Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/29 K.2025/106

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 21/01/2022

KARAR TARİHİ : 11/02/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 10/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, Müvekkili kurumun 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu ve bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanmasının ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını,... hizmetinde ihale edilen her bir yüklenici firmanın ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendilerinin belirlediğini ve söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak Sorumluluğun bu firmalara ait olduğunu,

Dava dışı ...adlı özel güvenlik işçisinin davalı şirketlerin bünyesinde ...nolu açık yığın sahasında 18.07.2013-05.07.2019 tarihleri arasında çalışmakta iken çalışmış olduğu işyerinin tasfiye edilmesinden dolayı yüklenici firma tarafından iş aktinin sona erdirildiğini, Dava dışı işçinin arabulucuya başvurması sınucunda işçi ile müvekkili kurum arasında anlaşma sağlandığını, Anlaşma neticesinde dava dışı işçiye ihbar tazminatının yarısı için 2.822,70 TL, diğer tüm işçilik alacakları için 21.604,60 TL ve arabuluculuk ücretinin /3'ü olan 452,63 TL olmak üzere toplam 24.427,30 TL'nin 08.08.2019 tarihinde müvekkili tarafından ödendiğini,

Müvekkilinin ihale makamı olup, dava dışı işçinin davalı firmalarda çalıştığını veişçinin işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduğunu, bunun taraflar arasında imzalanmış sözleşme ve eki şartnamelerde açıkça düzenlendiğini belirterek davanın kabulü ile dava dışı işçiye yapılan toplam 24.879,93 TL ödemenin 900,92 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 08/08/2019 tarihinden tibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan... alınarak müvekkiline ödenmesine,

1.690,48 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 08/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılarda... müşterek müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, 3.077,28 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 08/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan ...müşterek müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, 5.940,47 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 08/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan .... alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...'ın tüm çalışmalarının Davacı'ya ait işyerinde gerçekleştirildiğini ve davacının asıl işvereninin her zaman Davacı taraf olduğunu, Dava dışı işçinin müvekkili şirket nezdinde doğmuş kıdem tazminatı, işçilik alacakları ve ihbar tazminatı alacağının bulunmadığını,Müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen sözleşme ve ceki şartnamelerde, işçilik alacaklarından müvekkil şirketin sorumlu olduğu yönünde bir hüküm bulunmadığını, Davacı yan ile müvekkili şirket arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmsinin Yüklenicinin sorumlulukları başlıklı maddesinin 7. Bendinde açıkça "KIDEM TAZMİNATI HARİÇ OLMAK ÜZERE" şeklinde hüküm bulunduğundan,

dava dışı işçilerin maaş ödemelerinden başka müvekkili şirketin herhangi bir sözleşmesel yükümlülüğü bulunmadığını, Dava dışı işçinin iş akdinin davacının talimatı uyarınca feshedilmiş olduğunu ve bu sebeple talep edilen işçilik alacaklarından ve ihbar tazminatından müvekkili şirketin sorumlu olmadığını,Kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin, davacının yapmış olduğu ödemeden sorumlu olduğu kanaatine varılacak olsa dahi davacı ile müvekkili şirketin ödemeden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının kabul edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, İş Kanunun 2. Maddesi uyarınca asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olması nedeniyle dava dışı işçiye ödenen tazminatın müvekkillerine rücu edilemeyeceğini,Müvekkili şirketlerin davacı Kurumdan ihale ile iş aldığını ve ihaleyi kazanan müvekkili şirketlerin mevcut işçilerle çalışmaya devam ettiğini,Davacı Kurumun, ihaleye çıktığı işçi sayısını zaman içerisinde düşürdüğünü, Örneğin 200 işçi ile ihale ettiği iş başladıktan bir müddet sonra,

depolarını kapatması nedeniyle işçilerin açıkta kaldığını.Davacı tarafın, deponun kapatılacağını davalılara yalnızca bir gün önceden bildirmesi nedeniyle müvekkili şirketlerin işçilere bilgi verme, tutanak tutma, ihbar önelleri v.s için zamanının kalmadığını, bunun yanısıra müvekkili şirketlerle davacı eklerinde asıl işverenin işçilik alacakları yönünde düzenleme bulunmadığını,

İhale makamının müvekkili şirkete kıdem tazminatı yönünden bir ödeme yapmaması nedeniyle şartnamede yazmayan hiçbir kalemin işçilere ödenmesinin mümkün olmadığını,Davacının kusurundan kaynaklanan davalarda rücü hakkının bulunmadığını,Davacının ihale ile işçi sayısını azaltması ve depolarını kapatmasında müvekkillerinin kusurunun bulunmadığını, Alacağın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

