Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/227 K.2023/563

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili Av. ... sunduğu dava dilekçesinde keşide tarihi ve bedelleri ile diğer ayırıcı unsur ve bilgilerini belirttiği toplam 3 adet çekin müvekkilinin zilyetliğinde iken müvekkili tarafından ciro edildikten sonra diğer bir firma olan ...Yapı Ltd. Şirketine verilmek üzere iken zayi olduğunu beyanla dava konusu çeklerin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava konusu çeklerin rızası dışında elinden çıkarak kaybolduğu iddiasıyla TTK.757 v.d.m. gereğince zayi nedeni ile iptali istemine ilişkindir. (6102 Sayılı TTK M. 818/1-S bendi yollamasıyla TTK.757,759,760)

Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.

Dava konusu çeklerin bağlı olduğu hesabın bulunduğu banka şubesinden gönderilen cevabi yazıdan çeklerin ödeme için ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (Özkan Gültekin, Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).

Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.

6102 sayılı TTK 757. maddesinde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK.

758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi talep edilebilir.

Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Bu bilgiler ışığında somut olayda; davacının dava dilekçesi ekinde ibraz ettiği müteahhitlik sözleşmesinde isteme konu zayi edildiği belirtilen çeklerin ödeme aracı niteliğinde olduğunun ve davacı tarafından ciro edilerek dava dışı ...Yapı Ltd. Şirketine ciro edilerek verileceğinin açıkça öngörüldüğü dikkate alındığında; davacının iddiası Mahkememiz’ce inandırıcı bulunduğundan, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde usulüne uygun şekilde 18/04/2023, 26/04/2023 ve 04/05/2023 tarihlerinde gerekli yasal ilanlar yapılmış olup ilan süreleri içerisinde Mahkememize müracaat eden kimsenin olmadığı ve çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği anlaşılmakla; açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır