Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/720 K.2024/691

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/720 Esas - 2024/691

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/720 Esas

KARAR NO : 2024/691

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/10/2023

KARAR TARİHİ : 09/10/2024

KARAR Y. TARİHİ :18/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ayıplı Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 01.06.2022 tarihinde davalı .... .... ... tipi araç satın aldığını ve 09.06.2022 tarihinde aracı teslim aldığını, dava konusu ayıplı araç yanında aynı marka ve modelden 2 adet daha almakla toplamda 3 adet araç satın almıştır.

Ancak, dava konusu araç kullanılmaya başlanıldığı tarihten itibaren hata verdiğini, aracın sürekli olarak arızalanarak serviste kaldığını, bunun yanında, satın alınan diğer araçlarda halihazırda hiçbir problem yaşanmadığını, araçtaki arıza ve sorunlar nedeniyle aracın sık sık servise götürüldüğünü, her seferinde sorunun çözüldüğü söylenerek aracın müvekkiline teslim edilmesine rağmen araçtaki sorunların ne parça değişimleriyle ne de yazılım güncellemeleri ile giderilebildiğini, davalı firma yetkili servisinin iş emirlerinde de görüleceği üzere tesliminden kısa bir süre sonra müşteri şikâyeti nedeniyle araçta işlemlerin yapıldığını,

bu süreçte müvekkiline ikame araç verilmesinin dahi söz konusu olduğunu, araçta, "radyo navigasyon beyninde sorun olduğu", "ekran yazılımı yapıldığı", "yazılımın resetlendiği", çözülemeyen sorun nedeniyle "yeni ürün sipariş edilerek yerine takıldığı, dolayısıyla parça değişimi yapıldığı", "iki kez anfi değişimi" yapıldığını, tüm bu işlemlere karşın, araçta müvekkilinin şikayetlerinin devam ettiğini , navigasyon ekranında görüntü olsa da ses olmaması ve telefon bağlantısı kurulduğunda uygulamalardan ses gelmemesi gibi sorunlar yaşandığını, sorunların çözülmesi mümkün olmamıştır.

Yapılan tüm işlemlere rağmen araçtaki sorunun çözülemediğini kabul eden davalının aracın her yarım saatte bir durdurup 5 dakika bekletilerek kullanılmasını dahi tavsiye eder hale geldiğini, bu nedenle, gerek araçtaki parça değişimi nedeniyle araçta oluşan ayıbın gerekse de ayıbın giderilememesi ve araçtan beklenen verimin alınamaması nedenleriyle davalılara ...

69. Noterliği’nin 22499 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ayıplı aracı kabul etmediğini ve aracın ayıpsız ve yenisi ile değiştirilmesini talep ettiğini belirttiğini, beklenen bir durumdur.

Yeni sıfır km bir aracı satın alan müvekkilin mağduriyetini gidermek aracın parça değişimi ve ortaya çıkan sorunları serviste sürekli şekilde aracı tutarak gidermek yoluyla yapılmaması gerektiğini beyanla dava konusu aracın aynı model ve özelliklere sahip yenisi ile değiştirilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı ... .... .... Turizm A.Ş. vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle.

01.06.2022 tarihinde Peugeot 5008 GT marka araç satın aldığını, tesliminden kısa bir süre sonra aracın navigasyon arızasını tespit ettiklerini, sonrasında yeni ürün siparişi yapılarak değişimin yapıldığını, aracın ayıplı olduğunu iddia ederek, misliyle değişimini talep ettiğini, araçta yegâne arıza iddiası navigasyonun sağlıklı çalışmadığı olmakla, aracın güncel kullanımına herhangi etkisi bulunmayan, sürücünün gideceği adresi daha kolay bir şekilde tespitini sağlayan, araçlara son yıllarda eklenen bir aksesuardır.

Ayıplı mal tanımlamasını yapan 6502 sayılı TKHK’ nın 8/II .m. gereğince dava konusu aracın ayıplı olarak nitelendirilebilmesi için aracın değerini, kullanım amacını ve tüketicinin ondan beklediği faydaları etkileyen önemli bir unsurun da, alıcının yararlanmasını güçleştiren fiziki, hukuki veya ekonomik bir eksiklik veya kusurun mevcut olması gerektiğini, gerçekten de sadece malın önemli bir unsurundaki eksikliğin ayıp olarak nitelendirilebileceği gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamasında kabul görmekte olduğunu,

somut olayda davacının aracındaki navigasyon kusuru iddiasının garanti kapsamında ücretsiz olarak basit bir müdahale ile sorunun giderilebileceğinin tartışmasız olduğu, bu nedenle de dava konusu araçtan davacının yararlanılmasını engelleyen veya güçleştiren herhangi bir kusur veya ayıp bulunmadığını, araç navigasyonlarının sürekli olarak güncellendiğini ve bu yüzden araç sahiplerinin bunu bir arıza olarak nitelendirdiklerini, araçlara güncel yazılım yüklenmesi ile sorunun tamamen ortadan kalktığını, davacının seçimlik hakkını davadan önce onarım yönünde kullanması nedeni ile işbu davada misli ile değişim talebinde bulunamayacağını,

aracın navigasyon arızasının Garanti kapsamında orijinal mekanik sistem parçasının değişimi ile tamamlandığını, davacının müvekkiline ayıp ihbarında bulunmadığını, dava konusu aracın halen kusursuz olarak kullanıldığını ve araçta yapılan onarımın değer kaybı oluşturmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı .... .... ....

