Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/682 K.2021/592

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2016/682 Esas

KARAR NO : 2021/592

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/08/2016

KARAR TARİHİ : 22/09/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/10/2021

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ... Belediyesi ... Genel Müdürlüğü'ne ait doğalgaz dolum istasyonlarında bakım ve onarım hizmetlerin verildiğini, dağıtım istasyonda yaşanan arızaların onarımından sorumlu olduğunu, Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılan sözleşmede ... Belediyesi ...

Genel Müdürlüğü'nün Ulaşım Dairesi olan 2. Bölge Mamak 'ta bulunan doğalgaz dolum istasyonuna ait 2 nolu kompresörün elektrik motorun arızalanması üzerine arızalı motorun onarım amacıyla davalı şirkete teslim edildiğini.

Onarım hizmeti karşılığında müvekkili şirket tarafından düzenlenen 25.07.2016 vade tarihli 4.435 TL bedelli,25.08.2016 vade tarihli 4.435 TL bedelli 25.09.2016 vade tarihli 4.435 TL bedelli 3 ad. senedin davalı şirkete teslim edildiğini, davalı şirket motor arızasını yaptıktan sonra müvekkili şirkete teslim ettiğini, ancak motorun devreye alındıktan kısa süre sonra tekrar arızalandığını, yani davalı şirketin ayıplı hizmet ifası nedeniyle arızalı motorun yeniden onarım yapılmak üzere davalı şirkete teslim ettiğini.

Davalı şirket S^ ikinci kez onarımı yaparak tekrar müvekkili şirkete teslim ettiğini, fakat davalı şirket tarafından onarım yapılan motorun tekrar arızalandığını yani ikinci kez ayıplı hizmet neticesinde motorun arızalanması nedeniyle gerekli verimli hizmetin alınamadığını, davalı şirketin 3 sefer ayni motoru söküp onarım yapmak durumunda kaldığını, bunun için gece fazla mesai ücreti ile elektrik işçilik ücretin ödediğini ayrıca her seferinde rulman (birim fiyatı 1.000TL) ve kayış (birim fiyatı 2.350 TL) değiştirmek zorunda kaldığını,

kompresörün çalışmaması nedeniyle her saat başı 1.000 TL ceza ödemek mecburiyetinde kalındığı şirketin maddi zarara uğradığını belirterek müvekkili şirket tarafından davalı şirkete Beyoğlu ... Noterliği' nin 01.07.2016 tarih ve ... yev. nolu ihtarname gönderilerek 3 adet senedin geri iade edilmesi talep edildiğini, davalı şirket Ankara ...

Noterliğinin 20.07.2016 tarihli ve ...yev. nolu ihtarnamesiyle bu senetleri iade etmeyeceğini beyan ettiğini, bu durum nedeniyle davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine icra takibi/dava açılması ve müvekkili şirketin zarara uğrama tehlikesinin ortaya çıktığını müvekkili şirketin davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitini, ayrıca müvekkili şirket tarafından düzenlenen 25.07.2016 vade tarihli 4.435 TL bedellU5.08.2016 vade tarihli 4.435 TL bedelli ve 25.09.2016 vade tarihli 4.435 TL bedeli senetlerin iptaline ve icra takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafından iddia edilen konuların mesnetsiz olduğunu, davacı ile aralarındaki ilişki sadece motor sarımı ve mil düzeltilmesi işinin olduğunu, davacı tarafından daha önceden motorun revizyon gördüğünü aynı arızanın tamir edildiğini, Zira davacı tarafından onarıma getirilen motorun 3 kez müvekkili tarafından onarım yapıldığını en son yapılan onarım bedelinin dahi talep edilmediğini, motorun 3 kez tamir ve onarım yapıldığını, davacı tarafın ise tamir ve onarım yapılan motorun çalışma koşullarını ve daha önceden revizyon görüp görmediği yönünde olduğunu,

