Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/233 K.2023/865

... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/233 Esas

KARAR NO : 2023/865

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVA

Menfi Tespit ve Muarazanın Men'i (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/04/2022

KARAR TARİHİ : 29/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve Muarazanın Men'i (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle;

müvekkillerinin davalı kooperatifin

peşin bedelli ortakları olduğunu, davalı kooperatifin, davacı ortakların ortaklıkları ile olarak muaraza

çıkardığından müvekkillerinin 04.12.2013 tarihinde davalı kooperatife ortak/üye olduklarının tespiti

amacıyla dava açmış olduklarını, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/785 E. Sayılı dosyasında

görülmekte olan davada verilmiş olan 17.02.2016 tarih ve 2016/72 K. Sayılı kararda davacıların davalı

kooperatifin ortağı/üyesi olduklarının tespitine karar verilmiş olduğunu, davalının kararı temyizi üzerine

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 05.12.2017 tarih 2016/6710 E. 2017/3598 K. sayılı ilamı ile 8.Asliye Ticaret

Mahkemesi kararının onadığını, davalı kooperatifin karar düzeltme talebinin de Yargıtay 23. Hukuk Dairesi

Başkanlığı'nın 24.06.2019 tarih 2018/937 E., 2019/2929 K. sayılı ilamı ile reddedilmiş olduğunu, bu nedenle kararın

derecattan geçerek 24.06.2019 tarihinde kesinleşmiş olduğunu, davalı kooperatifin, hukuki durumları davacılarla aynı olan bir kısım ortakların ortaklıkları hakkında

da muaraza çıkardığından, o kişilerin de davalı kooperatif aleyhine ortaklığın tespiti istemiyle ... 9.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/121 Esas sayılı dosyasında açtıkları davanın devam ettiğini, müvekkillerinin davalı kooperatifin ortağı olduklarına ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra

kooperatifin 30.06.2021 tarihinde 2019 ve 2020 yılları, 19.02.2022 tarihinde ise 2021 yılı olağan genel kurul

toplantısı yaptığının haricen öğrenilmiş olduğunu, müvekkillerinin kesinleşmiş Mahkeme kararı ile

kooperatifin ortağı/üyesi olduğu kesinleşmiş olmasına rağmen, davalı kooperatifin kesinleşmiş mahkeme

kararına ve Kooperatifler Kanununun emredici hükümlerine aykırı davranarak müvekkili davacı ortakları,

pay defterine ve ortaklar listesine kaydetmediğini, genel kurul toplantısına esas ortaklar listesi ve haziran

cetvelinde göstermediğini, kendilerine gündem ve genel kurula çağrı kâğıdı göndermediğini ve

müvekkillerinin genel kurul toplantılarına katılmasını ve oy kullanmasını haksız ve hukuka aykırı olarak

engellediğini, müvekkillerinin katılmadıkları toplantılarda müvekkilleri aleyhine kararlar aldığını, alınan bu

kararlar müvekkillerine tebliğ de etmeyerek yasal haklarının kullanılmasının engellenmiş olduğunu, Genel

Kurul toplantıları ve bu toplantıda alınan kararların kanuna aykırı olarak müvekkillerinden gizlendiğini ve

saklanmış olduğunu, müvekkillerinin 30.06.2021 tarihli genel kurul toplantısından ve bu toplantıda alman

kararlardan ancak 15.02 2022 tarihinde, 19.02.2022 tarihli genel kurul toplantısından ve bu toplantıda

alınan kararlardan da dava tarihinden 1 gün önce haricen ve tesadüfen haberdar olduklarını, davalı

kooperatifin kesinleşmiş mahkeme hükmünü tanımayarak, mahkeme kararma ve Kooperatifler Kanunun

emredici hükümlerine aykırı davranarak muaraza çıkardığını ve davacı ortakların, kooperatif üyeliğinden

kaynaklanan yasal ve sözleşmesel haklarını kullanmalarına engel olduğunu, davalı kooperatifin 30.06.2021 tarihinde yapılan 2019 ve 2020 yılları olağan genel kurul

toplantısında müvekkilleri ile ilgili olarak madde 9 : Yargı kararları neticesinde kooperatif üyeliğine alınması gereken kişiler hakkındaki

gündem maddesi konusundaki görüşmelere geçildi.

..., Hacı Hasan Mutlu, Adnan Akbal, ..., .... ..., Kazım Erdinç

Fırat, ..., ..., ..., ..., ..., ...,

..., ..., ..., Kenan Tangülü adlı kişilerin "şartlı ortak" olarak

üyeliklerinin kabulü, adalet çerçevesinde 43577 ada parselde kat irtifakı kurularak arsa paylarının devrinin

yapılması, inşaat projesine uygun olarak devrinin yapılması, inşaatların yapımı için ruhsatlı inşaat projesine

göre 2021 yılı birim fiyatları ile kişi başı 2.000.000,00-TL (iki milyon TL)'yi kararın tebliğ tarihinden itibaren 1

ay içerisinde kooperatife ödenmesi halinde, inşaat işlerinin kooperatif tarafından yürütülmesine yönelik

teklifin oybirliği ile karar verilmiştir"

19.02.2022 tarihinde yapılan 2021 yılı olağan genel kurul toplantısında da: madde-6: Gündemin 6. Maddesi olan Yönetici ile ilgili sorunların görüşülmesine geçildi. Yapılan

görüşmelerde, "Müteahhit iskân ruhsatım aldıktan sonra, ortaklık davasını kazanan askerlere kooperatifteki

tüm haklarından feragat etmeleri şartıyla Çayyolu Mahallesi 43577 ada 3 parselden 300 m2'den az

olmamak üzere tapularının verilmesi; ilgili şahısların bunu kabul etmemeleri halinde bina yapım bedelinin

m2 birim fiyatının 5.000,00-TL'den az olmamak üzere yönetim kurulu tarafından kendilerine tebliğden itibaren 1 ay

içerisinde kooperatife defaten ödemeleri halinde ortaklıklarının devam ettirilmesi, aksi takdirde ortaklıktan

ihraç edilmeleri için yönelim kuruluna yetki verilmesi teklifi oylamaya sunuldu. oybirliğiyle kabul edildi" şeklinde kararlar alınmış olduğunu, kooperatifin 30.06.2021 ve 19.02.2022 tarihli genel kurul toplantılarında

davacı ortakları aleyhine aldığı kararların, Kanuna, anasözlemeye, ilama, hakkaniyete ve dürüstlük

kurallarına açıkça aykırı olması nedeniyle anılan genel kurul kararlarının davacı ortakları aleyhine olan

kısımlarının kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi ve yok hükmünde olduğunu, müvekkilleri yönünden bir

geçerliliği ve bağlayıcılığı olmadığını, bu nedenle anılan genel kurul kararlarının müvekkilleri ile ilgili olan ve

müvekkilleri aleyhine olan kısımlarının kesin hükümsüz oldukları ve yok sayılması gerektiğinin tespitine

karar verilmesi gerektiğini, Kooperatif ortaklarının haklarını genel kurullarda kullandıklarını, bu nedenle 1163 sayılı kooperatifler genel

kurulunun toplanmasına ilişkin hükümlerinin emredici nitelikte olduğunu, ancak kanunda belirtilen usul ve

esaslara uygun olarak yapılan toplantıların genel kurul toplantısı olduğunu, davalı kooperatifin 30.06.2021

ve 19.02.2022 tarihli toplantılarında müvekkilleri ortaklar listesinde/hazirun cetvelinde yer almadıklarından,

kendilerine genel kurul çağrısı gönderilmediğinden, davacı ortakların toplantıya katılmaları, ortaklığa bağlı

haklarını kullanmaları ve oy verme hakları engellendiğinden bu toplantıların genel kurul toplantısı olma

niteliği bulunmadığını, bu toplantıların hukuken yok hükmünde olan fiili toplantılardan ibaret olduğunu,

hükümsüz genel kurul kararları var sayılamayacağından ve hukuki sonuç doğuramayacağından bu kararlara

dayanılarak herhangi bir işlem yapılmasının mümkün olmadığını, 30.06.2021 tarihinden itibaren ortada

usulüne uygun olarak seçilmiş bir kooperatif yönetim kurulunun mevcut olmadığını, usulüne uygun çağrı

yapılmamış olan bir genel kurulda seçilen yönetim kurulunun aldığı/alacağı tüm kararların da kesin

hükümsüz ve yok hükmünde olduğunu, bu kararlar yoklukla malul olduğunun tespitinin herhangi bir süreye

tabi olmaksızın her zaman istenebileceği beyanla davalı kooperatifin, peşin bedelli ortak konumundaki davacı ortaklardan, devam etmekte olan

inşaatın finansmanına katılım amacıyla yapım bedeli adı altında bir bedel talep edemeyeceğinin ve

müvekkili davacı ortakların davalı kooperatife yapım bedeli olarak herhangi bir borçları

bulunmadığının tespitine, davalı kooperatifin bu konuda çıkardığı muarazanın önlenmesine, davalı kooperatifin peşin bedelli ortağı konumundaki davacı ortakların; adlarının kooperatifin pay sahipleri defterine, ortaklar listesine ve genel kurul haziran listesine

yazılması gerektiğinin,

davalı kooperatifin genel kurullarına katılma ve genel kurullarda oy kullanma hakları

bulunduğunun,

Genel kurul toplantılarına katılmaları ve oy kullanmaları için kendilerine gündemi içerir genel

kurul çağrısı gönderilmesi gerektiğinin ayrı ayrı tespitine, davalı kooperatif ile dava dışı yüklenici ... arasında imzalanan ... 33. Noterliğinin

27.06.2003 tarih 17891 sayılı satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 32. Maddesinde yer alan

yükleniciden villa satın almak suretiyle kooperatif üyesi olanların genel kurulda oy hakları olmadığına ilişkin

kısmının genel işlem koşulu niteliğinde olması (TBK m. 20 vd), kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu

düzenine ve kişilik haklarına aykırı bulunması (TBK m. 27), kooperatif ana sözleşmesi ve kooperatifler

kanununa aykırı olması vs. sebeplerle geçersiz olduğunun ve bağlayıcılığı bulunmadığının tespitine, Tespiti istenilen konularda davalı kooperatifin çıkardığı haksız ve hukuka aykırı muarazanın

