Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/151 K.2022/206

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Davacı tarafın "...." isimli bilgisayar programının lisanssız olarak davalı tarafça izinsiz ve lisanssız kullanılması nedeniyle müvekkil şirketin mali hakları ihlal edildiğinden, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin öncelikle programların yükleme tarihlerinin tespit edilmesi halinde yükleme tarihinden itibaren mümkün olmaması halinde ise haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

Davacı vekili 13/06/2022 tarihli dilekçesiyle; 10.000,00 TL'yi 42.767,00 TL artırmak suretiyle istenilen bedel olan 52.767,00 TL'nin haksız eylemin gerçekleştiği 04.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı şahıs vekili dilekçe ve (rapora karşı itiraz dahil) beyanında ÖZETLE: Müvekkiliniin hem emlak şirketi hem şahsi olarak herhangi bir kazanç elde etmediği halde davacı şirketin kazanç elde etme amaç olduğu açık olduğunu, Tutanak tutulan bilgisayarın müvekkil şirket veya müvekkilinin bizzat kendisine ait olmadığını, işbu davada husumet yöneltilmesi gerekenin bilgisayarın sahibi olduğunu, Bahse konu bilgisayarın müvekkilin internet kafe işlettiği dönemlerden kaldığını ve bilgisayarda .. programının yüklü olduğunun görüldüğünü, hali hazırda kullandığı Harita Kadastro Müdürlüğü Programı’nın bir muadili olan bu programı kullanmadığını,

mevcut ve kullanılan kadastro programının güncel ve gelişmiş olması sebebiyle başka bir program kullanmaya ihtiyaç bulunmadığını, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MUHAKEME

HMK kapsamında "Basit Yargılama Usulü " uygulanmıştır. DELİLLER ve DEĞERLENDİRME: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı tarafın "..." isimli bilgisayar programının lisanssız olarak davalı tarafça bilgisayarına yüklenip kullanıldığı iddiasına bağlı... 68 nci maddesine göre telif tazminatı talebinin yerinde ve doğru olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 2/1 maddesinde bilgisayar programlarının ilim edebiyat türünde "Eser" olduğu belirtildiği, eser sahibinin... 14 ncü maddesinde umuma arz, 15. maddesinde eserde adın belirtilmesi, 16. maddesinde eserde değişiklik yapılmasını men etmek yönünden manevi hakları ile birlikte...

21. maddede işleme hakkı, 22. maddede çoğaltma hakkı, 23. maddede yayma hakkı, 24. maddede temsil hakkı , 25. maddede umuma iletim hakkı gibi mali hakları olduğu, 52.nci madde de "Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır." hükmü ile Madde 68/1 " Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan,çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden,

izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır.

Dosyaya yansıtılan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporuna göre .... adlı bilgisayar proğramının davacı tarafa ait olduğu tespit edilmiştir.

Yine taraflarca sunulan delil ve belgeler, D.iş tespit dosyası içeriği ; Bilirkişi raporunda da geçtiği şekilde "Marmara ... Hukuk Mahkemesi’nin ...Değişik İş Dosyasında sunulan 17.11.2020 tarihli.... imzalı teknik yönden yapılan bilirkişi raporu, ekran görüntüleri ve dosya genelinin incelenmesi neticesinde;... A.Ş. firması tarafından üretilen ve ülkemizdeki kanuni temsilcileri tarafından satışı yapılan yazılımların tespitine yönelik, 13.11.2020 tarihinde .... adresinde yapılan tespitlerde;

Bilgisayarın masaüstü kişisel bilgisayar(PC) olduğu, benzersiz Mac adresinin 00-24-1D-96-30-94, , işletim Sisteminin Windows ve bilgisayar adının ...’ , .... yazılımının kullanıldığına dair ekran görüntüleri ve ... uzantılı 3 adet dosyanın tespit edildiği,

... İnşaat tarafından programın satın alındığına dair bir fatura, sözleşme, satın alma belgesi veya hak sahipliğini gösterir bir iddia, beyan ve belgenin ibraz edilmediği, program çalıştığında bilgisayarda bulunması gereken anahtarın .... bilgisayara takılı olmadığı, bu nedenle programın kaçak kullanım altında .... seri numara ile 04.10.2020 tarihinde bilgisayara yüklemesinin yapıldığı, ürünün aktivasyonunun yapılarak tespit tarihinde güncel olan ... dosyalarından programın kullanıldığının belirlendiği,

Programın çalışır vaziyette alınmış ekran görüntüleri incelendiğinde, ürünün ... olduğu, ekran görüntüsünde yer alan ‘’... hakkında’’ kısmında ‘... adlı şirketin isminin yer aldığı, adı geçen şirketin davacı taraf şirketin daha önceki adı olduğu, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerden davacı şirketin dava tarihinden önce davaya konu bilgisayar programı üzerinde mali hak sahipliğinin bulunduğu ve davaya konu yazılımın mali haklarının davacı firmaya ait olduğu kanısına varıldığı" hususu tespit edilmiştir.