Otomotiv Pazarlama A.Ş. vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Şirketin Peugeot marka araçların ve bu araçların yedek parçalarının ithalatçısı olup, Peugeot marka araçların pazarlanması, dağıtımı ve bu araçlar için satış sonrası hizmetlerinin yetkili satıcı, yetkili servis ve yetkili yedek parça satıcıları kanalıyla sağlanması hususunda faaliyet göstermekte olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin üretici/imalatçı ya da satıcı sıfatını haiz olmadığını, müvekkilinin yalnızca ithalatçı/distribütör firma sıfatını haiz olduğundan aleyhlerine açılan davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini,

dava konusu araçta gizli veya açık ayıp bulunmamakla birlikte, kabul anlamına gelmemek kaydıyla Mahkeme'nin dava konusu aracın ayıplı olduğuna kanaat getirmesi halinde; davacı tacir olup, Türk Ticaret Kanunu (‘’TTK’’) hükümlerine tabi olduğunu, TTK’nın ‘’Ticari satış ve mal değişimi’’ başlıklı 23. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi gereğince davacının yasal süresinde ayıbı ihbar yükümlülüğünü yerine getirmekle yükümlü olduğunu, dava konusu araçta müvekkili şirkete atfedilebilecek bir problem bulunmadığını, davacının ücretsiz onarım hakkını kullandığını, dava konusu aracın,

bir süredir ve 26 bin kilometreden fazla yol yaptığı tespit edildiğini, dava konusu araçtan halen davacı tarafından faydalanmaya devam edildiğini, aracın sorunsuz bir şekilde kullanılabileceği dikkate alındığında, davacı yanın iddia ve taleplerinin hakkaniyete aykırı olduğunu, dava konusu araçta üretim kaynaklı bir problemin bulunmaması bir yana, araçta hali hazırda kullanımı ve faydalanmayı etkileyen bir sorunun da olmadığını beyanla hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Servis iş emirleri ve onarım faturaları -Araç satış faturası -Bilirkişi heyeti raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satıma konu aracın ayıplı olması nedeni ile aracın misli ile değişimine karar verilmesi istemine ilişkindir. Dava konusu .... .... .... plakalı araca ait satış faturası örneği dava dilekçesi ekinde sunulmuş, aracın arızalanması nedeni ile yapılan bakım ve onarımına ait servis emirleri dosyamıza celp edilerek incelenmiştir. Dosyamızda dava konusu aracın misli ile değişiminin talep edilmesi nedeni ile yerleşik içtihatlar gözetilerek fatura konusu satım bedeli 1.004.855,00-TL eksik peşin harç ikmal ettirilerek dava dosyası Mahkememiz heyetine tevdi edilmiştir.

Mahkememiz’ce taraf delilleri toplandıktan sonra dava konusu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise; ayıbın niteliği ile ayıbın aracın üretiminden kaynaklı ve sürekli ayıp olup olmadığı konularında konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiş, aracın yerinde incelemesi sonucunda dosyamıza sunulan raporda özetle; dava konusu araçta, davacının arıza ve ayıp iddiasına dayalı olarak değişen ve/veya onarımı yapılan parçaların olduğu, servis kayıtları dikkate alınarak, tespit edilen hususlar başlığı altında tablo halinde verildiği, söz konusu parçalar dikkate alındığında; araçta ayıp ve kusurların mevcut olduğu,

bu ayıpların gizli ayıp hüviyeti taşıdığı, NCC ekranı, ses, navigasyon, amfi, telematik gibi aksamın ayıplı olduğu, birçoğunda arıza ve olumsuzlukların devam ettiği ve giderilemediği, dava konusu araçta, yüklenen yazılım veya başkaca teknik niteliklerden kaynaklı olarak kalıcı ayıpların bulunduğu ve servis kayıtları ve dosya içeriğinde bu durumun devam ettiği, - Dava konusu araçta ayıp mevcuttur, aracın marka ve model yılı, km’si ile diğer ayırıcı özellikleri dikkate alındığında; araçta 2. el satımda değer düşüklüğü oluşturacağı, değer kaybının, 92.033,45-TL olarak hesaplandığı,

araçtaki ayıplar nedeni ile davacı alıcı yönünden TBK 219.m. gereğince dava konusu aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı konusunda; son bir defa daha kapsamlı bir revizyon ile arızalara sebep olan aksam-parça değişiklikleri ile ayıp ve kusurların davalı yanca ücretsiz giderilmesi, giderilemiyorsa; takdiri Mahkemeye ait olmak üzere üzere, ayıpsız benzeri ile değişiminin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, sunulan bilirkişi teknik tespitleri itibariyle dosya kapsamındaki veriler ile uyumlu ve denetime elverişli görülmekle Mahkememiz’ce yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir.

