Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/2 K.2023/135

2- ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVALI : 2-... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/12/2016

KARAR TARİHİ : 16/02/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/02/2023

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit ve alacak davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında robot satış sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşmenin konusu olan robotların davalının fabrikasında kurulup teslim edildiğini, ancak davalının sözleşmenin 6. maddesi gereğince %40 ödeme dışında 6 ay vadeli çek ile yapılması gereken ödemeyi yapmadığını, müvekkili tarafından söz konusu ödemenin yapılması için davalıya ...

Noterliği'nin 19.09.2016 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtarname keşide edildiğini, ancak davalı yanca ....

Noterliği'nin 23.11.2016 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile haksız şekilde sözleşmenin feshedildiğini, davalının robotları sorunsuz şekilde kullanıp işi bittikten sonra haksız beyanlarla sözleşmenin feshedilmesinin doğru olmadığını ve haksız feshi kabul etmediklerini belirterek şimdilik 70.430,00 Euro'nun 22.09.2016 ödeme tarihindeki Merkez Bankası Kuru karşılığı 232.825,40 TL alacaklarının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının sözleşme kapsamındaki işi süresi içerisinde yerine getirmediğini, teslim edilen robotun ise ayıplı olduğunu, çalışmaz bir şekilde müvekkilinin fabrikasında bulunduğunu, sözleşmenin gereklerinin davacı yanca yerine getirilmemesi nedeniyle müvekkili tarafından sözleşmenin .... Noterliği'nin 23.11.2016 tarih ...yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshedildiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

BİRLEŞEN ANKARA... E. SAYILI DOSYASI

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında "Robotlu Karo Paletleme Hattı Satış Sözleşmesi" düzenlendiğini, davalının sözleşmede belirlenen teslim süresini geçirdiğini ve üzerine düşen edimlerini yerine getirmediğini, davalıya çekilen ihtarnamelere rağmen sözleşme konusu yapılan işin sözleşmeye uygun ve çalışır durumda teslim edilmediğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davalıya gönderilen ihtarname ile sözleşmenin fesih edildiğini,

davalıya ödenen toplam 51.200 EURO'nun davacı müvekkiline ödenmesi için iş bu davayı açtıklarını belirterek 51.200 EURO alacağın tahsil tarihindeki geçerli satış kuru üzerinden TL olarak davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesini, alacağa ödeme tarihinden itibaren döviz alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranına göre işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili tarafından sözleşme kapsamındaki edimlerin sözleşmeye uygun olarak yerine getirildiğini, ayıplı ifa iddiasının yerinde olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

BİRLEŞEN ...E. SAYILI DOSYASI

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında robot satış sözleşmesi yapıldığını, sözleşmenin 40'lık kısmının nakit, kalan kısmının 6 ay vadeli çek olarak ödeneceği belirtilmiş ise de ödemenin yapılmadığını belirterek davalı şirket lehine keşide ettikleri çek yönünden davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava taraflar arasındaki "Robotlu Karo Paletleme Hattı Satış Sözleşmesi" kapsamında ödenmesi gereken sözleşme bedelinin ödenmesi amacıyla açılan alacak davası, birleşen ... E. Sayılı dosyasında dava, taraflar arasındaki "Robotlu Karo Paletleme Hattı Satış Sözleşmesi" nin ayıplı ifası nedeniyle avans olarak ödenen bedelin iadesi istemi, birleşen ... Sayılı dosyasıda dava "Robotlu Karo Paletleme Hattı Satış Sözleşmesi" kapsamında teminat olarak verilen çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti isteminden ibarettir.