öncelikle dava konusu elektrik motoru daha önceden birçok revizyon gördüğünü ve revizyon sonrası yine aynı sorunlar ile müvekkile tamir ve onarım için getirildiğini, diğer bir hususun ise söz konusu motorun çalışma ve bakım periyotlanna uyulup uyulmadığı olduğunu, davacı tarafa ait ve müvekkilce tamir edilen elektrik motorunun ... tarafından sürekli olarak limitlerinde çalışıp çalışmadığının bilinmediğini, Onarım sonrası yerine bağlanan motorun fazla yük altında bırakılması nedeniyle rulmanların bozularak kendine zarar verdiğini,

yapılan her onarımda motorun fazla yükte çalıştırılması nedeniyle önce rulmanların bozduğunu bu nedenle motorda arıza meydana geldiğini, bu durumda söz konusu motorun müvekkili tarafından 3 kez tamir ve bakımı yapıldığını ve tamir belgelerin dosyada mevcut olduğunu beyan ederek mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-İhtarnameler, faturalar, kompresör arıza formları, -... Genel Müdürlüğü'nün cevabi yazıları,

-Bilirkişi raporları: Makine mühendisi bilirkişi ...'ın 01/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda. "Davacının davalıya onarım yaptırdığı 355 kw ... marka elektrik motorunun tamiratının ilk defa yapılmasından sonra aynı arızayı 4 ay 25 günde 7 defa daha tekrarlaması.

Dava konusu kompresörün elektrik motoru ve rulman, burç sargı yapılması şubat ayında iki defa Haziran ayında beş defa temmuz ayıda 1 defa olmak üzere ayni yerinden arızalanmasının uygun onarım yapılmaması, bir aylık süre içinde ayni arızanın tekrar etmesi davalının tamiratı gerektiği gibi gidermediği onun içinde aynı yerdeki arızaların tekerrür ettiği, Davacı olayı kökten çözmek için bir başka şirkete bedel ödeyerek yaptırttığını, Davalı her ne kadar, motora aşırı yük verildiğini periyodik bakımlarının yapılmadığı yönündeki iddiasının kanıtlayacak hiçbir delilin bulunmadığı,

bu iddianın soyut bir iddia olduğu Olayda davacı hizmet alana atfedilecek bir kusur ve ihmalin söz konusu olmadığı Buna sebep davacının, davalıya başlangıçta verdiği 4.435 TL lik üç adet senedin karşılıksız kaldığı yönünde oluşan görüşümü bilgi ve takdirlerinize saygı ile arz ederim. " şeklinde rapor ibraz edilmiştir.

Dosya 04/12/2019 tarihli celsenin 2 nolu ara kararı gereğince Makine mühendisi bilirkişi ...'na tevdi olunmuş, 13/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda; "Daha önce dosyaya sunulun bilirkişi raporundaki tespitlere katılmadığını meydana gelen arızaların farklı nedenlerden kaynaklandığını, davaya konu edilen 355kw ... elektrik motorunun 4 ay 25 günlük süreçte 4 kez arızalanmış olmasının, normal işletme koşullarından kaynaklanmış olabileceği değerlendirilmektedir. Davacı şirketi yapılan tamir ve onarımın tekniğine uygun olarak yapılmadığı yönündeki iddiası ispatlanamamıştır. Bu değerlendirme mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılmıştır." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Dosya 19/02/2020 tarihli celsenin ara kararı gereğince bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi için Makine mühendisi bilirkişi ...'a tevdi olunmuş, 06/04/2020 tarihli bilirkişi raporunda. "Davalı ... Hırdavat San. Tic. Ltd.

Şti konunun uzmanı olduğu ve onarım işlemlerini üstlendiği dava konusu elektrik motorunu kısa süre aralığında aynı arızalardan dolayı 3 kez onarım yaparken, rulmanların yağsız kalarak arızalandıklarını görmesine rağmen arıza sebebini araştırıp onarımını kalıcı bir şekilde yapması, çözüm üretmesi gerekirken, aksine motorun sadece görülen hasarlarını onarıp arızanın nedenini incelemeden davacı yana teslim etmiş olduğu anlaşılmıştır.