Davalı kooperatifin 30.06.2021 tarihinde 2019 ve 2020 yılları olağan genel kurul toplantısı adı

altında yapılan toplantının ve 19.02.2022 tarihinde 2021 yılı olağan genel kurul toplantısı adı altında

yapılan toplantının hukuki olarak "genel kurul toplantısı" niteliğinde olmadığının, yasal niteliğe

bürünmemiş fiili bir toplantı niteliğinde olduğunun, bu nedenle de 30.06.2021 ve 19.02.2022 tarihli

toplantıların kesin hükümsüz (mutlak butlanla batıl) ve yok hükmünde olduklarının, bu toplantılarda

alınan bütün kararların da kesin hükümsüz, geçersiz ve yok hükmünde olduklarının tespitine, bu

tespite bağlı olarak da,

davalı kooperatifin 30.06.2021 tarihli toplantının 9. Maddesi ile çıkardığı "davacıların üyeliğe

kabullerinin şarta bağlanması, davacı ortaklardan 2021 yılı birim fiyatları ile kişi başı 2.000.000,00-TL (iki

milyon TL) inşaat yapım bedeli alınması ve kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde kooperatife

ödenmesi, ödemelerin yapılması halinde inşaat işlerinin kooperatif tarafından yürütülmesi" şeklindeki

ve 19.02.2022 tarihli genel kurul toplantısının 6. Maddesi ile çıkardığı "davacı ortaklara Çayyolu

Mahallesi 43577 ada 3 parselden verilecek arsa payı tapusunun, müteahhidin iskân ruhsatını alması ve

davacı ortakların davalı kooperatifteki tüm haklarından feragat etmesi şartlarına bağlanması, ilgili

şahısların bunu kabul etmemeleri halinde kendilerinden m2 birim fiyatı 5.000,00-TL'den az olmamak

üzere bina yapım bedeli alınması, kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde kooperatife defaten

ödeme yapılması halinde ortaklıkların devam ettirilmesi, aksi takdirde ortaklıktan ihraç edilmeleri için

yönetim kuruluna yetki verilmesi" şeklindeki haksız ve hukuka aykırı muarazanın önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekilleri sundukları 18.04.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; “Kooperatifler Kanunu’nun 53 maddesi hükmü belirtildikten sonra, somut olayda iptali

istenilen genel kurul kararları 30.06.2021 ve 19.02.2022 tarihlerinde alınmış olduğunu ve dava tarihi

itibariyle dava açma süresi dolmuş olduğunu, Yargıtay uygulamasının da bu yönde olduğunu, ‘Yargıtay

23.Hukuk Dairesi E.2013/7844, K.2014/1074, T.17.02.2014; Yargıtay 11.Hukuk Dairesi E.2004/514,

K.2004/9591, T.11.10.2004’ Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2011/1244, K.2011/926, T.10.10.2011 ve Yargıtay

11.Hukuk Dairesi E.2001/9756, K.2002/1977, T.07,03.2002 kararı hükmü belirtildikten sonra, davacılardan

...’nın 30.06.2021 tarihli genel kurul işlemine karşı 30.07.2021 tarihinde iptal davası açtığını ve

anılan davanın ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/450, K.2021/587, T.29.09.2021 kararıyla

reddedilmiş olduğunu, bu çerçevede haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, Kooperatif ile ANT inşaat Ltd. Şti. arasında ... 6. Noterliğinde tanzim edilmiş olan 21.2.2001

tarih ve 5259 sayılı Kat Karşılığı İnşaat ve Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, ancak

Ant İnşaat’ın arsaların imar durumunu bahane ederek inşaata başlamadığını, kooperatifin bu sözleşmeyi

... 26. Noterliğinin 17.6.2003 tarihli ihtarı ile feshetmiş olduğunu, akabinde kooperatif ile ...

İnşaat arasında 27 Haziran 2003 tarih ve 17891 yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat ve gayrimenkul satış

vaadi sözleşmesi imzalamış olduğunu, müteahhit ... şirketinin 2006 yılı sonundan itibaren ciddi

ekonomik sıkıntıya girdiğini, piyasadan yüksek faizle borç aldığını ve borç aldığı birçok kişiye de hak ediş

karşılığı villa devirleri yaptığını, davacıların da bu şekilde yüklenici ... Ltd. Şti ile aralarında konut satış

sözleşmesi imzalayarak pay satın almış olduklarını, bilahare yüklenicinin işi yapamaz duruma girdiğini ve

2007 yılından itibaren de kooperatif işlerini durdurduğunu, bu durum nedeniyle kat karşılığı inşaat

sözleşmesinin ... 17.Noterliğinde tanzim edilen 7 Mayıs 2008 tarih ve 16307 yevmiye nolu "düzenleme

şeklinde fesih name” ile feshedilmiş olduğunu, bilahare müvekkili kooperatif ile ... Tekstil Ltd. Şirketi

arasında ... 17.Noterliğinde tanzim edilmiş olan 7 Mayıs 2008 tarih ve 16308 yevmiye numaralı

"düzenleme şekline kat karşılığı inşaat ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi” imzalanmış olduğunu, bu

şirketin yaşadığı ekonomik sıkıntılar nedeniyle kooperatif yönetim kuruluna müracaat ederek sözleşmeyi

devir etmek istediğini beyan ettiğini, 14 Eylül 2013 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Kararı sonrası...

İnşaat A.Ş. ile ... 3.Noterliğinde tanzim edilen 23 Eylül 2013 tarih ve 14098 yevmiye numaralı

"Düzenleme Şeklinde Bağımsız Bölüm Karşılığı İnşaat ve Gayrimenkul Satış Vaadi İle Devir Sözleşmesine

Muvafakat sözleşmesi" nin imzalanmış olduğunu, Sözleşmenin nisbiliği ilkesi gereğince müvekkili kooperatiften talepte bulunulması mümkün

olmamasına rağmen davacıların, yükleniciden pay alındığını gösterme amacıyla verilmiş ve şerh konulmuş

olan belgelere dayalı olarak üyeliğin tespiti davası açmış olduklarını, kooperatif ile müteahhitler arasındaki

inşaat sözleşmesi gereğince; müteahhide hakediş devirleri; kat irtifakı tapusu veya kooperatifin kurucu 90

üyesi dışında kooperatifin genel kurullarına katılmayan ve oy hakkı olmayan bu kişilere satın aldıkları

konutlarda hak sahibi olduklarına (Bu kişiler esas itibariyle 1163 sayılı sayılı kanuna göre, üye kabul

edilmemiştir) dair belge verilmiş olduğunu, eski yönetim kurulunun, davacılara 17.04.2008 ve 249 sayılı

kararla, müteahhit hakedişinden dolayı hisse devri yapıldığını karar altına almış olduğunu, ortaklık senedine

de, "MÜTEAHHİTTEN SATIN ALMIŞTIR" şerhi konulmuş olduğunu, mevcut uygulamada bir kişinin

kooperatife üye olabilmesi için yasa ve ana sözleşme gereğince kooperatife başvuruda bulunması (icap),

kooperatifin de kararıyla (kabul) üyeliğe kabul işlemini yapması gerektiğini, ancak somut olayda davacılar

açısından alınmış bir ortaklık kararı olmadığını, ayrıca kooperatifin 90 üyeli bir kooperatif olduğunu, üye

sayısının dondurulmuş olduğunu, üye kaydedilmesi hukuken de mümkün olmamasına rağmen ... 8.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/785 E. 2016/72 K sayılı ilamıyla davacılar yönünden ortaklığın tespitine

karar vermiş olduğunu, K.K. m.42/1.8. hükmüne göre yapı kooperatiflerinde, ortaklarla ilgili işlemleri yapma konusunda

yetkinin Genel Kurula ait olduğunu, bu kapsamda mahkeme kararının, davacıların peşin bedelli ortak olduklarını, bu nedenle devam eden inşaatın finansmanı ile ilgili bir

bedelin kendilerinden talep edilemeyeceğini ileri sürmüşlerse de bu iddianın gerçek dışı olduğunu,

davacıların peşin bedel ödeyerek ortak olduklarına ilişkin kooperatifçe alınmış bir karar bulunmadığını,

yüklenici ile yapılmış sözleşmenin ise müvekkili kooperatifi bağlamadığını, bu nedenle müvekkilinin taraf

olmadığı ve yüklenici ile davacılar arasında akdedilmiş sözleşme ilişkisinden bahisle peşin ödemeli ortak

olunduğu iddiasında bulunulmasının yerinde olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının

sözleşmenin 32. Maddesine dayalı olarak kooperatiften üyelik taahhüdünde bulunduğu iddiasını iler

i sürmüş ise de; anılan sözleşme 2008 yılında feshedilmiş olduğundan dava tarihi itibariyle bu konuda

davacıların hukuki yararı bulunmadığını, ayrıca sözleşmenin 32. Maddesinde; "...Yüklenicinin satış yetkisin

i düzenleyen 31.maddenin uygulanmasında hukuki ve fiili imkânsızlık olması halinde..." kooperatife başvuru

yapılabileceğinin düzenlenmiş olduğunu, somut olay bakımından, sözleşmenin imzalandığı tarih itibariyle

herhangi bir imkânsızlığın bulunmadığı dikkate alındığında, davacıların taleplerinin bu bakımdan da yerinde

olmadığının anlaşıldığını, davacıların, 2003 tarihli sözleşmenin 32. maddesinde, kendilerine oy hakkı tanınmamasının genel

işlem şartı olduğu iddiasını ileri sürmüşse de bu iddianın temelsiz ve yersiz olduğunu, yaklaşık 20 yıl boyunca

bu konuda herhangi bir itirazları olmadığı gibi işbu hükme dayalı olarak ortaklığın tespiti de dâhil olmak

üzere birçok dava açan davacıların, gelinen aşama itibariyle aynı hükmün genel işlem şartı mahiyetinde

olduğunu ileri sürmesinin mesnetsiz olduğunu, ayrıca kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte, iptali

istenilen sözleşmenin tarafı olmayan davacıların bu konuda talepte bulunmasının mümkün olmadığını, bu

nedenle talebin reddine karar verilmesini talep ettikleri beyanla davanın süresinde açılmamış olması, Mahkeme kararının uygulanmadığı bir aşamada üyeliği

bulunmayan davacılar bakımından eldeki davada hukuki yararın bulunmayışı, kesinlikle kabul

anlamına gelmemekle birlikte, kararların oy birliğiyle alınmış olması karşısında davacıların toplantıya

katılıp katılmamasının sonuca bir etkisinin bulunmaması, davacılardan ... bakımından

derdest bir davanın varlığı (... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/450, K.2021/587) ve anılan genel kurul kararlarının usul ve yasaya

uygun olması karşısında, yersiz ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- Kooperatif genel kurul toplantı tutanağı - Davalı kooperatif ile dava dışı ... İnşaat Nakliye Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi arasında ... 33. Noterliğinde imzalanmış 27 Haziran 2003 tarih ve 17891 yevmiye numaralı “Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi -Kooperatif ortaklık senedi -Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı kooperatif genel kurulu kararından kaynaklanan muarazanın men'i ile davacı ortakların adlarının kooperatifin pay sahipleri defterine, ortaklar listesine ve genel kurul hazirun cetveline yazılması ile davalı kooperatifin genel kurullarına katılma ve genel kurullarda oy kullanma haklarının bulunduğunun tespiti ve Davacıların davalı kooperatifin Genel kurul toplantılarına katılmaları ve oy kullanmaları için kendilerine gündemin içerir genel kurul çağrısı gönderilmesi gerektiğinin tespiti ile davalı kooperatif ile dava dışı yüklenici ... arasında imzalanan ...