1-) Dava konusu işçilik alacağı ödemesine ait belgeler ile dava dışı işçinin ... hizmet döküm cetveli. 2-) Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve ekleri ile genel ve teknik şartnameler. 3-) Hesap bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesine istinaden doğan dava dışı işçiye yapılan kıdem ve ihbar tazminatına yönelik ödemenin yüklenici şirketlerden rücuen tahsili istemidir. Davacının davadışı işçiye yapmış olduğu ödeme tarihleri ve taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi ve buna göre zaman aşımı süresinin 10 yıl olduğu da nazara alınarak davalılar vekillerinin zaman aşımı definin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Dava dışı işçi ....'ın özel güvenlik işçisi olarak, davalı şirketlerin bünyesinde 18.07.2013-05.07.2019 tarihleri arasında çalışmakta iken çalışmış olduğu işyerinin tasfiye edilmesinden dolayı son yüklenici firma olan ... tarafından iş aktinin sona erdirildiği, Davacı işçinin, işçilik alacakları talebi ile arabulucuya başvurduğu, arabuluculuk görüşmelerine davacı ... katıldığı,

süreç sonucunda düzenlenen 2019/216953 dosya ve 2019/73 başvuru numaralı 24.07.2019 tarihli anlaşma tutanağı ile davacı Kurumun dava dışı işçiye 5.645,40 TL ihbar tazminatının 15'si olan 2.822,70 TL ihbar ve diğer işçilik alacaklarının tamamı olan 21.604,60 TL olmak üzere Toplam 24.427,30 TL ve davalı ... ihbar tazminatının diğer yarısı olan 2.882,70 TL'yi ödeyeceği hususunda anlaştığı ve davacı Kurumca ödemenin 08.08.2019 tarihinde yapıldığı, Davacı ...'nun, davalılardan dava dışı işçiye ödediği 24.427,30 TL işçilik alacağı ile arabuluculuk ücretinin 1/3'ü olan 452,63 TL Toplamda 24.879,93 TL'yi rücuen talep ettiği anlaşılmıştır.

Yapılan yargılama ve Toplanan delillere göre davacı kurum ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi ilişkisi çekişmesizdir. Bu bağlamda, davacının dava konusu kıdem tazminatı ve son işveren yönünden ihbar tazminatı ödemesine ilişkin olarak davalı yüklenici Şirketlere rücu hakkının doğup doğmadığı noktasında toplanmaktadır.

Taraf delilleri toplandıktan sonra dosyamız resen seçilen hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdii edilerek rapor aldırılmıştır.

Taraf delilleri toplandıktan sonra dosyamız re’sen seçilen hesap bilirkişisine tevdi edilerek davalı yüklenici Şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süre ve faaliyet dönemleri itibariyle sorumluluk miktarlarının hesaplandığı ve davacının mevcut ise davalı alt yüklenici Şirketlerden rücuen talep edebileceği alacak miktarının hesaplandığı bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Dosyamıza sunulan hizmet alım sözleşmeleri ve eki teknik şartnameleri incelenmesinde teknik şartnamenin 6/3 maddesinde; " Hizmet personelinin(kıdem tazminatı hariç olmak üzere) maaşları, yol, yemek, ödül, ceza, maaş artısı ve buna benzer tüm sosyal hakları ile iş hukuku mevzuatında belirtilen her türlü sorumluluk vergi, harcama işlemleri yüklenici tarafından sözleşme kapsamında yapılacaktır." hükmüne yer verilmiş olup dava konusu rücuen alacak isteminin kıdem tazminatı ödemesine ilişkin olması nedeniyle davacının davalılardan söz konusu ödemeyi rücuen talep edemeyeceği sabittir.

Her ne kadar aynı teknik şartnamenin 5. Maddesinde mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülükler ile diğer tüm yükümlülüklerin yüklenici şirketlere ait olduğu belirtilmiş ise de; değinilen her iki sözleşme hükmünün birlikte yorumlanması gerekmekte olup kıdem tazminatı yönünden getirilen istisnai düzenlemenin 5. Maddede yer alan asıl sorumluluk düzenlemesinin kapsamını daraltan istisnai bir düzenleme olarak yorumlanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

İhbar tazminatı yönünden ise; Kıdem tazminatı alacağı yerleşik ... kararları uyarınca (...) her bir işverenin işçinin kendi çalıştırdığı döneme isabet eden miktarla sınırlı olarak sorumlu olup, son işveren ise yıllık izin ücreti alacağı ve fesih ihbar alacağından sorumludur. (...) Son işveren olan ... nin bakiye feshi ihbar alacağından sorumlu olduğu da gözetilerek davanın bu davalı yönünden kısmen kabulüne , diğer davalılar yönünden açılan davanın açıklanan gerekçelerle, reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davalılar ... şirketine karşı açmış olduğu davanın REDDİNE,

2-Davacının... şirketine yönelik açmış olduğu davanın KISMEN KABULÜ ile, 2.822,70-TL rücu alacağının 08/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-Yeterince harç alındığından harç ikmaline yer olmadığına,

4-Davacının harç, posta-davetiye gideri, bilirkişi gideri olarak sarf ettiği toplam 2826,90 TL yargılama giderinden haklılık oranına göre belirlenen 320,62 TL sinin davalılardan ... tahsili ile davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,

5- Davalılar ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT 13/2.m. gereğince belirlenen 18.939,46-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalılara verilmesine,

Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden, karar tarihinde yürürlükteki AAÜT 13/2.m. gereğince belirlenen 3117,77-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,

Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım yönünden, karar tarihinde yürürlükteki AAÜT 13/2.m. gereğince belirlenen 2822,70-TL vekalet ücretinin davalı ... alınarak davacıya verilmesine,

6- HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, 7-Ara buluculuk aşamasında harcanan 1320,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Dair; davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalılar vekilinin yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2025

...