Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/727 K.2025/185

...

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/05/2021

KARAR TARİHİ : 12/03/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 17/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari hizmet sözleşmesi ilişkisi çerçevesinde müvekkili aleyhine davalı şirket tarafından ödenmeyen 15 fatura bedeli alacağının tahsiline yönelik olarak... esas sayılı takip dosyasında icra takibi başlatıldığını, ödeme emrine itiraz etmeleri üzerine takibin durdurulduğu,

davalı takip alacaklısı tarafından açılan itirazın iptali davası sonucunda ...Esas sayılı dosyasında davanın dava dilekçesinde belirttiği asıl alacak ve feriler üzerinden itirazın iptaline ve takibin devamına karar verildiğini, karar sonrasında davalı ile müvekkili arasında bahse konu dava dosyasında hüküm altına alınan borcun ödenmesine yönelik olarak 2017 yılında protokol imzalandığını, protokolde öngörülen vade tarihlerinde ve miktarlarında ödeme yapılarak protokole konu borcun tamamen ödenmesine ve borcun tasfiye edildiğini,

buna rağmen davalı alacaklının değinilen icra takip dosyasında takibe devam ettiğini ve müvekkilinden haksız yere icraen tahsilat yaptığını beyanla borçlu olmadıkları halde ödedikleri 544.315,56-TL'nin ödeme tarihi olan 27/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan istirdaden tahsilini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili sunduğu cevap dilekçelerinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, ...E.sayılı dosyasında açılan dava nedeniyle derdestlik itirazlarının bulunduğunu, davacının bahse konu şikayet dosyasında yaptığı başvuru derdest iken istirdat davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davacı takip borçlusunun protokolün 3.3 maddesinde öngörülen vade tarihlerinde bir kısım taksit ödemelerini yapmadığını, söz konusu gecikmeli ödemeler sebebiyle protokolün 3.5 maddesinin uygulandığını ve protokole konu diğer borç miktarlarının da muaccel hale geldiğini, bu nedenle icra takibine müvekkilinin devam ederek protokole konu bakiye alacak miktarını icraen davalıdan tahsil ettiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-... E.sayılı takip dosyası örneği

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibine konu borcun tasfiyesine yönelik olarak düzenlenen protokol kapsamında fazladan ödendiği ileri sürülen miktarın istirdaden tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir. Dosyamız arasına ... esas sayılı takip dosyası örneği celp edilmiş, dosyamız davalısı olan takip alacaklısı tarafından dosyamız davacısı borçlu aleyhine düzenlenen yabancı para fatura alacaklarına istinaden başlatılan ilamsız takip olduğu, yasal süresinde itiraz üzerine duran icra takibine vaki itirazın ....sayılı takip dosyasında verilen karar ile iptaline karar verildiği ve takibin derdest olduğu anlaşılmıştır.

Dosyamız arasına celp edilen ... E.sayılı takip dosyasında takibe konu toplam alacak hesaplaması yönünden anılan bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğundan bahisle söz konusu bilirkişi raporlarına istinaden icra müdürlüğü tarafından takip alacaklısı olarak taraflarına tebliğ edilen muhtıranın tebliğine ilişkin icra müdürlüğü işleminin iptali talepli şikayet başvurusunu içerdiği,

yapılan yargılama sonucunda verilen 24/06/2021 tarih ve... karar sayılı karar ile dava dosyasında bilirkişi raporu doğrultusunda şikayetçi takip alacaklısının dosyamız davalısı olan takip borçlusuna takibe konu dosya alacağından fazla tahsilat yaptığı ve bu nedenle şikayetçiye gönderilen bakiye borç muhtırasının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek şikayetin reddine karar verildiği, dosyanın istinaf incelemesinde olduğu ve henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Dosyamızda davalı vekilinin ileri sürdüğü zamanaşımı def'i, davanın zamanaşımına değil hak düşürücü süreye tabi olduğu, bu bağlamda istirdat istemine konu ödemenin yapıldığı 27/05/2020 tarihinden sonra 26/05/2021 tarihinde İİK 72/7. m.gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde dava açıldığı dikkate alınarak yerinde görülmemiştir.

Mahkememiz'ce yapılan yargılama sonucunda her ne kadar davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiş ise de; söz konusu Mahkememiz kararı istinaf başvurusu üzerine ... sayılı ilamı ile kaldırılmakla; dava dosyasında Mahkememiz yeni esasına kayden yargılamaya devam olunmuştur.

Taraf delilleri toplandıktan sonra dosyamızda konusunda uzman bilirkişi heyetinden tarafların iddia ve savunmaları ile istinaf ilamındaki tespitler çerçevesinde taraflar arasında dava

konusu icra takibine konu borcun tasfiyesine yönelik olarak imzalanan protokol hükümleri ve bu protokole

konu taksitlerin davacı borçlu tarafından protokolün 3.3 maddesinde öngörülen vade tarihlerinde ve

miktarlarda yapılıp yapılmadığı ve mevcut ise; davacının protokol kapsamında fazla ödemesinin mevcut olup olmadığı konusunda rapor alınmıştır.