33.Noterliğinin 27.06.2003 tarih 17891 sayılı satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 32. Maddesinde yer alan yükleniciden villa satın almak suretiyle kooperatif üyesi olanların genel kurulda oy hakları olmadığına ilişkin kısmının genel işlem koşulu niteliğinde olması nedeni ile geçersiz olduğunun tespiti, Davalı kooperatif tarafından 30.06.2021 tarihinde 2019 ve 2020 yılları olağan genel kurul toplantısı adı altında yapılan toplantının ve 19.02.2022 tarihinde 2021 yılı olağan genel kurul toplantısında alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespiti,

davalı kooperatifin 30.06.2021 tarihli genel kurul toplantısında alınan karar ile oluşturulduğu ileri sürülen muarazanın men'i istemine ilişkindir.

Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyamızda her ne kadar davalı yan tarafından dava konusu genel kurul kararlarının 30.06.2021 ve 19.02.2022 tarihlerinde alınmış olduğu ve bu nedenle hak düşürücü süre geçirilerek dava açılmış olduğu ileri sürülmüş ise de; bahse konu kararlar yönünden talebin kararların iptaline değil; yokluk yaptırımına tâbi olduğunun tespiti olduğu anlaşılmakla; hak düşürücü süre itirazı yerinde görülmemiştir.

Dosyamızda dava konusu talepler yönünden SMMM, kooperatif mevzuatı alanında nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişiden oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiştir.

Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda özetle; yanlar arasında daha önce ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2013/785 E. Sayılı dosyasında,

... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/450 Esas sayılı dosyasında ve ... 9. Asliye Ticaret

Mahkemesi'nin 2022/121 Esas sayılı dosyasında bir kısım davalar açıldığının anlaşıldığı, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/785 E. Sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucunda

verilmiş olan 17.02.2016 tarih ve 2016/72 K. Sayılı karar ile o davada yer alan davacıların davalı kooperatifin

ortağı/üyesi olduklarının tespitine karar verilmiş olduğu ve bu kararın kesinleştiği anlaşılmakla o davada yer

alan davacıların kooperatif ortağı oldukları yönünde bağlayıcı yargı kararı bulunduğu kabul edilmek gerektiği, Davacıların ortaklık statüleri ile ilgili olarak peşin ödemeli ortak olduklarının kabul edilebilmesi için

Yargıtay 11.HD’nin 13.6.2005T., 2004/9262 E.-2005/6143 K. sayılı emsal kararında da vurgulandığı üzere;

“1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 23.maddesi hükmü uyarınca, ortaklar hak ve yükümlülüklerde eşit

konumda olduklarından, yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde, bu hususu genel kurul

gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunması gerekmekte veya genel kurulun yapılan

uygulamayı benimsemiş olması gerekmektedir. Bu nedenle, sabit ve peşin aidat ödemek suretiyle

ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın,(devam eden inşaatların finansmanına

katılımı için) üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa alınmadaki bu

farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de, kooperatifin amacına

ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden ortağın sorumluluğuna engel değildir.”

Bu itibarla davacıların ortaklık statüleri belirlenirken bu hususun davalı kooperatifin genel

kurullarında gündeme alınıp alınmadığının, genel kurulun tartışmasına sunulup sunulmadığının ve davalı

kooperatif genel kurulunca davacıların peşin ödemeli ortak olarak benimsenip-benimsenmediklerinin

saptanması gerektiğini, Bunun için davalı kooperatifin ilk yüklenici ile yaptığı kat karşılığı inşaat sözleşmesinin düzenlenme

tarihi olan 27.06.2003 tarihinden sonraki tüm genel kurul tutanaklarının (davaya konu dönem de dahil)

incelenmesinde davacıların Genel Kurul toplantılarına çağrılmadıkları tespit edilmiştir.

... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/785 E. Sayılı dosyasında görülmekte olan davada verilmiş

olan 17.02.2016 tarih ve 2016/72 K. sayılı kararda davacıların davalı kooperatifin ortağı/üyesi olduklarının

tespitine karar verilmiş olduğu ve bu kararın kesinleştiği anlaşılmakla beraber orada davacıların peşin

ödemeli ortak olarak kabul edilip edilmediğine dair bir tespite rastlanılmadığı, Keza; davacılara villa satan yüklenici ... İnş. Nak. Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. ile arsa sahibi

davalı kooperatif arasındaki eser sözleşmesinin sona erdiği, bundan sonra arsa sahibi davalı kooperatif ile

dava dışı ikinci yüklenici ... Tekstil İnşaat Emlak Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... 17.

