebini 18.01.2017 tarihli dilekçe ile 194.450 TL olarak ıslah etmiştir.

CEVAP

2- Davalı vekili, davacının sözleşmenin esaslı unsurlarını eksik bıraktığını, davalıdan sözleşmeyi haklı nedenlerle faeshettiğini, zira sözleşmede kararlaştırılan miktarın 1/3 ü nispetinde ruhsat aldığını, davacının başlangıçta yapması gereken tüm inceleme ve araştırmaları yapmadan işe başladığını,davalı ile irtibata geçmeden eksik oran üzerinden ruhsat aldığını, davacının aldığı ruhsat ile sözleşmede kararlaştırılan iş ve imalatların yapılmasının mümkün olmadığını, davacının davalıya ruhsatla ilgili bir bilgi vermediğini ve ihbarda bulunmadığını, bu sebeple belirli aralıklarla davacıya 250000TL nin üzerinde para ödemeye devam ettiğini, davacının yüklenici olarak hiçbir edimini yerine getirmediğini, cezai şart alacağının da doğmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

3- Dava, taraflar arasında imzalanan inşaat sözleşmesinin davalı tarafça haksız fesh edildiği iddiasıyla, davacı tarafından yapılan masrafların iadesi, yoksun kalınan karın ve cezai şart alacağının tahsili istemiyle açılan alacak davasıdır.

4- Mahkememizce verilen davanın kısmen kabulüne dair ... K. sayılı karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiş, ... arihli ilamı ile “...Dosya kapsamı ve belirtilen yasal düzenlemeye göre, davalı tarafından dosyaya sunulan davacının talimatını içerdiğini iddia ettiği SMS yazışmaları ve ilgili kurumlara müzekkere yazılması talepleri değerlendirilmeden ve tartışılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi, sözleşmelerde; borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır: Bunlar; her zaman için ifa ve gecikme tazminatı isteğinde bulunma, derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteme ya da ifadan vazgeçip sözleşmeden dönerek menfi zararını isteyebilmedir.

Menfi zarar; sözleşmenin karşı tarafınca yerine getirileceğine olan güvenin boşa çıkması nedeniyle uğranılan zarardır. Kısaca bu zarar, alacaklının sözleşme yaptığı için uğradığı, sözleşme yapmamış olsa idi uğramayacağı zarar olup, sözleşmeye güvenilerek yapılan harcamaların (giderlerin) tamamının, başka bir anlatımla karşı tarafın mal varlığına girmese bile o sözleşme sebebiyle cepten çıkan paradır. Müspet zarar ise, sözleşme sebebiyle cebe girmesi gereken paranın, girmemesi sebebiyle meydana gelen zarardır. Bu niteliği gereği müspet zarar daima ileriye dönük olup, bir beklenti kaybıdır. Kısaca, akdin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zarardır. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2016/5887 Esas, 2018/1691 Karar)

Sözleşmenin iş sahibi tarafından feshi halinde, fesih haklı veya taraflar ortak kusurlu ise yüklenici menfi zarar, dolayısıyla somut olayda proje ve ruhsat bedeli isteyemez (Yargıtay (kapatılan) ...

4- Bir eser sözleşmesinde yüklenici borcunu yerine getirirken sözleşmenin diğer tarafı olan iş sahibinin yararına olacak şekilde davranmak ve ona zarar vermekten kaçınmakla yükümlüdür. 6098 sayılı TBK’nın 472. maddesi uyarınca; yüklenici işin ehli olup bedele hak kazanabilmesi için, eseri fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim etmesi zorunludur.

Yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye teknik ve sanatsal kurallara ve amaca uygun olarak imâl edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle mükelleftir. Eser, yüklenicinin sanat ve beceriyi gerektiren emek sarfıyla gerçekleştirdiği bir sonuçtur. Eser sözleşmelerinde; yüklenici sadakat ve özen borcu gereği eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek zorundadır.

Yüklenicinin genel ihbar yükümlülüğü bu zorunluluktan kaynaklanır. Başka bir deyişle akdin gereği gibi ve zamanında ifasını tehlikeye sokan her hali yüklenici, iş sahibine derhal haber vermeye mecburdur ...

5- O halde Mahkemece yapılacak işlem davacı yüklenicinin genel ihbar yükümlülüğü, sözleşme hükümleri ve ekleri; davalının bu projelerden faydalanıp faydalanmadığı da dikkate alınarak sözleşmenin feshinde tarafların kusur durumlarının tespiti ile davacının menfi zarar kapsamında proje ve ruhsat bedelini talep edip edemeyeceğinin tartışılması; talep edebileceğinin kabulü halinde ise davalının, davacının talebiyle dava dışı üçüncü kişilere ödeme yaptığı iddiasının toplanacak delillerle birlikte tartışılması ve ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.,” gerekçelerine yer verilmek suretiyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

5- Kaldırma kararında belirtilen hususların karşılanması için bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve davacı yüklenicinin genel ihbar yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ve sözleşmenin feshinde tarafların kusur durumlarının tespiti istenmiştir.

6- 22/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacı yüklenici tarafından emsal hesabın ve aynı zamanda sözleşmede belirtilen alanın altında bir inşaat yapımının projelendirildiği, davacının sözleşmedeki şartlara tam olarak uymadığı tespitlerine yer verilmiştir.

7- Somut olayla ilgili olarak. TBK. 472/III ve 476 uyarınca; yüklenici işin ehli olup bedele hak kazanabilmesi için, eseri fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim etmesi zorunludur.

Sözleşme ve ekleri ile proje ve teknik resimlere aykırı olarak imalât yapılmış olması halinde, imâlatın bu şekilde yapılması iş sahibi tarafından talep edilmiş olsa dahi yüklenici iş sahibine karşı genel ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemişse, doğacak sonuçlardan kurtulamaz.

İş sahibinin talimatının yerine getirilmesi halinde eserin, fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlanamayacağının iş sahibine ihbarı anlamına gelen genel ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmesine karşılık, iş sahibinin talimatında ısrar etmesi halinde yüklenicinin sorumluluğundan söz edilemeyecektir.

8- Somut uyuşmazlıkta, davacı yüklenici genel ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair bilgi ve belgeyi dosyaya sunamamış proje sahibi mimarın tanık olarak dinlenilmesine de davalı onay vermemiş; öte yandan, davacının dava dilekçesinde tanık deliline dayanmadığı da görülmüştür.

9- Bu doğrultuda; dosya kapsamı, kaldırma kararı ve gerekçeleri, kaldırma kararından sonra alınan bilirkişi raporu içeriği de dikkate alınarak, davacı yüklenici tarafından emsal hesabının ve aynı zamanda sözleşmede belirtilen alanın altında bir inşaat yapımının projelendirildiği, davacının sözleşmedeki şartlara tam olarak uymadığı, bu durumda davacının davalıya yönelik genel ihbar yükümlülüğünün doğduğu ve davacı yüklenicinin genel ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğinin ispatlanamadığı anlaşıldığından sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.