Mahkememizce uzman bilirkişiden (Bilgisayar Mühendisi) alınan 22/12/2021 Tarihli KÖK rapor'da " 5846 sayılı...’nun 2/a maddesi uyarınca, bilgisayar programlarının ilim ve edebiyat eseri olduğu, aynı yasanın 1/B-g maddesi gereğince bilgisayar programının; ‘’bir bilgisayar sisteminin özel bir işlem veya görev yapmasını sağlayacak bir şekilde düzene konulmuş bilgisayar emir dizgesini ve bu emir dizgesinin oluşum ve gelişimini sağlayacak hazırlık çalışmaları ‘’ şeklinde tanımlandığı,

.... Programlarının Korunmasıyla ilgili ....no.lu Direktifin 1/1, gerekse...’un 2/1 madde hükümlerinde bilgisayar programları ve bir sonra ki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımlarının birer fikri eser olarak koruma altına alındıkları,

.... ismi ile üretilip pazarlanan bilgisayar programının, ...’de öngörülen eser türlerinden birinin içine girmesi ve fikri bir çabanın ürünü olması nedeniyle ilim eseri vasfında bulunduğu,

...’in 12.maddesi gereğince eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin davacı şirkete ait olduğu,

5846 sayılı Yasa’nın 38.madde hükmü uyarınca bir bilgisayar programının, herhangi bir şekilde bilgisayara yüklenmesi ve çalıştırılmasının ancak programı yasal yoldan edinmiş ve lisans hakkı elde etmiş kişilere ait bulunduğu,

Aynı Yasa’nın 22. Son maddesi uyarınca, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerinin, bilgisayar programının çoğaltılması niteliğinde sayıldığı,

Dosya da davacı tarafından sunulmuş olan tescil belgeleri ve... Md. 11 hükmü de nazara alındığında dava konusu bilgisayar programının, davalı tarafından kullanımının tespiti tarihinden de evvel, davacı tarafından hazırlatıldığı ve pazarlanmakta olduğu, eserle ilgili mali hakların tasarruf yetkisinin davacı şirkette olduğu; ... ten doğan mali hakların davacı şirket eliyle kullanılacağı, davacı şirketin engelleme ve tazminat davası açma haklarının olduğu,

…..basit bir araştırma ile davacının 2020 senesi liste fiyatlarına uygulanan iskonto oranlarına ulaşılamadığından davacı firmanın mali kayıtlarında 2020 senesi için iskonto oranları ve gerçek satış tutarlarının belirlenmesine yönelik tespit yapılması gerektiği’’ şeklinde bir açıklama yapıldığı, dolayısıyla itiraz edilen husus ile ilgili kararın ve ifadenin bağlayıcı olmadığı, yapılacak tespit neticesinde önerilecek husus ile ilgili kararın Yüce Mahkemenin takdirinde olduğu, "şeklinde

Rapora itiraz üzerine heyete dahil edilen ve bilirkişi heyetinden (Bilgisayar Mühendisi ve Mali Müşavir) alınan ..... tarihli EK raporda ÖZETLE: " 1. Davaya konu.... adlı bilgisayar programlarının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (...) anlamında "ilim ve edebiyat eseri" niteliğinde olduğu,

2. Davalı tarafından işletilen adreste 1 adet bilgisayar sisteminde yapılan keşif çalışması sonucunda 1 adet.... versiyonu yazılımların tespit edildiği,

3. Yüklü ve çalışır tespit edilen....modüllerinin yüklü ve çalışır olduğu,

4. Davalının söz konusu bilgisayar programını lisanslı kullandığını gösterir herhangi bir geçerli belgeyi dosyaya ibraz edemediği,

5. Dava konusu yazılımların ilim ve edebiyat eseri olması sebebiyle davacının mali hak sahibi olduğu, ... 22. Madde de belirtilen çoğaltma hakkının ihlal edildiği, bu nedenle...