Noterliğinin 07.05.2008 tarih ve 16308 sayılı düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat ve satış vaadi

sözleşmesini imzalamış olduğu ve hatta daha sonra ... Tekstil İnş.Eml.Paz.San.ve Tic.Ltd.Şti. ile üçüncü

yüklenici... Yapı İnş.ve Tic.A.Ş. arasında 06.08.2013 tarihinde imzalanmış Devir Sözleşmesi bulunduğu

ve ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından devir sözleşmesine muvafakat edildiğinin anlaşıldığı, ikinci yüklenici ile yapılan ... 17. Noterliğinin 07.05.2008 tarih ve 16308 sayılı

düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat ve satış vaadi sözleşmesinde ve davalının muvafakatı ile yüklenici

edimlerinin dava dışı yüklenici... Yapı İnş.ve Tic.A.Ş.ne devri hakkındaki sözleşme içeriğinde

davacıların haklarının tanındığına ve haklarının benimsendiğine dair bazı hükümler bulunduğu, Yinelenen sözleşmelerde ve sözleşmelere eklenen kooperatif tasarruflarında davacılar lehine yer

alan bu hükümler davacıların ortak olduğuna ilişkin ... 8 Ticaret Mahkemesi kararı ile birlikte

Değerlendirildiğinde davacıların peşin ödemeli ortak olduklarının kabulü düşünülebileceği, ancak davacıların

davalı kooperatife ortaklıklarının tanınıp benimsendiğine işaret eden bu hükümlerin kayıtsız şartsız bir

benimseme olup olmadığının, davacılar için kazanılmış hak sağlayıp sağlamayacağının takdirinin Mahkememize ait olduğu, 30.06.2021 tarihli genel kurul kararı için davacılardan ...’nın ... 8. Asliye Ticaret

Mahkemesi'nin E.2021/450 sayılı dosyasında açtığı davada hükümsüzlük ve yokluk tespiti yapılmadığı, davanın

esasa ilişkin başka nedenlerle reddedildiği dikkate alındığında ve ayrıca bahse konu toplantıların yasada

belirtilen şekil ve şartlara uygun olarak gerçekleştiği ve kararların toplantı ve karar yeter sayıları ile alındığı mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi heyeti taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin gerekçeli itirazları üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor temin edilmiştir.

Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti ek raporunda ise özetle; asıl rapordaki tespit ve değerlendirmeler tekrar ve teyit edilmiştir.

Dosyamızda dava konusu taleplerin her biri yönünden bilirkişi heyeti raporları da dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendirme yapıldığında ise;

a-Davacıların peşin bedelli ortak olup olmadıkları ve davacı ortaklardan davalı kooperatifin devam etmekte olan inşaatın finansmanına katılım amacıyla yapım bedeli adı altında bir bedel talep edemeyeceğinin ve davacı ortakların davalı kooperatife yapım bedeli olarak herhangi bir borçları bulunmadığının tespiti talebi yönünden:

Davacılar vekili davalı kooperatifin ortağı olan müvekkillerinin peşin ödemeli ortak olduğunu ileri sürmüştür. Dosyamız kapsamında sunulan bilirkişi heyeti raporlarında da tespit edildiği üzere davacıların peşin bedelli ortak statüsünde ortaklığa kabulüne ilişkin olarak davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından alınan bir karar mevcut değildir. Ancak davalı kooperatif ile dava dışı yüklenici ... Teks .İnş.Eml. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şirketi arasında imzalanan ... 17. Noterliğine ait 07/05/2008

tarih ve 16308 yevmiye numaralı “Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin 32. maddesinde aynen.

"Müteahhit, kendisine satış yetkisi verilmesi talebi üzerine ya da bizzat arsa sahibi kooperatif yetkilisi tapuya ve notere gidecek ya da müteahhidin göstereceği şahsa vekalet vererek müteahhitin bu talebi tebligattan itibaren 3 gün içerisinde yerine getirilecektir...Müteahhitin satış yetkisini düzenleyen 31.maddenin uygulanmasında hukuki ve fiili imkansızlık oluşması halinde müteahhitten konut satın alan alıcı, müteahhitten yazılı bir belge ile kooperatife müracaat eder.

Kooperatif satılan konut numarasını belirtmek suretiyle alıcıyı kooperatife üye kaydeder. Zikredilen hukuki ve fiili imkansızlık ortadan kalktığında numarası bildirilen konutun satışı, alıcıya kooperatifçe yapılır. Arsa sahibi bu şekilde bağımsız bölüm alan kişilerin veya Müteahhidin göstereceği diğer kişilerin tapu aldıktan sonra arsa sahibi kooperatife üye olmaları gerekirse arsa sahibi kooperatif yönetimi bu kişileri de üye yapacaktır.

Bu yolla üye olan kişiler, hiçbir aidat ve benzeri ödeme yapmayacaklardır. Bu yolla üye olan kişiler arsa sahibi kooperatif üyelerinin sahip oldukları üyelik haklarına sahiptirler. Genel kurullara ve benzeri diğer toplantılara katılabilirler. Ancak Genel kurulda oy hakları yoktur" düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.

Yine, dosyaya örneği sunulan ... 3.Noterliğine ait 23/09/2013 tarih ve 14098 yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Bağımsız Bölüm Karşılığı İnşaat ve Gayrımenkul Satış Vaadi ile Devir Sözleşmesine Muvafakat Sözleşmesinin" incelenmesinde ise; yüklenici ... Tekstil ...Şirketinin davalı kooperatif ile imzaladığı yukarıda değinilen kat karşılığı inşaat sözleşmesinin dava dışı yeni yüklenici ... Yapı İnş. Ve Tic. A.Ş.'ye devredildiği, davalı kooperatifin önceki ve yeni yükleniciler arasındaki devre muvafakat ettiği, devir sözleşmesinde davacıların peşin ödemeli ortak olduğuna ilişkin bir hükme yer verilmediği görülmüştür.

Dosyamızda örneği mevcut "Taahhütname" başlıklı 10/12/2015 tarihli belgede açıkça davalı kooperatif ile yüklenici Şirket arasında imzalanan ilk sözleşme olan ... 33.Noterliğine ait 27/06/2003 tarih ve 17891 yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında aralarında davacılardan ..., ..., ... ve ...'in de bulunduğu davacı alıcıların yükleniciden satın aldıkları bağımsız bölümler nedeni ile davalı kooperatife giriş aidatı ve aidatların peşin olarak alındığı , kendilerinden başkaca para talep edilemeyeceklerinin belirtildiği, belgede yüklenici şirket temsilcisi ile davalı kooperatif yönetim kurulu başkanı ve muhasibinin imzasının yer aldığı saptanmıştır.

Değinilen sözleşme hükümleri ve muvafakatname ve taahhütnameler birlikte değerlendirildiğinde ise; davacı ortakların davalı yükleniciden sözleşme kapsamındaki hak edişine karşılık olarak kişisel hak niteliğinde bağımsız bölüm satın ve devraldıkları ve peşin ödemeli ortak statüsünde olduklarının kabulünün gerektiği kanaatine varılmıştır. Bilindiği üzere, peşin ödemeli kooperatif ortaklarından inşaatın finansmanına yönelik herhangi bir ad altında ek ödeme talep edilemez.

Bu itibarla, davalı kooperatifin davacılardan inşaatın finansmanına katılım amacıyla yapım bedeli adı altında bir bedel talep edemeyeceğinin ve davacı ortakların davalı kooperatife yapım bedeli olarak herhangi bir borçları bulunmadığının tespitine, davalı kooperatifin bu konuda çıkardığı muarazanın önlenmesine karar vermek gerekmiştir.

b- Davacı ortakların peşin bedelli ortak konumunda oldukları ve adlarının ortaklar pay defteri ile ortaklar listesine ve genel kurul hazirun listesine yazılması ve ayrıca kooperatif genel kurullarına katılma ve oy kullanma haklarının bulunduğunun tespiti ile genel kurul toplantılarına katılmaları ve oy kullanmaları için kendilerine gündemi içerir genel kurul çağrısı gönderilmesi gerektiğinin tespiti talebi yönünden:

Davacılar tarafından her ne kadar davalı kooperatifin üyesi olduklarının tespitini talep etmiş ise de; ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/785 E. Sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucunda

verilmiş olan 17.02.2016 tarih ve 2016/72 K. Sayılı karar ile o davada yer alan davacıların davalı kooperatifin ortağı/üyesi olduklarının tespitine karar verilmiş olduğu ve bu kararın temyizen Yargıtay 23.H.D. Başkanlığı'nın 24/6/2019 tarih, 2018/937E., 2019/2929K. Sayılı ilamı ile onanmakla kesinleştiği anlaşılmıştır. Bu durumda davacıların işbu davada davalı kooperatifin ortağı olduğunun tespitini talep etmeleri mümkün olmadığı gibi (b) bendinde ileri sürdükleri de taleplerinin de peşin ödemeli ortak statüsündeki hak ve yükümlülüklerinin yukarıda değinilen sözleşme ve taahhütnamelerde açıkça düzenlendiği dikkate alınarak hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, bahse konu bentteki tüm taleplerinin HMK 114/1-h m. delaleti ile 115/2.m. gereğince anılan talebin kesin hükme ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddi gerekmiştir.

c-Davacıların davalı kooperatifin Genel kurul toplantılarına katılmaları ve oy kullanmaları için kendilerine gündemin içerir genel kurul çağrısı gönderilmesi gerektiğinin tespitine yönelik talep yönünden:

Davacının davalı kooperatif genel kurul toplantısına katılma hakkı bulunduğu yukarıda değinilen sözleşme ve taahhütname hükümleri ile sabittir. Ancak oy kullanma hakkı mevcut değildir. Kendisine genel kurul toplantısına katılabilmesi için gündemi içerir çağrı kağıdı gönderilmesi talebi davalı kooperatifin yetki ve sorumluluğunda olup genel kurul çağrı prosedürüne kooperatif tarafından uyulmaması, toplantıda alınacak kararların geçersizliği sonucunu doğurabilir. Ancak bu konuda Mahkememizin davalı kooperatifin yönetim organının yerine geçerek karar vermesi hukuken olanaklı değildir. Açıklanan nedenlerle; davacıların c bendindeki isteminin reddi gerekmiştir.

d- Davacıların davalı kooperatif ile dava dışı yüklenici ... arasında imzalanan ... 33.Noterliğinin 27.06.2003 tarih 17891 sayılı satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 32. Maddesinde yer alan yükleniciden villa satın almak suretiyle kooperatif üyesi olanların genel kurulda oy hakları olmadığına ilişkin kısmının genel işlem koşulu niteliğinde olması (TBK m. 20 vd), kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine ve kişilik haklarına aykırı bulunması (TBK m. 27), kooperatif ana sözleşmesi ve kooperatifler kanununa aykırı olması vs. sebeplerle geçersiz olduğunun ve bağlayıcılığı bulunmadığının tespitine ve bu konularda davalı kooperatifin çıkardığı muazaranın önlenmesine yönelik talebi yönünden:

