Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/253 K.2023/404

Mahkememizin yukarıdaki esasına kayden açılan taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Dava dışı firma olan güpgüpoğlu rulman ve hırdavat isimli firmadan 4 adet adet 29420 E1-XL FAG RULMAN verilmesi konusunda anlaştıklarını, dava dışı firma olan güpgüpoğlu rulman ve hırdavat firması ücreti peşinen alıp anılan malzemeyi davalı kargoya teslim ederek gönderdiğini, davalı taraf da söz konusu malzemelerden 2 adetini teslim ettiğini, müvekkil tarafından adet başına 340 avro olarak toplam 1.360 avro para biriminin 09.09.2021 tarihli kur üzerinden 4 adet malzemenin ücreti kdv de eklenerek 16.144,29 TL peşin olarak ödendiğini, bu nedenle davalının kdv fiyatını da ekleyerek tarafımıza ödeme yapması gerektiğini,

davalı taraf ifa yükümlülüğünü yerine getirmeyerek sadece 2 adet malzemeyi teslim ettiğini, davalı şirkete yapılan ihtarlar sonuç vermediği gibi arabuluculuk sürecinde de anlaşmaya varılamadığını, davalı şirket açıkça kusurlu olup 2 adet malzemeyi kusurlu davranışı nedeniyle teslim etmediğini beyan ederek taşıma sözleşmesine aykırı olarak hareket eden davalının öncelikle 2 adet 29420 E1-XL FAG RULMAN malzemenin tarafımıza aynen iadesine, İadenin mümkün olmaması halinde 2 adet 29420 E1-XL FAG RULMAN malzemenin fiyatı olan 680 euro'nun aynen veya fiili ödeme günündeki rayiç bedelinin kdv fiyatı da eklenerek ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, ziya ve hasar bildiriminin usulüne uygun yapılmadığını, davanın sigorta şirketine ihbarı gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taşıma irsaliyesi, teslimat, fatura

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava dışı firma tarafından alıcı davacıya gönderilecek malzemenin davalı kargo şirketi tarafından kaybedildiği iddiasına dayalı eşyanın aynen iadesi, mümkün olmaması durumunda ise rayiç bedelinin tahsiline ilişkin tazminat istemine ilişkindir.

Davaya konu uyuşmazlıkta dava dışı Güpgüpoğlu Rulman ve Hırdavat gönderici, davalı taşıyıcı, davacı ise alıcı konumundadır. Bir başka ifade ile davaya konu taşıma sözleşmesi dava dışı Güpgüpoğlu Rulman ve Hırdavat gönderici ile davalı taşıyıcı arasında akdedilmiştir.

Davacının talebi ise taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasıdır. Bu kapsamda Taşıma sözleşmesi gereği dava açma hakkı, TTK hükümleri uyarınca gönderene aittir. Bu açıklamalar çerçevesinde davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığının öncelikle tartışılması gerekmektedir.

Taraf sıfatı (husumet) ise, maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif taraf sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir.

Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat dava şartı olmayıp, itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.

Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re'sen gözönünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet sıfatının) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet sıfatı yokluğundan reddi gerekir.

Bir kişinin belli bir davada davalı veya davacı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi davalı veya davacı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def'i de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.

Bu açıklamalar çerçevesinde davacının talebinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanması ve taşıma sözleşmesinden kaynaklanan davaların açılması hakkının göndericiye ait olması nedeniyle davacının aktif husumeti bulunmadığı anlaşıldığından davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip.... · ¸e-imzalıdır Hakim .... · ¸e-imzalıdır