Her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmenin başlığı "Robotlu Karo Paletleme Hattı Satış Sözleşmesi" olarak yazılmış ise de dosya kapsamına sunulan delillerin incelenmesinden proje çizildiği, sözleşme konusu ürünlerin kapsam ve niteliklerinin belirlendiği ve montaj işleminin de gerçekleştirileceğinin kararlaştırıldığı, bu sebeple sözleşmenin satım sözleşmesi değil, eser sözleşmesi olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Mahkememizin 31/01/2019 tarih ve ... K sayılı kararı ile asıl davanın reddine, birleşen davaların kabulüne dair karar verilmiş olup söz konusu karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 20/12/2021 tarih ... karar sayılı ilamı ile “sözleşmeye konu robotların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bu ayıpların kabul edilmeyecek nitelikte olup olmadığı hususlarının teknik olarak mahallinde keşifle belirlenmesi gerekirken dosya üzerinden alınan bilirkişi raporuna dayanılarak eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi rapora itirazlar da karşılanmadan hüküm kurulması yerinde görülmemiştir. Kabul şekli itibariyle de mahkemece hüküm altına alınan döviz alacağına 3095 Sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarınca 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek oranda döviz faizi uygulanması gerekirken yazılı şekilde ticari faize hükmedilmesi de hatalı olmuştur.” Şeklindeki gerekçe ile mahkememizin kararı kaldırılmıştır.

Mahkememizce... Dairesi Başkanlığı'nın kaldırma ilanı doğrultusunda sözleşmeye konu robotların bulunduğu mahalde keşif incelemesi ile bilirkişi raporu aldırılmıştır.

14/09/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle.

Davaya konu Robotlu Karo Paletleme Hattı Sisteminin sözleşme öngörüldüğü şekilde davacı/karşı davalı İntecro şirketi tarafından davalı/karşı davacıya yerine kurularak, test edilerek, 3 personele sözleşmede öngörüldüğü şekilde eğitim verilerek sözleşmede tasarlanan şekilde çalışır vaziyette teslim edilmemiş olduğu, Yapılan keşif ve incelemelerde sistemin bir bütün halinde çalıştırılamaması nedeniyle bir ayıp tespitinin mümkün olmadığı,

Ancak davalı/karşı davacı Özkul firmasınca fabrika sahasında davacı/karşı davalı şirket teknik görevlilerince yapılan çalışmalara konu sunulan fotoğraf ve kamera kayıtlarının incelenmesi sonucunda tasarlanan ve öngörülen işlevi yerine getirmediği ve tasarım ve program yönleriyle ayıplı olduğunun görüldüğü,

Asıl Dava Kapsamında davacının sözleşme ile üstendiği edimini yerine getirmemiş olması ve davalının sözleşmeden dönmesine bağlı olarak bir alacağı olmayacağı, Birleşen Sayın Mahkemenizin ...E sayılı dosyası kapsamında, dava konusu çekin yapılan ödemeye karşılık teminat olarak sunulduğu ve taktirin Sayın Mahkemeye ait olacağı,...E sayılı dosyası kapsamında; davalının sözleşmeye konu edimini yapılan 3 ayrı uyarıya rağmen yerine getirmediği, bu nedenle davacı tarafından yapılan fesih işleminin Yargıtay’ın yol gösterici ilamlarına uygun görüldüğü,

Davacının ödediği 51.200,00 Euro karşılığı 166.315,28 TL bedeli, sistemi iade etmek kaydıyla talep edebileceği mütalaa olunmuştur.

Davacının 20.07.2017 tarihli delil dilekçesinde sunduğu fotoğraflar ve videolarda değerlendirilmesi için dosya aynı bilirkişi heyetine yeniden tevdi edilerek ek rapor alınmıştır.

Alınan 08.01.2023 tarihli ek bilirkişi raporunda ise özetle.