68. Madde kapsamında üç kat bedel isteyebileceği, bu bağlamda firmanın mali kayıtlarından tespit edilen veriler kapsamında toplamda KDV hariç 52.767.-TL.lık tazminat hakkının olabileceği .... versiyonunun 2006 yılında piyasaya sürüldüğü, 2012 yılında 6. ve 2015 yılında da 7. Versiyonunun çıktığı, davalı iş yerinde tespit edilen...yazılımının, tespit tarihi itibariyle güncel sürüm olmadığı, güncel sürümün .... olduğu, yazılımın yükleme tarihleri itibariyle varsayımsal sözleşme ilişkisinin kurulduğunun değerlendirildiği, yeni sürüm çıktığında eski sürümün kullanılmaya devam edebildiği,

ancak genel uygulama olarak yazılım firmalarının programın yeni versiyonu çıktığında eski sürüm satışını keserek hemen yeni sürüm satışına başladıkları, eski sürümün daha uygun fiyatla satışı gibi bir yöntem izlemedikleri,.... yazılımı içinde bu uygulamanın geçerli bulunduğu, davacının yaptığı indirimli fiyatlara göre rayiç bedelin tespit edildiği, bununla birlikte güncel sürümün ....olduğu, davalının eski sürüm yazılım kullandığı değerlendirildiğinde, ürünün eksik özellikleri sebebiyle % 30 oranında daha indirim yapılabileceği değerlendirilmiştir.

Bu durumda, Firma verilerine göre, dava konusu olan.... ürünlerinin toplam fiili satış fiyatının 25.127.-TL olduğu belirlenmiş olup, %30 indirimli uygulandığında lisans bedelinin 17.589.-TL olacağı hesaplanmıştır. Bu bağlamda 5846 sayılı...’nun 68.maddesi uyarınca bu bedelin üç katı olan 52.767.-TL lik tazminat hakkı olabileceği görüşüne varılmıştır. ) belirlenmiş olup, takdir Mahkemeye bırakıldığı, " şeklinde ifade edildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Davacı taraf iddiası, davalı taraf savunması , karşılıklı sunulan deliller, ... tespit dosyası içeriği ve bu dosyadaki rapor örneği; mahkememizce görev verilen uzman bilirkişi raporu ve itiraz üzerine alınan ek raporu ile dosya bütünüyle birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde;

Davacı tarafın ... isimli bilgisayar programı hak sahibi olduğu sunulan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporuyla anlaşıldığı;

13.11.2020 tarihinde davalıya ait .... ve bilirkişi raporu ile anlaşıldığı;

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından sunulan rapor ve itiraz üzerine alınan ek rapor içeriği ile de " Davaya konu.... adlı bilgisayar programlarının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (...) anlamında "ilim ve edebiyat eseri" niteliğinde olduğu,

Yüklü ve çalışır tespit edilen... modüllerinin yüklü ve çalışır olduğu,

Davalının söz konusu bilgisayar programını lisanslı kullandığını gösterir herhangi bir geçerli belgeyi dosyaya ibraz edemediği,

Dava konusu yazılımların ilim ve edebiyat eseri olması sebebiyle davacının mali hak sahibi olduğu, ... 22. Madde de belirtilen çoğaltma hakkının ihlal edildiği, bu nedenle...

68. Madde kapsamında üç kat bedel isteyebileceği, bu bağlamda firmanın mali kayıtlarından tespit edilen veriler kapsamında toplamda KDV hariç 52.767.-TL.lık tazminat hakkının olabileceği,(dava konusu olan ...ürünlerinin toplam fiili satış fiyatının 25.127.-TL olduğu belirlenmiş olup, %30 indirimli uygulandığında lisans bedelinin 17.589.-TL olacağı hesaplanmıştır.

Bu bağlamda 5846 sayılı...’nun 68.maddesi uyarınca bu bedelin üç katı olan 52.767.-TL lik tazminat hakkı olabileceği ) " şeklindeki görüş ve düşünceye iştirak edilerek ; davacıya ait ilim edebiyat eseri kategorisinde sayılan .... adlı bilgisayar programının izinsiz ve lisansız olarak davalı tarafca çoğaltma hakkı ihlali kapsamında bilgisayarında yüklü ve kurulu olduğu anlaşılmış olup yine ihlal halinde de raporda belirtilen ...

68/1 maddesine göre hesap edilen 3 kat tazminat 52.767.-TL ye 04/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine hükmedilmiştir.

Katip ... Hakim ... · E-İmzalıdır E-İmzalıdır