Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/156 K.2024/644

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili 05/03/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; 03/09/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacıya ait olduğu belirtilen araçta meydana geldiği ileri sürülen şimdilik 10.500,00 TL tutarında araç tamir bedeli ve 100,00 TL tutarında geç tamir nedeni ile tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanacak en yüksek avans faizi ile davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; " 03/09/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacıya ait olduğu belirtilen araçta meydana geldiği ileri sürülen şimdilik 10.500,00 TL tutarında araç tamir bedeli ve 100,00 TL tutarında geç tamir nedeni ile tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanacak en yüksek avans faizi ile davalıdan tahsili " istemine ilişkindir.

Talep, davacının tacir araştırması için ...Ticaret Sicil Müdürlüğü, ...Vergi Dairesi ve ...Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği’ne yazılan müzekkere cevapları, araçların tescil kayıtları, poliçe ve hasar evrakı ile ödeme için yapılan başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler, ekspertiz raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dosyamızda davacının gerçek kişi olması nedeni ile öncelikle Mahkememizin davaya bakmaya görevli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nun 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.

Ticari davalar ise; aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın söz konusu düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Bu bağlamda, ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Nispi ticari davalar ise; her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre; bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Üçüncü grup ticari davalar ise; yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Somut olayda uyuşmazlık, 03/09/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacıya ait olduğu belirtilen araçta meydana geldiği ileri sürülen şimdilik 10.500,00 TL tutarında araç tamir bedeli ve 100,00 TL tutarında geç tamir nedeni ile tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanacak en yüksek avans faizi ile davalıdan tahsili isteminden kaynaklanmakta olup, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. O halde, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması ve her iki tarafın da tacir olması zorunludur.

Dosyamızda davacının gerçek kişi olması nedeniyle usulüne uygun olarak tacir araştırması yaptırılmış, dosyamıza intikal eden yazı cevapları incelenmiştir.

Bu bilgiler ışığında dosyamıza ...Ticaret Sicil Müdürlüğü, ...Vergi Dairesi ve ...Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği’nden gönderilen cevabi müzekkerelerden; davacının gerçek kişi olarak tacir kayıtlarının olmadığı, davacının Esnaf ve Sanatkarlar Odasında kaydının bulunduğu ve davacının işletme hesabına göre defter tuttuğu hususları dikkate alındığında; davacının tacir olarak kabulüne hukuken olanak bulunmadığı, tarafların sıfatına ve uyuşmazlığın niteliğine göre somut olayda Mahkememiz görev alanında kabul edilen bir mutlak ya da nispi nitelikte ticari davanın söz konusu olmadığı, bu durumda ise; davaya bakmaya görevli Mahkemenin Mahkememiz değil; HMK 2/1.m. gereğince genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmıştır.

Açıklanan gerekçelerle; HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ✎ e-imzalıdır Hakim ... · ✎ e-imzalıdır