Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/318 K.2022/795

Mahkememizde görülmekte olan Hal Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle. Borçlu Ş...

95 numarada faaliyet gösteren dava dışı ... işyerine muhtelif tarihlerde olmak 31.12.2012 tarihine kadar ürün gönderilmiş ürünlerin komisyoncu tarafından 1.543.560,21-TL bedelle satılmış olduğunu, bu hususun adı geçenin defter ve belgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilmiş olduğunu, bu işlem nedeniyle davalıya rüsum bedeli tahakkuk ettirilmiş olduğunu, müvekkili belediye tarafından borçluya belediye tarafından yapılacak işlemlere esas olmak ve satılmak üzere komisyoncuya gönderilmiş ürünlerin cinsini, miktarını, alış tarihleri ve tutarlarını gösteren tabloyu doldurması,

bu ürünleri alışından dolayı borçlu adına tahakkuk eden rüsumların ödeme belgelerinin 5957 sayılı Kanuna bağlı olarak yayınlanan Sebze ve Meyve Ticareti, Toptancı Haller Hakkındaki Yönetmeliğin 23. Maddesi 3. Fıkrası uyarınca tarafına gönderilen yazının tebliğinden itibaren 15 gün içinde elden veya PTT vasıtasıyla taahhütlü olarak ibraz etmesi gerektiği hususlarını içeren 07/03/2013 tarihli ve 1417 sayılı ihtarnamenin tebliğ edilmiş olduğunu, Sebze ve Meyve Ticareti,

Toptancı Haller Hakkındaki Yönetmeliğin Geçici 1/27. ile 28. Maddelerinde borçlu adına tahakkuk eden rüsumların üretim (%25) ve tüketim hallerine (%75) tahakkuk tarihinden itibaren 5 (beş) gün içerisinde ödenmesi gerektiğinin belirtildiğini, borçlunun tarafına tebliğ edilen 07.03.2013 tarihli 1417 sayılı ihtarnameye ve ilgili kanun hükümlerine rağmen söz konusu rüsum bedelleri ile ilgili belediyeye herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle davalı/borçlu aleyhine ...

E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi sonrası davalı/borçlunun farklı tarihlerde belediye hesabına 1.262,90-TL ve 2.737,10-TL olmak üzere toplam 4.000,00-TL ödeme yaptığını, bu ödemeden sonra bakiye kalan 19.153,40-TL alacağın işleyecek yasal faizi ile birlikte taraflarına ödenmesi gerektiğini beyanla müvekkili belediye hesabına farklı tarihlerde ödenen 1.262,90-TL ve 2.737,10-TL toplamı 4.000,00-TL ödemeden sonra bakiye kalan 19.153,40-TL alacakları ile işleyecek yasal faizinin taraflarına ödenmesine,

Ankara Merkez İl Hakem Heyetinin 18.04.2022 tarihli ve 2022-6-00126 sayılı taleplerinin reddine ilişkin kararının itirazen kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın zamanaşımına uğramış olduğunu, Ankara Büyükşehir Belediyesinin, davalının hal kompleksinde yürüttüğü komisyonculuk faaliyeti nedeniyle ödemesi gereken hal Rüsumunun ödenmediği gerekçesi ile davalı aleyhine ...

E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe konu borca kısmi itiraz edilmesi nedeniyle İcra Müdürlüğünce itiraz edilen borç yönünden takibin durdurulmasına karar vermiş olduğunu, davacının bu itiraz nedeniyle açtığı iş bu davada itirazın iptali, takibin devamı ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiş olduğunu, davacı yanca açılmış olan davanın açıklayacakları nedenlerden dolayı reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının icra dosyasından gönderdiği ödeme emrine konu borç aslının 23.153,40-TL, işlemiş faizin 259,32-TL olmak üzere 23.412,72-TL olduğunu,

müvekkiline gönderilen ödeme emri ve ekinde takibe konu borcun dayanak belgelerinin tebligat zarfından çıkmamış olduğunu, müvekkilince temin edilen bilgiler ve rüsum bedelleri konulu 07/03/2013 tarihli yazıya göre, müvekkilinin Ankara Toptancı Hali 95 noda faaliyet gösteren ... ... ait işyerine muhtelif tarihlerde olmak üzere 31/12/2012 tarihine kadar satılması için tarımsal ürün gönderdiği,