Dosyamıza sunulan 22.01.2024

tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı tarafından protokol kapsamında vadesinde ve vadesinden sonra yapılan ödemelerin tabloda gösterildiği, buna göre protokol kapsamında

davacı tarafından 118.556,00-TL vekalet ücreti ve 86.675,00-TL icra-inkâr tazminatının vadesinden 1 gün önce

ödenmiş olduğu, vadesinden sonra yaptığı ödemelerin ise; dava masrafları yöünden 30.04.2018 tarihli , 16.907,00-TL miktarlı ödemede 2 gün,

gecikme faizi yönünden 30.04.2018 tarihli, 39.554,00 USD ödemede 2 gün,

asıl alacak yönünden 25.06.2018 tarihli 60.000,00 USD ödemede 3 gün,

asıl alacak yönünden 25.07.2018 tarihli 60.000,00 USD ödemede 2 gün,

asıl alacak yönünden 20.08.2018 tarihli 60.000,00 USD ödemede 11 gün,

asıl alacak yönünden 20.09.2018 tarihli 60.000,00 USD ödemede 13 gün,

asıl alacak yönünden 10.10.2018 tarihli 52.246,00 USD ödemede 14 gün

Gecikmeli ödeme tespit edildiği, davacının protokolde yer verilen alacak kalemlerini belirlenen tarihlerden sonra ödediğinin

dosya münderecatında bulunan ödeme belgeleri ile sabit olduğu, bu nedenle taraflar

arasında akdedilen protokolün 3.5. maddesi kapsamında protokole

konu diğer borç miktarlarına ilişkin olarak muacceliyet koşulunun oluştuğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin gerekçeli itirazları doğrultusunda protokolde belirtilen ve ödeme tarihinin son günü arefe gününe denk gelen ödemeler yönünden itirazlarını karşılar mahiyette ve ayrıca davalı vekilinin itiraz dilekçesinin 3. Sayfasında 2 . bentte yer alan hesap tablosunda gösterilen taraflar arasındaki protokolde yer alan 10.000,00 USD gecikme faizinin protokol tarihindeki karşılığı olan 39.554,00 TL’nin hatalı şekilde USD kısmının altına yazılarak hesaplamanın protokole aykırı şekilde yapıldığı itirazının değerlendirildiği ek rapor aldırılmıştır.

Dosyamıza sunulan 02/05/2024 tarihli ek raporda ise; taraflar arası imzalanmış olan Protokol ödeme vadeleri ile ödeme tarihleri arası gecikme gün sayısına

göre yeniden yapılan asıl alacak ve faiz hesaplamasına göre; davacı şirketin davalı yandan 8,34 TL ve 255,06 USD faiz talep

edebileceği,

taraflar arası imzalanmış olan Protokol ödeme vadeleri ile ödeme (20.08.2018 Arife günü sonrası

ilk iş günü olan 27.08.2018 tarihine göre) tarihleri arası gecikme gün sayısına göre hesaplanmış faiz

hesaplamasında davacı şirketin davalı yana 8,34-TL ve 213,06 USD faiz talep edebileceği belirtilmiştir.

Bilirkişi heyeti ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin gerekçeli itirazları üzerine bilirkişi heyetinden itirazları nitelikte ve itirazlar ile protokol hükümleri çerçevesinde hesaplamanın yeniden yapıldığı 14.09.2024

ve 06.12.2024

tarihli bilirkişi heyeti ek raporları temin edilmiştir.

Dosyamıza sunulan ve Mahkememiz'ce denetime elverişli görülmekle benimsenen 06.12.2024

tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; yapılan hesaplama sonucu protokol gereği yapılan ödemeler neticesinde bakiye 8,34-TL

işlemiş faiz ile 486,20 USD işlemiş faiz yönünden davacının icra takibine devam edebileceğinin tespit edildiği, ayrıca protokol gereği vade tarihinde ödenmeyen tutarlar yönünden davalı/takip alacaklısı

tarafından feragat edilen tutarlar olan 86.675,00-TL icra inkar tazminatı, 20.623,90-TL işlemiş faiz ile

15.045,00 USD asıl alacak ile 1.451,84 USD işlemiş faizinin ise; davacının icra dairesine ödeme yaptığı

tarih olan 27.05.2020 tarihi itibariyle talep edebileceği, buna göre hesaplama yapıldığında ve davacının icra takip dosyasına yaptığı toplam ödeme miktarından mahsup edildiğinde ise; davacının davalı takip alacaklısına fazladan 330.303,44-TL borcunun mevcut olduğu mütalaa edilmiştir.

