Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/640 K.2024/382

...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/09/2023

KARAR TARİHİ : 24/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili 22/09/2023 tarihli dava dilekçesinde; Davacı

Kurumun güvenlik ve temizlik gibi bir takım hizmet işlerini dışarıdan hizmet satın alınması yoluyla

yaptırdığını, bu amaçla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımı ihalelerinin yapıldığını,

Davacı Kurumun düzenlemiş olduğu ... ihale kayıt numaralı 15/08/2016 tarihli "01/09/2016 -

31/10/2016 tarihleri arasında özel güvenlik hizmet alımına ilişkin ihale” sonucunda ihale sözleşmesinin ... ile imzalandığını, iş bu davanın konusunun ihale sözleşmesi sebebiyle davacı

kurumun davalılar yerine ödemek zorunda kaldığı damga vergisi ve gecikme faizinin tahsili talebinden ibaret

olduğunu,

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 24.maddesinde “Vergiye tabi kağıtların Damga Vergisinin

ödenmemesinden veya noksan ödenmesinden dolayı alınması lazım gelen vergi ve cezadan, mükelleflere rücu

hakkı olmak üzere, kağıtları ibraz edenler sorumludur. Birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait

vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludurlar. Bunun anlamı sözleşmelerden doğan

damga vergisinin imza sahiplerinden biri tarafından ödenmiş olmasının Vergi İdaresi Yönünden yeterli

olacağı; verginin ödenmemesi halinde Vergi İdaresinin, imza sahiplerinin birini veya tümünü takip

edebileceği ve verginin imza sahiplerinden biri tarafından ödenmesi halinde diğer imza sahiplerine rücu

hakkını kullanabileceğidir.” şeklinde yer aldığını,

Davalı şirketlerin, davacı kurumdan ihale yoluyla almış olduğu işlere ilişkin ihale kararına ait damga

vergilerini ödemeyi kabul ettiklerini, davacı Kurumun, firma ile arasındaki ihtilaf konusu olaylarla ilgili ihale

kararlarına ait damga vergilerinin 213 ve 488 sayılı Kanunlar uyarınca, firma ile yapılan şartnameler ve

sözleşmeler gereği yasal süreleri içerisinde beyan edilip ödenmesini sağladığını, vergi kanunları uyarınca

kendisine yüklenen sorumlulukları yerine getirdiğini,

Davalı şirketlerin, ihale nedeniyle tahakkuk eden ve davacı Kurum’a ödemeyi taahhüt ettikleri damga

vergisi ve karar pulunu ... açılan dava sonucunda Mahkemenin ...

Karar sayılı kararıyla 66.819,94 TL tutarındaki damga vergisi ve gecikme faizinin tahsil tarihinden itibaren

işleyecek gecikme faizi ile beraber Şirkete iadesine karar verildiğini, Bunun üzerine Mithatpaşa Vergi

Dairesi Müdürlüğünün ... sayılı ihbarnamesi ile davacı Kuruma 66.819,94 TL

damga vergisi, 69.425,92 TL gecikme faizi ve 66.902,44 TL vergi ziyaı cezası tahakkuk ettirdiğini,

Tahakkuk eden damga vergisi gecikme faizi ve vergi ziayı cezasının iptali için davacı kurum

tarafından...Karar sayılı karar

ile gecikme faizi ve damga vergisi yönünden davanın reddine, vergi ziyaı cezası yönünden kabulüne karar

verildiğin, davacı Kurumun damga vergisi ve gecikme faizini ödemek durumunda kaldığını,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu uyarınca yapılan

ihalelerde ilgili mevzuatı uyarınca hazırlanmış olan standart şartname ve sözleşmeler ile ihaleye çıkıldığını,

İhale dokümanının kapsamı idari şartname, teknik şartname, sözleşme tasarısı, hizmet işleri genel şartnamesi

ve standart formlardan oluşmakta olduğunu, Kurum ile davalı şirketler arasında imzalanmış olan ve yukarıda

anılan sözleşme ve eki sayılan şartnamelerde;

 Sözleşmenin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1 Maddesi ile idari şartnamenin 25.1 maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri Yükleniciye aittir.”

 İdari şartnamenin 11. Maddesinde “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar isteklilere aittir. İstekli, teklifini hazırlamak için yapmış olduğu hiçbir masrafı idareden isteyemez.”

 İdari şartnamenin 45.6 maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve

harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir.”

Şeklinde hükümlerin amir olduğu, Yine yüklenicilerden alman teklif mektuplarında "Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan

ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul

edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere

ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan

yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz."