Böylece yapmış olduğu işlemlerde ihmal ve hizmet eksikliğinden kaynaklı zararlara sebebiyet vermekle meydana gelen olaylarda tamamen kusurlu olduğu, Davacı tarafından davalılara verilen 25/07/2016, 25/08/2016 ve 25/09/2016 vade tarihli 4.435,00 TL bedelli 3 adet senetlerin iptalinin gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Dosya hesap bilirkişisine tevdi olunmuş bilirkişi raporunda. Davacının borçlu olduğu doğalgaz dolum istasyonundaki 2 numaralı kompresörünün bozuk elektrik motorunun onarımı için verdiği senetlerin dayanak yapıldığı Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyalarına toplam 18.965,00 TL ödeme yaptdığının hesap edildiği, ...

Genel Müdürlüğünün Ulaşım Dairesi 2. Bölge Mamak'ta bulunan doğalgaz dolum istasyonundaki 2 numaralı kompresörünün bozuk elektrik motorunun onarımı ile ilgili teknik bilirkişilerce davalının kusurlu olduğu tespit edilmesi sebebiyle davacının davalıdan hesap edilen 18.965,00 TL tutar kadar istirdat edebileceği, Ancak davalının bozuk elektrik motorunun onarımını 3 kez yaptığı ve fakat istenilen arızayı gideremediği,

davalının arıza gidermek için malzeme ve işçilik harcamalarının bulunduğu göz önüne alındığında istirdat edilecek olan 18.965,00 TL miktardan hak ve nefaset kurallarına uygun nefaset kesintisi yapıp yapmama takdirinin Mahkemeye ait olduğu,

Hesap edilen istirdat miktarı 18.965,00 TL'ye dava tarihi 15/08/2016'dan itibaren avans faizi işletilebileceği, (davacının 11/08/2016 tarihli dilekçesinde menfi tespit olarak dava açtığı, 15/11/2017 tarihli dilekçesinde ise ödeme yaptıklarından davanın istirdat davası olarak devam edilmesi talebinin bulunduğu ancak istirdat edilecek miktara faiz talebine ilişkin bir kayda rastlanılmadığı görülmektedir) şeklinde rapor düzenlenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; İİK 72 md uyarınca açılıp istirdat talebine ilişkin olup dava konusu alacak motor tamir sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Tamir ve bakım sözleşmeleri TBK'nın 470 vd. md anlamında eser sözleşmesi niteliği arz etmektedir. TBK'nun 470 maddesinde Eser Sözleşmesi: "Yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahi- binin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir" şeklinde tanımlanmıştır. Eser sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici, yapımını yüklendiği işi, özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla yükümlüdür.

Eser sözleşmelerini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran önemli hususlardan birisi sonuç sorumluluğu, yani tarafların iradeleri doğrultusunda yüklenici tarafından bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdüdür. Zira; eser sözleşmesinde bir eserin, sonucun yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu borcun altına giren taraf yani yüklenici, işin mahiyeti gereği işi sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır.

Sadakat borcu, yüklenicinin iş sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır. Eserin, sözleşmede kararlaştırılan niteliklerine, ya da iş sahibinin beklediği amaca uygun olmaması veya lüzumlu bazı vasıflardan bir ya da bir kaçının bulunmaması halinde ayıplı yapıldığının kabulü gerekir.

Eser sözleşmesinde, yüklenici belli bir sonucu (eser) taahhüt ettiğinden sonuç gerçekleşirse, yüklenici borcunu ifa etmiş sayılır ve ücrete hak kazanır.

Eldeki davada, davacıya ait elektrik motoruna davalı tarafından bakım ve onarım hizmeti sunulduğu tartışmasızdır. Makine mühendisi bilirkişiler ... ve ...'ın usul ve yasaya uygun denetime elverişli raporları hükme esas alınmıştır. Davalının sunmuş olduğu onarım hizmetinin ayıplı olduğu bu nedenle davacının icra takiplerine konu senetler nedeniyle borçlu olmadığı anlaşılmıştır.

Davacının 15/11/2017 tarihli dilekçesi ile davaya istirdat davası olarak devam edeceklerini bildirdiği, 30/07/2021 tarihli ıslah dilekçesiyle 18.965,00-TL'nin ticari faiziyle tahsilini talep ettiği göz önünde bulundurularak davanın kabulüne 18.965,00-TL'nin 30/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır