Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/815 K.2025/40

...

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/03/2017

KARAR TARİHİ : 15/01/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 13/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin reklamcılık ve bilhassa radyo ve televizyon reklamları konusunda uzman olduğunu, doğrudan kendisi veya danışmanlık verdiği şirketler aracılığı ile .... reklamlarının pazarlamasını yaptığını, bu reklam kuşaklarında ürünleri tanıtarak satış yapmayı amaçlayan firmalara reklam sürelerinin satışını gerçekleştirdiğini, bu kapsamda müvekkili ile ...'nin radyo ve televizyon yayınlarına ait reklam ortamlarının 06/11/2015 tarihinden itibaren yeni bir ihale yapılıncaya kadar ve azami 56 gün süreyle geçerli olmak üzere müvekkili tarafından pazarlanması konusunda 04/11/2015 tarihli "...

Reklam Ortamları Satış Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşmeye göre müvekkilinin belirli bir sabit ücreti ödeyerek ...'nin sözleşmede yazılı reklam kuşaklarının/sürelerinin satışını kendi nam ve hesabına 3.kişilere yapacağını, müvekkilinin ...'nin sözleşmede yazılı kanallarında bu süreler içerisinde reklam vermek isteyen kişi, kurum ve markalara bu reklam sürelerini satışını yapacağını, müvekkilinin bu amaçla ...'nin hangi yayın organında hangi neviden, kaç kuşak içerisinde ne kadar saniye günlük satış yapacağı yani müvekkilinin satış ve pazarlamasını gerçekleştireceği sürüler ile reklam ortamlarının birim ve cins miktarları,

ilgili olarak sözleşmenin 3-f maddesinde tablo halinde açıkça belirlendiğini, reklam kuşaklarının saatlere ve programlarının reytinglerine göre değerleri yüksek farklılık gösterdiğinden sözleşmeden en değerli olan ...ve daha az değerli olan ... ayrı ayrı gösterildiğini,

yine ...'de yer almasına karşın farklı kanallarda yer alan farklı programların reytingleri reklam kuşağının değerini doğrudan etkilediğinden kanallara göre de bu sürelerin ayrıca ve açıkça sözleşmede gösterildiğini ancak müvekkili tarafından sözleşmede belirtilen sabit ücretlerin ...'ye ödenmesine karşın ... tarafından bu tablo ve sözleşmede belirlenmiş olan taahhütlerine uyulmadığını, özellikle prime time olarak adlandırılan ve en fazla talep görerek en yüksek fiyatla satış yapılan kuşaklarda kullanılacak sürelerin eksik verildiği veya belirtilmiş reklam kuşaklarının hiç veya tamamıyla açılmadığını,

bu nedenlerle müvekkilinin yüksek miktarlarla zararına sebebiyet verildiğini başka bir ifade ile müvekkili tarafından sözleşmedeki edimlerin yerine getirilmesine karşın davalının bir kısım edimlerinin hiç veya olması gerektiği gibi yerine getirmediğini, diğer açılmayan kuşaklar ve kullandırılmamış olan saniyeler haricinde 06/11/2015-31/12/2015 döneminde ... her saat diliminde açılması gereken 12'şer dakikalık reklam kuşaklarının 6-30 Kasım 2015 ve 04-31 Aralık 2015 tarihlerinde hiç açılmadığını,

bu nedenle müvekkilinin parasını ödeyerek elde ettiği satış hakkını davalının kusurlu eylemi nedeniyle hiç yada gereği gibi kullanamadığından oldukça yüksek miktarlarla zarar ettiğini, elde edeceği gelirinden mahrum kaldığını, hiç açılmayan bu kuşakları ve önemine/parasal değerine binaen bu kuşakların reyting oranlarını gösterir tabloyu ekte sunduklarını, müvekkili tarafından satışı yapılacak olan reklam süresinin bedelinin doğrudan reyting oranları ile ilgili olduğunu,

davalı tarafından müvekkiline eksik kullandırılan sürüleri ve ayrıca kullandırılan bir kısım sürelerin de taahhüt edilen zamanda veya taahhüt edilen programda kullandırılmaması nedeniyle müvekkilinin eksik ve düşük bedelli satışlar yapmak zorunda kaldığını, bir kısım satışlarını ise hiç yapamayarak elde edeceği gelirinden yoksun kaldığını, ayrıca bir kısım reklam verenin de ödediği paranın iadesini istediğini, müvekkilinin davalıdan kaynaklanan büyük zararlarının doğduğunu,