Davacıların bahse konu talebinin hukuken muhatabı, işbu dava dosyamızda husumet yöneltilmeyen dava dışı yüklenici şirkettir. Daha açık bir anlatımla, genel işlem şartları yönünden davacının talebine konu hususta yargısal denetim sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince ancak davalı kooperatifin akdi muhatabı olan dava dışı yüklenici şirket aleyhine akidi konumundaki davalı koperatif tarafından açılacak bir davada yapılabilir. Dosyamızda bu konuda değerlendirme yapılmasına ve talebin kabulüne hukuken olanak bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davacıların d bendindeki talebinin de reddi gerekmiştir.

e-Davalı kooperatif tarafından 30.06.2021 tarihinde 2019 ve 2020 yılları olağan genel kurul toplantısı adı altında yapılan toplantının ve 19.02.2022 tarihinde 2021 yılı olağan genel kurul toplantısı adı altında yapılan toplantının hukuki olarak "genel kurul toplantısı" niteliğinde olmadığının, yasal niteliğe bürünmemiş fiili bir toplantı niteliğinde olduğunun, bu nedenle de 30.06.2021 ve 19.,02.2022 tarihli toplantıların kesin hükümsüz (mutlak butlanla batıl) ve yok hükmünde olduklarının, bu toplantılarda alınan bütün kararların da kesin hükümsüz, geçersiz ve yok hükmünde olduklarının tespitine yönelik talep yönünden:

Dosyamızda sunulan bilirkişi asıl ve ek raporları ile genel kurul toplantı tutanakları ve hazirun cetvelleri birlikte gözetildiğinde; davacıların iddiasının aksine isteme konu 30.06.2021 ve 19.,02.2022 tarihli genel kurul toplantılarında ve sözkonusu toplantılarda alınan kararlar yönünden herhangi bir geçersizlik nedeni mevcut değildir. Zira, aynı toplantılarda gerek toplantı gerekse de karar nisapları açısından yasaya aykırılık bulunmadığı gibi toplantıların ve alınan kararların hukuken yokluk veya kesin hükümsüzlüklerinin kabulünü gerektirir nitelikte bir usule veya yasaya aykırılık sebebi ile buna ilişkin delil de dosyamıza sunulmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davacıların sözkonusu talebinin de reddi gerekmiştir.

f-Davalı kooperatifin 30.06.2021 tarihli toplantının 9. Maddesi ile alınan"davacıların üyeliğe kabullerinin şarta bağlanması, davacı ortaklardan 2021 yılı birim fiyatları ile kişi başı 2.000.000,00- TL (iki milyon TL) inşaat yapım bedeli alınması ve kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde kooperatife ödenmesi,

ödemelerin yapılması halinde inşaat işlerinin kooperatif tarafından yürütülmesi" şeklindeki ve 19.02.2022 tarihli genel kurul taplantısının 6. Maddesi ile çıkardığı "davacı ortaklara Çayyolu Mahallesi 43577 ada 3 parselden verilecek arsa payı tapusunun, müteahhidin iskan ruhsatını alması ve davacı ortakların davalı kooperatifteki tüm haklarından feragat etmesi şartlarına bağlanması, ilgili şahısların bunu kabul etmemeleri halinde kendilerinden m2 birim fiyatı 5.000,00-TL'den az olmamak üzere bina yapım bedeli alınması, kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde kooperatife defaten ödeme yapılması halinde ortaklıkların devam ettirilmesi,

aksi takdirde ortaklıktan ihraç edilmeleri için yönetim kuruluna yetki verilmesi" şeklindeki muarazanın önlenmesi talebi yönünden:

Davacıların f bendindeki taleplerine konu genel kurul toplantılarında alınan her iki kararın da davalı kooperatifin devam etmekte olan inşaatının finansmanına yönelik olduğu tartışmasızdır.

Sabit ve peşin ödemeli ortaklar, inşaatın finansmanı için toplanan aidatlardan sorumlu kılınamazlar. Ancak kooperatif amacına ulaşıncaya değin yapılacak genel yönetim ve altyapı giderlerinden sorumludurlar. (Y.11.HD.25.03.2002T.,2002/10445E.,2002/2622K.)

Yine,Yargıtay 23.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın istikrarlı uygulamaları ile de peşin bedelli ortakların kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden sorumluluğunun devam ettiği kabul edilmiştir. Yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle davacıların sabit ve peşin ödemeli ortak oldukları sabit kabul edildiğine göre; davalı kooperatifin f bendinde belirtilen her iki genel kurul kararı ile inşaatın finansmanına yönelik olarak davacılardan inşaat yapım bedeli adı altında ek veya başkaca ödeme talep etmesi açıkça hukuki dayanaktan yoksundur. Bu itibarla, haklılığının kanıtlandığı kanaatine varılmakla; davacıların f bendindeki talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan gerekçelerle; davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

1-Posta ve davetiye gideri : 123,75-TL 2-Bilirkişi ücreti :+ 8.500,00-TL

TOPLAM : 8.623,75-TL