gönderdiği ürünlerin komisyoncu tarafından tamamının 1.543.560,21-TL bedelle satıldığının komisyoncunun defter ve belgelerinin incelenmesinden anlaşıldığını beyanla davacının, Ankara Valiliği İl Hakem Heyetinin 18/04/2022 tarih ve 2022-06-00126 sayılı talebin reddine dair kararın itirazen incelenmek suretiyle kaldırılması talebinin reddi ile alacak konusu icra takibinin iptaline, % 20 den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- ... . Sayılı takip dosyası - Hal Hakem heyeti kararı ve tebliğ belgesi ile hal rüsumu hesaplamasına dayanak belgeler

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Hal Hakem Heyeti kararının istemine ilişkindir.

Dosyamız arasına celp edilen ... E. Sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacısı olan Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından dosyamız davalısı aleyhine 23.153,40-TL hal rüsum bedeli asıl alacağı ile 259,32-TL takip tarihine kadar işlemiş faizi olmak üzere toplam 23.412,72-TL alacak yönünden başlatılan ilamsız icra takibi olduğu anlaşılmıştır.

Dava dosyamız içerisine hakem heyeti kararı ile tebliğ belgeleri sunulmakla incelendiğinde; muteriz davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına 22/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, itirazen kararın kaldırılması istemli işbu davanın ise; 05/05/2022 tarihinde ve yasal 15 günlük süresi içerisinde açıldığı saptanmıştır.

Konu ile ilgili olarak Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İşletme Ve İştirakler Daire Başkanlığı Toptancı Hal Şube Müdürlüğü, Şaban ARTAR'a muhatap yazısı ekinde yer alan tablonun tetkikinde, muhatap tarafından gönderilmiş olan ürünlerin 1.543.560,21-TL'ye satıldığı, bu satış nedeniyle 23.154,40-TL rüsum tahakkuk ettirilmiş olduğu görülmüştür.

11/03/2020 tarihinde kabul edilen ve 26/03/2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5957 sayılı Sebze Ve Meyveler İle Yeterli Arz Ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 8 maddesinde Hal Rüsumu düzenlenmiş olup, Kanunda; "Toptancı halinde satılan mallardan yüzde bir, toptancı hali dışında satılan mallardan yüzde iki oranında hal rüsumu tahsil edilir " düzenlemesine yer verilmiştir.

Yine, 5957 sayılı Kanunun uygulanması ile ilgili 07/07/2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmış olan Sebze Ve Meyve Ticareti ve Toptancı Haller Hakkındaki Yönetmelik'in dava konusu ile ilgili maddelerinin; Hal rüsumu başlıklı 44 maddesinde ise; (1) İlgili mevzuatı çerçevesinde ithal edilen mallar ile fatura veya müstahsil makbuzu ile üreticilerden satın alınan mallardan; toptancı halinde satılanlardan yüzde bir, toptancı hali dışında satılanlardan yüzde iki oranında hal rüsumu alınır...

(7) Hal rüsumu, bildirim işleminin tamamlanmasıyla tahakkuk eder. Rüsumun hesaplanmasında, toptan satış bedeli esas alınır.

(9) Hal rüsumu, malları satın alanlarca beş iş günü içinde ödenir. Tüccarlar tarafından yapılan satın alımlarda, hal rüsumu tüccar tarafından ödenir. Komisyoncular, aracılık ettiği satışlardan dolayı tahakkuk eden hal rüsumunun beş iş günü içinde ödenmesinden malı satın alanlarla birlikte müteselsilen sorumludur.

Geçiş hükümleri başlıklı 1 maddesinde ise;

(27) (Değişik ibare: RG-1/7/2013-28694) 31/12/2013 tarihine kadar, yapılan bildirimlere bağlı olarak tahakkuk edecek hal rüsumları aşağıdaki şekilde yatırılır ve aktarılır:

a) Hal rüsumunun yüzde yirmi beşi malın üretildiği yerdeki, yüzde yetmiş beşi ise malın tüketime sunulduğu yerdeki toptancı halinin bağlı olduğu belediye veya işletmecisi adına 45 inci maddenin onuncu fıkrasına göre açılan banka hesabına ilgililer tarafından beş iş günü içinde yatırılır. Bu hesapta toplanan tutarlar, aylık olarak izleyen ayın beşinci gününde 45 inci maddenin on üçüncü fıkrasına göre belediye veya işletmeciler tarafından açılan banka hesaplarına banka tarafından aktarılır.