Dosyamızda davacı takip borçlusu aleyhine davalı şirket tarafından ödenmeyen 15 fatura bedeli alacağının tahsiline yönelik olarak ...esas sayılı takip dosyasında icra takibi başlatıldığı, davacının takibe itirazı üzerine davalı alacaklı şirket tarafından açılan itirazın iptali davası sonucunda ... Esas sayılı dosyasında dava dilekçesinde belirtilen asıl alacak ve feriler üzerinden itirazın iptaline ve takibin devamına karar verildiği, karar sonrasında taraflar arasında ilama konu borcun tasfiyesine yönelik olarak protokol imzalandığı çekişmesizdir.

Bu bağlamda, somut uyuşmazlık, dava konusu protokol kapsamında davacının davalıya fazla ödemesinin mevcut olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Konu ile ilgili protokol hükümleri incelendiğinde ; "Amaç ve Kapsam" başlıklı 2.maddesinde; “Borçlu tarafından alacaklıya verilen mal mukabili siparişler sonucunda ulaşan 292.246,00 USD asıl borç ve bu borcun tahsili amacıyla yapılan takibe ait .... Sayılı takip dosyası ile itirazın iptali talepli ... sayılı ilamından doğan alacak ve ferilerinin ödenmesi, takip

dosyalarının kapatılmasına ilişkin koşulları kapsar.” hükmüne yer verildiği,

3.3 maddesinde ise; borçlu davacının .... Sayılı takip dosyası ...... sayılı dava dosyası kapsamında anılan maddede belirlenen ödeme takvimine

uygun olarak protokoldeki miktarları ödemekle yükümlü olduğunun açıkça düzenlendiği, protokolüm 3.5 maddesinde ödemenin md.3.3‘de bulunan ödeme takviminde belirtilen tarihlerde ve miktarlarda

yapılmaması halinde, takip alacaklısı davalının takip borçlusu davacıya karşı takibe kaldığı yerden ve feragat ettiği miktarlar geçerli

olmaksızın devam edeceğinin açıkça öngörüldüğü, herhangi bir borç taksitinin vadesinde ödenmemesinin diğer borçları da muaccel

hale getireceği ve alacaklının kalan tüm borç üzerinden haciz işlemine devam edebileceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, yapılan yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ise; açılan davanın davacı takip borçlusu tarafından davalı takip alacaklısına yukarıda bahse konu icra takip dosyasına dayalı olarak verilen itirazın iptali kararı sonrasında tanzim edilen protokol kapsamında fazlada yapıldığı ileri sürülen ödemenin istirdadı istemi olduğu, dosyamıza sunulan ve Mahkememiz'ce de protokol hükümlerine uygun ve denetime elverişli hesaplamayı içermekle benimsenen 06.12.2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu dikkate alındığında;

davacı takip borçlusunun takip alacaklısına bir kısım ödemeleri protokolde belirlenen vadelerde yapmadığı ve gecikmeli olarak yaptığı ödemelerinin mevcut olduğu, bu durumda ise; davalı takip alacaklısının protokolün 3.3 ve 3.5 maddeleri kapsamında takip borçlusu davacıya karşı takibe kaldığı yerden ve feragat ettiği miktarlar geçerli

olmaksızın devam etme hakkının doğduğu, yine herhangi bir borç taksitinin vadesinde ödenmemesinin diğer borçları da muaccel

hale getireceği ve alacaklının kalan tüm borç üzerinden haciz işlemine devam edebileceğinin tartışmasız şekilde kabulü gerektiği, bu tespitler ışığında anılan ek rapordaki protokol kapsamında davalı takip alacaklısının feragat ettiği tutarların da dahil edildiği hesaplama gözetildiğinde; davalı takip alacaklısının davacıdan 486,20 USD+ 15.045,00 USD+1.451,84 USD=16.983,04 USD ile 86.675,00-TL+20.623,90-TL=107.298,90-TL asıl alacak ödemesi talep edebileceği, 16.983,04 USD'nin TL karşılığının ise; ödeme tarihindeki efektif satış kuru olan 6,7831 ile çarpımı sonucunda 16983,04 USD * 6.7831 = 115.197,66-TL olduğu,

bu durumda sonuç olarak davalının davacıdan protokol kapsamında geciken ödemeler de dikkate alındığında; toplam(107.298,90-TL+115.197,66-TL) 222.496,56-TL talep edebileceği, söz konusu toplam miktara 35.621,34-TL vekalet ücreti ile 20.259,64-TL icra tahsil harcı ve 62,50-TL dosya masrafı eklendiğinde ise; davacının davalıya ödemekle yükümlü olduğu nihai toplam borcunun 278.440,04-TL olup bu miktarın davacının icra dosyasına yaptığı 608.743,48-TL'den mahsubu sonrasında ise; davacının davalıya 330.303,44-TL fazla ödemesinin mevcut olduğu anlaşılmakla; açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulü ile;

dava konusu 330.303,44-TL alacağın ödeme tarihi olan 27/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte istirdaden davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde ara karar oluşturmak ve hüküm kurmak gerekmiştir.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

1-Posta ve davetiye gideri : 141,75-TL 2-Bilirkişi ücreti :+ 15.500,00-TL

TOPLAM : 15.641,75-TL