zararın tam olarak tespitinin bir yandan kullandırılan reklam sürelerinin ve bu sürelerin hangi dönemde kullandırıldığının hesaplanmasını ve diğer yandan da bunların parasal değerlerinin karşılaştırılmasını gerektirmesi nedeniyle son derece teknik araştırma ve hesaplamaları gerektiğinden bunun net olarak belirlenmesinin mümkün olmadığını, ayrıca müvekkili tarafından kesilen satış faturaları haricinde eğer davalı taahhüdüne uymuş olsaydı yapılabilecek satışlarında göz önüne alınması gerektiğinden müvekkilinin gerçek zararının tespitinin ancak bilirkişi raporuyla mümkün olabileceğini,

bilirkişi incelemesine karar verilmesi halinde heyette en azından reklam, televizyen/iletişim, mali müşavir ve bilgisayar konularında uzman birer adet bilirkişi bulunmasını ve mümkün olduğu ölçüde üniversitelerin iletişim fakültelerinde görevli öğretim üyelerinden bilirkişi atanmasını talep ettiklerini, davalı kurumun piyasadaki pek çok kişi ile ticari ilişki içerisinde olduğu gerçeği bir yana davanın mahiyeti gereği düşünüldüğünde reklam piyasanın,

televizyon kanalı işletmeciliğinin muhasebe kayıtlarının ve elektronik ortamdaki kayıtlarının ayrı ayrı ve yüksek titizlikle incelenmesi gerektiğini belirterek her bir kanaldaki ilgili her bir kuşağın piyasadaki sanayi değeri ile müvekkiline kullandırılmayan saniyelerin belirlenerek verilmeyen,

gereği gibi verilmeyen saniyeler nedeniyle müvekkilinin yapamadığı satışlardan elde etmekten mahrum kaldığı net kararının ne olduğunun ve bundan kaynaklı zararımızın tespiti ile yapılacak tespit doğrultusunda dava değeri arttırmak ve fazlaya ve ferilerine dair talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 400.000,00-TL'nin ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, mümkün olmadığı takdirde ise; müvekkilinin davalıya ödediği bedelden tespit edilerek hiç veya gereği gibi kullandırılmayan saniyelere tekabül eden bedelin müvekkiline iadesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında yönetim kurulunun 27/10/2015 tarihli ...sayılı kararı çerçevesinde 04/11/2015 tarihinde imza edilen 06/11/2015 tarihinde geçerli olmak üzere Televizyon ve Radyo yayınlarına ait reklam ortamlarının 04/11/2015 tarihinde yapılan ihalede istekli çıkmaması nedeniyle yen ihale yapılıp sözleşme imzalanıncaya kadar (en fazla 56 gün) ... kanalları reklam sürelerinin günlük 267.000,00-TL + KDV bedel ile ....tarafından pazarlanması ve bu hususta tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerine ilişkin hususların hüküm altına alınması konulu sözleşmenin akdedildiğini,

sözleşmenin 56 gün süreli olup 31/12/2015 tarihinde sona erdiğini, sözleşmenin 3/f maddesinde televizyon ve radyo kanallarında firmaya tahsis edilen günlük reklam süreleri kuşak sayısının belirtildiğini, burada özellikle dikkat edilmesi gereken hususun reklam kuşaklarının saat bazında değil ... -...zaman dilimleri arasında belirlenmiş olduğunu, her saat başı reklam kuşağı açılacağına dair hiçbir hükmün bulunmadığını, yüklenilen taahhüdün ... kanalında ... zaman diliminde 11 kuşak, ... zaman diliminde 12 kuşak reklam süresi verileceğinin kararlaştırıldığını, 26/08/2019 tarihli ve 27331 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ...

Kurumu Reklam Yönetmeliğinin 6.maddesine dayanılarak hazırlanan, Yönetim kurulunun 19/01/2016 tarihli ve 2016/22 sayılı kararı ile yürürlüğe giren ... Reklam Yönetmeliği ile ilgili genel esaslarının 4.maddesinde "reklam süreleri ... 24:30 - 18:30 olarak alınırken, ...18:30 - 24:30 olarak alınmaktadır" hükmünün yer aldığını, dolayısıyla firmaya tahsisi edilen kuşakların bu zaman dilimleri arasında kullandırılmasının taahhüt edildiğini, bu kapsamda ...