Hal rüsumunun paylaşımı başlıklı 45 maddede;

(15) (Ek:RG-9/10/2020-31269) Süresi içinde ödenmeyen hal rüsumlarının alacaklısı olan belediye ve işletmeler birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralara göre belirlenir ve ödenmeyen hal rüsumlarına ilişkin bilgiler, Bakanlıkça alacaklı belediyelere bildirilir. Bu rüsumlar alacaklı belediye tarafından 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

(16) (Ek:RG-9/10/2020-31269) Özel toptancı hallerinin alacaklısı olduğu, süresi içinde ödenmeyen hal rüsumları ilgili belediye tarafından 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir ve tahsil edilen tutarların yarısı belediye tarafından özel toptancı haline aktarılır." şeklinde düzenlemelerinin mevcut olduğu tartışmasızdır.

Dosyamızda taraf delilleri toplanarak mevcut ise; davacının davalıdan talep edebileceği Hal rüsumu asıl fer'i alacağı yönünden SMMM bilirkişisinden rapor temin edilmiş, dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda özetle; davalı yana ihtarnamenin tebliğinden itibaren 5 (beş) gün ödeme süresi verilmiş olması nedeniyle...'ın temerrüt tarihinin 26.03.2013 olabileceği değerlendirildiğinde;

davacı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının, davalı...'ı 21/03/2013 tarihinde temerrüde düşürdüğünün kabulü halinde, davacının davalıdan talep edebileceği 11.576,70-TL rüsum alacağı ile ilgili 21/03/2013-15/04/2013 tarihleri arası tahakkuk edecek temerrüt faizi tutarının.

(11.576,70*%13,75/365*24=) 104,67-TL olacağı, 25/03/2013 tarihinde temerrüde düşürdüğünün kabulü halinde, aynı dönem yönünden tahakkuk edecek temerrüt faizi tutarının (11.576,70*%13,75/365*19=) 82,86-TL olacağı mütalaa edilmiştir.

Bu bağlamda, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafından davalının Ankara Toptancı halinde satılmak üzere gönderdiği ürünlerin satılması nedeni ile davalıdan hal rüsum bedeli alacağının tahsili ve bu konuda verilen Hal Hakem kararının itirazen kaldırılması istemi ile dava açıldığı, Zere davalı tarafından Ankara Toptancı Halindeki 95 no'lu işyerine 31/12/2012 tarihine kadar gönderdiği ürünlerin 1.543.560,21-TL bedelle satıldığı, bu hususta taraflar arasında uyuşmazlığın bulunmadığı, davalının 5797 sayılı Kanun ve ilgili Tebliğ hükümleri gereğince hesaplanacak hal rüsum bedelini davacıya ödemekle yükümlü olduğu,

örneği dosyaya sunulan Ankara5.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/225E. Sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ve Mahkeme tarafından verilen 23/12/2016 tarih ve 2014/225E. Ve 2016/602K.

Sayılı kararı dikkate alındığında; davacının davalıdan talep edebileceği hal rüsum bedelinin % 1 oranı üzerinden hesaplanması gerektiği, bu durumda Mahkememiz'ce de benimsenen bilirkişi raporu gözetildiğinde alternatifli hesaplamalardan ihtarnamenin tebliğ tarihinden 5 gün sonra temerrüt olgusunu kabul eden hesaplama doğrultusunda davacının davalıdan (davalı tarafından yapılan toplam 4.000,00-TL hal rüsum bedeli ödemesi de mahsup edildiğinde) 11.576,70-TL bakiye hal rüsum bedeli alacağı ile 82,86-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 11.659,56-TL bakiye hal rüsum bedeli talep edebileceği kanaatine varılmıştır.

Açıklanan gerekçelerle , davanın kısmen kabulü ile dava konusu Hal hakem heyeti kararının kısmen iptaline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

1-Posta ve davetiye gideri: 192,75-TL 2-Bilirkişi ücreti :+2.250,00-TL

TOPLAM :2.442,75-TL