Dosyamıza sunulan servis iş emirlerinin incelenmesinde; dava konusu .... .... .... yetkili servisinde yapıldığı, 21/07/2022 tarihli servis kaydında aracın RCC ekranının ara ara çalışmadığının tespit edildiği, ekran yazılımının resetlenmesine rağmen ses gelmediği, 21/09/2022 tarihinde sorunun giderilmesi için sipariş verilen telematik parçanın araç 6147 km’de iken araca takıldığı, ancak daha sonra aracın sorunun devam etmesi üzerine yeniden servise götürülmesi üzerine 09/11/2022 tarihli servis kaydında RCC ekranının ara ara çalışmadığının tekraren tespit edildiği,

21/06/2023 tarihli servis kaydında davacı müşterinin şikayetinin giderilemediği ve ekran ile alakalı şikayetin devam ettiği ve ekranda görüntünün mevcut olmasına rağmen sesin mevcut olmadığı, 18/09/2023 tarihli servis kaydında ise. NAC ekran yazılımının güncellendiği ve aracın takibinin yapılacağının belirtildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; 6098 sayılı TBK'nın 231/son maddesinde satıcının alıcıyı iğfal etmesi halinde zamanaşımına ilişkin sürelerden yararlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Somut olayda garanti belgesi ile kalitesi hakkında güvence verilen araçta imalat hatası olduğu gözetildiğinde alıcının iğfal edildiğinin kabulü gerekir. (Yargıtay .... .... .... sayılı ilamı) Bu itibarla davalı vekillerinin ileri sürdüğü zamanaşımı def’i Mahkememiz’ce benimsenememiştir.

Öte yandan, TBK'nun 219/1. Maddesi "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur..." hükmünü içermekte olup

227. Maddesine göre ise; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."

Bu bağlamda, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte dikkate alındığında; bakılmakta olan davanın (ticari) satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı misli ile değişim talebine ilişkin olduğu, dosyamıza sunulan servis kayıtları ve Mahkememiz’ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen bilirkişi raporu dikkate alındığında; dava konusu araçta gizli ayıp mevcut olup ayıbın kullanıcı hatasından veya davalı satıcıya yüklenemeyecek dış etkenlerden değil; araçtaki üretim hatasından kaynaklandığı,

davalı vekillerinin iddiasının aksine araçtaki ayıbın dava öncesinde birçok kez servis onarımı ve parça değişimi yapılmasına rağmen giderilemediğinin sabit olduğu, dava tarihi itibariyle de aracın gizli nitelikte mevcut olan sürekli ayıplı olup sözkonusu ayıpların davacının araçtan kullanım amacına uygun olarak beklediği faydayı ortadan kaldıran veya haksız yere azaltan nitelikte olduğu, davacının sözkonusu ayıpları ile dava konusu aracı kullanmaya devam etmesinin beklenilmesi hakkaniyete de aykırı olacağı hususları ile Yargıtay 19.HD.

Başkanlığı’nın 16.06.2010 tarih, 2009/11760E, 2010/7618K ve 16/06/2010 tarih, 2010/5447E, 2011/212 K. sayılı emsal ilamları birlikte gözetildiğinde; davacı lehine misli ile değişim talep koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Açıklanan gerekçelerle davalı satıcı ...Grup Otomobilcilik Filo Kiralama ve Turizm A.Ş. aleyhine açılan davanın kabulüne, dava konusu...plakalı aracın ayıptan ari misli ile değişimine, aracın (takyidatlardan ari olarak) davalı ...Grup Otomobilcilik Filo Kiralama ve Turizm A.Ş.'ye iadesine, aracın aynı marka, model ve özellikte ayıpsız misli ile değiştirilmesi mümkün olmaz ise İİK'nin 24. maddesine göre işlem yapılmasına, diğer davalı ... Otomotiv Pazarlama A.Ş.’nin ise; dava konusu aracın ithalatçısı ve yurt içinde distribütörü olup aracın üreticisi veya satıcısı sıfatının bulunmadığı ve kendisine husumet yöneltilemeyeceği dikkate alınarak aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

1-Posta ve davetiye gideri : 314,00-TL 2-Bilirkişi ücreti :+13.500,00-TL

TOPLAM : 13.814,00-TL