1 kanalında 18:30 - 24:30 saatleri arasında 12 reklam kuşağı, 24:30 - 18:30 saatleri açıldığını ve firmanın kullanımına tahsis edildiğini, davacı vekilinin dava dilekçesinde yer alan 37 gün boyunca her saat başı açılması gereken 12'şer dakikalık reklam kuşaklarının hiç açılmadığı şeklindeki iddiasının gerçek dışı olduğunu, sözleşme hükümlerinden de anlaşılacağı gibi sözleşmede her saat başı reklam kuşağı açılacağına dair hiçbir hüküm bulunmadığını ayrıca sözleşmede belirtilen kuşak ve sürelerin tamamının firmanın kullanımına açıldığını,

reklam kuşaklarının sözleşmede belirtilen ...-...zaman dilimi ve kuşak sayılarına bağlı kalmak şartıyla hangi saatlerde her saat başı açılıp açılmayacağı kanalın yayın politikası ve yayın planlamasına göre değiştiğini, sözleşmesinin 3/e maddesinde firmanın ...'nin uygulamalarına itiraz etmeyeceği hükmünün bulunduğunu, müvekkili tarafından taahhüt edilen sürelerin kullanıma açıldığı firma ile imzalanan mutabakat evraklarından da açıkça anlaşıldığını, belirtilen sürelerin kullandırılmaması halinde davacı firma yetkilisinin her ayın sonunda hazırlanan yayın mutabakatını imzalamayacağı ve itiraz edeceğinin aşikar olduğunu,

tutanaklarda Kasım ve Aralık aylarında firmanın ...

1 kanalının kullandığı toplam sürenin 369.418 saniye olduğunu, 37 gün reklam kuşağı açılmasa bu kadar sürenin kullanılmasının mümkün olmadığını, sözleşmede belirtilen yükümlülükleri yerine getirildiğini ve firmanın söz konusu reklam sürelerini kullandığının davacı firma tarafından .....iş sayılı tespit davasında dosya kapsamında Mahkemece yaptırılan ve dosyaya sunulan bilirkişi incelemesi ve neticesinde hazırlanan raporundan da anlaşılacağını,

davacının kendisine tahsis edilen kuşaklarda ortalama prime-time yerine daha yüksek gelir getiren prime-time kuşaklarını kullandığı saptaması ve dava konusu olan reklam sürelerine ilişkin davacı ile müvekkili arasında Kasım 2015 ve Aralık-2015 tarihlerini gösterir 2 adet mutabakat belgesinin davanın haksız olduğunu gösterdiğini, davacı vekilince iddia edilen hususların gerçekle hiçbir ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin sözleşmede belirtilen yükümlülüklerinin tamamını yerine getirdiğini, sözleşmede öngörüldüğü üzere ve hatta fazlasıyla davacı tarafa reklam kuşağı açtığını,

davacının kullanamadığı veya kullandırılmayan reklam süresi bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Taraflar arasında imzalanan "... Reklam Ortamları Satış Sözleşmesi" -Mutabakat metni ile mail yazışmaları -Bilirkişi raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında tanzim edilen reklam sözleşmesi uyarınca davalının sözleşmede belirtilen kuşak ve sürelerde reklam yayınlanmadığı iddiasıyla eksik kalan sürelerden dolayı uğranılan zararın tazmini yada hiç veya eksik kullandırılan süreye ilişkin ödenen bedelin iadesi konularına ilişkindir.

Taraflar arasında tanzim edilen sözleşme, tespit dosyası, tarafların delilleri celp edilerek oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti raporunda özetle; taraflar arasında 04/11/2015 tarihinde en fazla 56 gün süreyle ... kanalları reklam sürelerinin günlük 267.000,00 TL + KDV bedeli ile davacı ....tarafından pazarlanması işinin davacı tarafından üstlenildiğini, davacı firmanın günlük olarak tabloda belirtilen süreleri kullanacağını, aşılması halinde reklam yayın ücreti tarifesinde belirtilen saniye bedeli üzerinden ayrıca hesaplama yapılacağını,

yayınları takip eden ayın 7 günü içinde ödemenin yapılacağının belirtildiğini, davalı kurumun ticari defterlerinin yapılan incelemesinde, 01/12/2015 tarihinde 56 günlük sözleşmeye ait 25 günlük reklam bedeli açıklaması ile KDV dahil 7.876.500,00-TL'lik kayıt yapıldığını, 07/01/2016 tarihinde 56 günlük sözleşmeye ait reklam bedeli açıklaması ile KDV dahil 9.766.860,00-TL'lik kayıt yapıldığını, 24/02/2016 tarihinde 56 günlük sözleşmeye ait 25 günlük reklam gecikme bedeli açıklaması ile KDV dahil 269.533,83-TL'lik kayıt yapıldığının tespit edildiğini,

davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre 2015 Aralık dönemine ait vergi dairesine yaptığı alımlarla ilgili bildirdiği BA formuna göre ... Genel Müdürlüğünden 14 adet toplamda 7.851.833,00-TL'lik alım yapıldığının bildirildiğini, 2016 Ocak dönemine ait vergi dairesine yaptığı alımlarla ilgili bildirdiği BA formuna göre ...