şeklindeki beyanının bulunduğu,

Söz konusu damga vergisinin davalı şirketlerin uhdesinde kalan ihale kararına ait damga vergisi

olduğunu, Davalı firma tarafından bilerek ve herhangi bir yanılma olmaksızın davacı Kurum’a ödenmiş ve

yukarıda izah edildiği üzere davacı Kurum tarafından da Mithatpaşa Vergi Dairesine ödendiğini, ancak

anılan vergi mahkemesi kararlarıyla şirketlere iadesine karar verilen vergi, gecikme zammı ve vergi ziyaı

cezalarıyla beraber davacı Kurum’dan ikinci kez tahsil edildiğini,

İhale aşamasında ve sözleşme sırasında doğacak olan damga vergilerini kimin ödeyeceği, Kamu İhale

Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler”

başlıklı 78’inci maddesinde belirtildiğini, Davacı Kurumca yapılan ihalede; ihale konusu işte çalıştırılacak

personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için

kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti dahil işçilik giderinden

oluştuğu, niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımı ve dolayısıyla personel çalıştırılmasına dayalı

hizmet alımı olması nedeniyle,

Tebliğin 78.30 maddesinin (ç) bendinde; personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında

hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin

teklif veren firmaya ait olduğunun hüküm altına alındığını ve ilgili firma da teklifini damga vergilerini de

kapsayacak şekilde işçilik maliyetinden %4 daha fazla olarak teklif etmiş olduğunu, bu kapsamda söz konusu

damga vergilerinin sözleşme bedeli içerisinde davacı kurum tarafından firmaya ödendiğini, Davacı

Kurumun, davalı şirketlere “sözleşme bedeline dahil giderler” olarak ödemiş olduğunu , Davalının ise

sözleşme bedeli dâhilinde davacı Kurumdan tahsil ettiği tutarı mükerrer olarak Vergi Dairesinden de tahsil

edeceğini, ortada yükleniciler yönünden bir damga vergisi uyuşmazlığı değil, ihale makamı (Davacı

Kurum) ile yükleniciler arasında sözleşme ile kurulan özel hukuk ilişkisinin gereklerinden olan istihkak

ödemesi taahhüdünün noksan yerine getirilmesinden kaynaklanan özel hukuk uyuşmazlığı olduğunu,

Türk Borçlar Kanununun Sözleşme Özgürlüğü başlıklı 26. Maddesinde “Taraflar, bir sözleşmenin

içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler.” Hükmü gereğince, Davalı şirketler ile

yapılan sözleşmede damga vergilerinin davalı tarafından ödeneceğinin açıkça belirtildiği ve davacı Kurumun

söz konusu damga vergisinin ödenmesiyle ihaleye ilişkin yasal zorunluluğun vadesinde yerine getirilmesini

sağladığı, Yüklenici firmaların Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca bahse konu damga vergilerini fiyat

teklifine dahil ettiğinden davacı Kurumca yapılan hakkediş ödemeleri ile davalıya damga vergilerinin

ödendiğini,

Tüm bu nedenlerle, davacı Kurum tarafından ödenen 136.245,86 TL’nin, ödeme tarihlerinden

itibaren uygulanacak ticari avans faiziyle birlikte, sorumlulukları oranında davalı şirketlerden tahsilini talep

ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE; Dava " Davalı şirketlere ihale edilen sözleşme konusu iş nedeni ile tahakkuk eden ve davalıların açtıkları davalarda verilen kararlar sonrasında davacının yükümlülüğünde olmadığı halde davalı şirketler yerine davacı tarafından (damga vergisi ve gecikme faizi toplamı) vergi dairesine ödenmesi nedeni ile alacak istemine ilişkin olduğu, ödeme olgusu çekişmesiz olup uyuşmazlığın dava konusu ödemenin rücuen davalıdan talep edilip edilemeyeceği ve rücu konusu alacak miktarının tespiti " istemine ilişkindir.

Talep , cevap, ödeme belgeleri, Vergi Dairesi'nin yazı cevabı, İdare Mahkemesi kararları, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen 20/03/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

20/03/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;

...tarafından 66.819,94 TL tutarındaki damga vergisi ve

69.425,92 TL tutarındaki gecikme faizi olmak üzere genel toplam itibariyle 136.245,86 TL’nin 30.12.2021

tarihinde yukarıdaki Tahsil Fişi ile ...

Davacı kurumun Vergi Dairesine yapmış olduğu davaya konu ödemeleri davalı yüklenici ...

görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.

Yukarıda içeriği açıklanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılan 20/03/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporu dikkate alındığında; davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

....