Davaya konu Robotlu Karo Paletleme Hattı Sisteminin sözleşme öngörüldüğü şekilde davacı/karşı davalı İntecro şirketi tarafından davalı/karşı davacıya yerine kurularak, test edilerek, 3 personele sözleşmede öngörüldüğü şekilde eğitim verilerek sözleşmede tasarlanan şekilde çalışır vaziyette teslim edilmemiş olduğu, Yapılan keşif ve incelemelerde sistemin bir bütün halinde çalıştırılamaması nedeniyle robot ve sistemin ekipmanlarında bir ayıp tespitinin mümkün olmadığı,

Ancak her iki tarafın yapılan çalışmalara konu sunduğu fotoğraf ve kamera kayıtlarının incelenmesi sonucunda sistemin tasarlanan ve öngörülen işlevi yerine getirmediği ve tasarım ve program yönleriyle ayıplı olduğunun görüldüğü, Asıl Dava Kapsamında davacının sözleşme ile üstendiği edimini yerine getirmemiş olması ve davalının sözleşmeden dönmesine bağlı olarak bir alacağı olmayacağı, Birleşen Sayın Mahkemenizin ...

E sayılı dosyası kapsamında, dava konusu çekin yapılan ödemeye karşılık teminat olarak sunulduğu ve taktirin Sayın Mahkemeye ait olacağı, ....

E sayılı dosyası kapsamında; davalının sözleşmeye konu edimini yapılan 3 ayrı uyarıya rağmen yerine getirmediği, bu nedenle davacı tarafından yapılan fesih işleminin Yargıtay’ın yol gösterici ilamlarına uygun görüldüğü, Davacının ödediği 51.200,00 Euro karşılığı 166.315,28 TL bedeli, sistemi iade etmek kaydıyla talep edebileceği mütalaa olunmuştur.

Asıl ve birleşen davalar, eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Taraflar arasında robotlu karo paletleme hattının anahtar teslimi olarak yapımı, kurulumu işini konu alan 16/03/2016 tarihli eser sözleşmesinin akdedildiği ihtilafsız olup, ... iş sahibidir.

Yüklenici ...arafından sözleşmeye konu robotların teslim edildiği ve bu kapsamda sözleşme bedelinden yükleniciye 51.200 Euro ödendiği hususu uyuşmazlık konusu değildir.

.... Noterliği'nin 23.11.2016 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı tarafından 16.03.2016 tarihli sözleşmenin feshedildiği ve ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 51.200,00 Euro'nun 7 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği, ihtarnamenin 25.11.2016 tarihinde davacıya tebliğ edildiği tespit edilmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık sözleşmeye konu robotların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bu ayıpların kabul edilmeyecek nitelikte olup olmadığı, asıl dava davacısı İntecro’nun sözleşme bedelini isteyip isteyemeyeceği, asıl davalı birleşen .... sayılı dosyasında davacı olan ...’un avans olarak ödenen bedelin iadesini isteyip isteyemeyeceği, Mahkememizin birleşen ... E. Sayılı dosyasında ise davacısı İntecro’nun teminat çeki olarak verilen ... Şubesi 30.12.2017 keşide tarihli 132.025,40 TL bedelli Z5293046 nolu çek nedeniyle borçlu olup olmadığının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK 470). Eserdeki ayıp nedeniyle yüklenicinin sorumlu olduğu hallerde iş sahibi, eser iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme, aşırı bir masraf gerektirmediği taktirde bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteme haklarından birini kullanabilir

Somut olayda ... iş sahibidir. Sözleşmeye konu robotların ayıplı olarak iş sahibi olan...’a teslim edildiği, robotlardaki ayıpların iş sahibi olan ... tarafından kabul edilmeyecek nitelikte olduğu keşif incelemesi ve bilirkişi raporu ile anlaşılmıştır.

Bu kapsamda iş sahibi olan ...’un sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu bu nedenle de yapmış olduğu ödemenin iadesini talep hakkının bulunduğu sonuç ve kanaatine varılarak, sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olması nedeniyle asıl davada davacının herhangi bir alacağının bulunmadığı, birleşen dosyada davacının peşin ödediği 51.000,00 Euro'yu istemekte haklı olduğu anlaşılmıştır.

Birleşen davada teminat çeki olarak verildiği anlaşılan çekin bedelsiz olduğu ve iadesi gerektiğinden menfi tespit istemine konu çek nedeniyle davacı yüklenici ... borçlu olmadığının tespitine karar verilerek takdiren aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim... · ¸e-imzalıdır