Genel Müdürlüğünden 9 adet toplamda 8.717.468,00-TL'lik satış yapıldığının bildirildiğini, sözleşmenin 3.maddesine göre kullanılacak reklam, süre, kanal ve tarihlerinin belirtildiğini, teknik bilirkişinin tespitlerine göre sözleşmeden doğan 56 günlük reklam süresinin 1.858.080 saniye olduğunu, yayınlanmayıp eksik kalan reklam süresinin 994.614 saniye olduğunu, davalı ...'nin sözleşmeye uygun olarak yayın yaptığı toplam sürenin 935.201 saniye olduğunu ve bu sürenin 438.862 saniyesinin ... (...), kalan 496.339 saniyesinin ise ...'dan (...) olduğunu, sözleşmeye göre yayınlanmayan sürelerin 490.178 saniyenin ...,

190.781 saniyenin ...cinsinden olduğunu, davacının davalıdan sözleşme gereğince kendisine tahsis edilen zamanlarda söz konusu reklamları yayınlatmak üzere yapmış olduğu bağlantıları veya sözleşmeler gereğince üstlenmiş olduğu reklamları yayınlatamaması nedeniyle yoksun kaldığı kâr kaybını ispat etmesi gerektiğini, buna yönelik delilin dosyaya sunulmadığını, ayrıca sözleşmenin 3/g maddesinde "firma alınan reklamlara ilişkin sipariş formlarını ve reklam materyalini reklam yayınının yayın akışı içinde planlanması ve gerçekleştirilmesi için bir gün önce mesai saati bitimine kadar ...'ye göndermekle yükümlüdür.

Ancak kurumla mutabakata varmak şartıyla daha kısa süre de reklam kabulü yapılabilir." hükmüne yer verildiğini, buna göre davacı tarafından davalıya verilmesi gereken sipariş formlarının ve reklam materyallerinin verildiğini gösteren somut bilgi ve belgelerin dosyaya ibrazı halinde hesaplama yapılabileceğini ayrıca ... reklam tarifelerinin dosyaya ibraz edilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.

İlgili evraklar celp edildikten sonra bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış, ek raporda özetle; sözleşme gereğince 56 gün için günlük 267.000,00-TL + KDV bedel üzerinden reklam süresinin kullandırılması öngörüldüğünden buna göre 267.000,00-TL x 56 = 14.952.000,00-TL olup %18 KDV'sinin 2.691.360,00-TL ve toplam bedelin 17.643.360,00-TL olduğunu, bu miktarın davalı ...

Genel Müdürlüğü yevmiye defteri kayıtları ile doğrulandığını, 01/12/2015 tarihli kayıtta 7.876.500,00-TL'lik kayıt, 07/01/2016 tarihli kayıtta 9.766.860,00-TL'lik kayıt yapıldığının tespit edildiğini, toplam tutarın 17.643.360,00-TL olduğunu, ibraz edilen CD kayıtlarına göre davalının sağlaması gereken toplam reklam süresinin 1.858.080 saniye, yayınlanan toplam sürenin ise 863.462 saniye, yayınlanmayan toplam sürenin ise 994.618 saniye olarak tespit edildiğini, davacı tarafından toplam 1.858.080 saniye için ödenen tutar KDV dahil 17.643.360,00-TL olduğuna göre bir saniye için ödenen tutarın ise KDV dahil 9,50 TL olduğunu,

davalı tarafından yayınlanmayan süre 994.614 saniye olduğuna göre bedeli ödenmesine rağmen yayınlanmayan bu süre nedeniyle iade alınması gereken tutarın (994.614 x 9,50- TL) 9.448.833,00-TL olduğunu belirtmişlerdir.

Davacı vekili 02/10/2019 tarihli dilekçe ile iadesi gereken kısım olarak tespit edilen 9.048.833,00-TL olarak dava dilekçesini ıslah ettiğini belirterek harcını yatırmıştır.

Yapılan yargılama sonucunda Mahkememiz'ce 16.10.2019 tarih, .... sayılı ilamı ile davanın ıslah talebi gözetilerek kabulüne dair verilen karara yönelik istinaf başvurusunun reddi sonrasında temyizen ... sayılı ilamı ile bozulmakla dava dosyasında Mahkememiz yeni esasına kayden ve bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Bozma ilamı doğrultusunda farklı bir uzman bilirkişi kurulundan asıl ve ek rapor alınmıştır.

Dosyamıza sunulan asıl raporda özetle; Dosya kapsamından tespit edildiği üzere Davacı tarafından kullanılmayan, bu nedenle eksik kalan reklam süresinin

994.614 saniye olduğu ,

dosya ekinde bulunan Flash bellekten alınan verilere istinaden sözleşme hükümlerine

uygun olarak firma tarafından kendisine iletilen talepleri gerçekleştirerek, talepler doğrultusunda reklamları

yayınladığı, 12’şer dakikalık reklam kuşaklarının davalı kurum tarafından tamamının açılmamış olmasına rağmen söz

konusu eksik kalan süreler için ne davacı tarafından bu sürelerin kullanımı için talepte bulunulduğuna ne de

davalı kurum tarafından bu sürelerin davacı için kullandırılmadığına dair delil bulunmadığı,

davacı firmanın da eksik kalan süre ve kuşaklara ilişkin olarak yayınlanmasını istediği sipariş formları ve

reklam materyallerini ilettiğine dair dosya kapsamında her hangi bir bilgi ve belge olmadığı belirtilmiştir.

Bilirkişi kurulu raporuna yönelik davacı yan itirazları doğrultusunda ek rapor alınmış, sunulan ek raporda asıl rapordaki tespitler teyit edildikten sonra rapor içeriğinde değinilen taraflar arasındaki mail yazışmalarının değerlendirilmesi konusundaki takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

Bu bağlamda, yapılan yargılama ve toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan "... Ortamları Satış Sözleşmesi" uyarınca davalı kurumun kanallarında yayımlanacak reklamların davacı tarafından 3.kişilere pazarlanmasının üstlenildiği, sözleşme ve eki şartnameye göre hangi kanalda hangi saatlerde kaç saniye reklam yayınlanacağının sözleşmede açıkça düzenlendiği ve davalıya davacı tarafından ödenecek bedelin belirtildiği,

davalı tarafından sözleşmede belirtilen reklam yayınlarının eksik yapıldığı iddiasıyla bundan dolayı mahrum kalınan kâr kaybının tespit edilerek davalıdan tahsili, bu mümkün olmadığı takdirde davalıya bedeli ödendiği halde kullandırılmayan saniyelere tekabül eden bedelin iadesi talebiyle derdest davanın açıldığı, sözleşmenin 3/g maddesi kapsamında davacı yüklenici firmanın alınan reklamlara ilişkin sipariş formları ve reklam meteryallerini önceden davalı kuruma göndermekle yükümlü olduğu,

ancak dosyamızda yargıtay bozma ilamı sonrasında alınan ve Mahkememiz'ce de dosya kapsamına uygun ve denetlenebilir görülmekle benimsenen bilirkişi heyeti asıl ve ek raporunda tespit edildiği üzere davacının sözleşmede belirtilen şekilde talep formu ile davalı kurumdan talepte bulunduğuna dair dosya kapsamında belge

ve delil bulunmadığı, yine dosyaya davacı tarafından sunulan mail yazışmaları incelendiğinde; 11.11.2015 tarihli mailde “22-23 saat diliminde 12 dakika

reklam kuşağı planlayabilir miyiz” şeklinde davacının davalıdan talepte bulunduğu , bunun üzerine davacıya "mail yolu ile rutin planlamamız devam

edecektir" şeklinde davalı kurum tarafından cevabi mail gönderildiği, yine 11.11.2015 tarihli bir diğer mailde ise; “pelin çift içi reklam kuşağından

düşülmek üzere diriliş yeni bölüm içinde” yayımlanacak reklamlar yönünden ek planlama talep edildiği, davalı kurum tarafından söz konusu maile karşılık olarak "yine rutin planlamamız devam edecektir

" şekilde mail yoluyla cevap verildiği, her iki mail içeriği incelendiğinde görüldüğü üzere davacı şirketin değinilen mailler kapsamında sözleşme gereğince kendisine kullandırılması gerektiği halde kullandırılmadığını iddia ettiği ve eksik kalan reklam sürelerine ilişkin bir talebinin mevcut olmadığı, dava konusu sözleşmenin tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme niteliğinde olup sözleşmenin 3/g maddesi kapsamında öncelikli olan kendi edimini ifa etmediği sabit olan davacının davalıdan kendi edimini ifa etmesine yönelik olarak talepte bulunamayacağı, bu durumda ise; açıklanan gerekçelerle davanın haklılığının kanıtlanamadığı kanaatine varılmakla; davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir.

...