Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/924 K.2023/829

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2016/924 Esas

KARAR NO : 2023/829

HAKİM : .... KATİP : ...

DAVACI : .... VEKİLLERİ : Av. .... Av. ... DAVALI : .... İFLAS İDARE MEMURLARI : 1- ... 2-.... 3- ...

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/12/2016

KARAR TARİHİ : 22/11/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin 04/12/2016, 04/12/2016, 04/01/2017, 04/01/2017, 04/02/2017, 04/02/2017 tarihli ve 35.000.00- TL bedelli toplam 210.000.00-TL olan senetlerinin icra takibine konu edilmemesi, üçüncü kişilere ciro edilmemesi veya edilmişse de takibe konulmaması ve takibin iptali yönünde teminatlı ya da teminatsız ihtiyati tekbir kararı verilmesini,

Müvekkili şirketin .... adresinde işletilen ticari şirkete ilişkin davalı şirketle müvekkilİ arasında protokol imza edildiğini ve bu protokol uyarınca davalı şirketin bayiliğini yapan müvekkili şirketin ... tabelalı mağazasında satışa arz edeceği ürünlere ilişkin olarak davalıdan mal alacağını ve karşılığında her biri 35.000.00-TL tutarında olan ... Çek numaralı 04/10/2016 - ... çek numaralı 04/10/2016 - ... çek numaralı 04/1 1/2016 - ...

Çek numaralı 04/11/20216 - ... çek numaralı 04/12/2016 - ... çek numaralı 04/12/2016 - ... çek numaralı 04/01/2017 - ...çek numaralı 04/01/2017 - ... çek numaralı 04/02/2016 - ... çek numaralı 04/12/2017 tarihli keşide yeri .... olan 10 adet çek verdiğini,, ancak davalı firmanın protokolde yer alan anlaşma uyarınca üzerine düşen edimi gereği gibi ifa etmediğini, müvekkiline çekler karşılığında satışa sunacağı malları göndermediğini, 04/10/2016 — 04/10/2016 — 04/11/2016 - 04/11/2016 tarihli dört senet (ÇEK) müvekkili tarafından davalıya ödenmiş olduğunu, dolayısı ile bu aşamada bu çekleri dava konusu yapmadıklarını,

ancak henüz vadesi gelmemiş olan diğer 6 senede (ÇEK) ilişkin olarak yine davalı tarafından edim gereği gibi ifa edilmediğinden ve ürünler müvekkiline gönderilmediğinden iş bu davanın açılması zaruri olduğunu, davalı tarafından taraflar arasında imza edilmiş olan sözleşme gereği gibi ifa edilmemiş olduğundan müvekkili şirketin sözleşme uyarınca davalıya teslim etmiş olduğu 04/12/2016 - 04/12/2016 — 04/01/2017 - 04/01/2017 — 04/02/2017 — 04/02/2017 tarihli 35,000.00-TL bedelli toplam bedeli 210.000.00- TL olan senetlerin (çeklerin) icra takibine konu edilmemesi,

üçüncü kişilere ciro edilmemesi veya edilmişse de takibe konulmaması ve çekterin iptali yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve nihayetinde borçlu olmadığımızdan tespitine karar verilmesini, davalı yan tarafından davaya konu çeklerin müvekkilinden alındığı ve ilgili sözleşme yapıldığı tarih olan 09/08/2016 tarihinde şirketlerinin batık durunda olduğu Müflis oldukları bilindiği halde müvekkil firma durumdan haberdar olmadığından,

kısacası davalı şirket ödeme gücünü haiz olmadığını bilmesine karşın kötü niyetle bu sözleşmeyi yapmış ve müvekkilden ilgili senetleri (çekleri) aldığını, tüm bu hususların ekte sunmuş oldukları müvekkili firma ile davalı firma arasındaki mail çıktılardan ve yine davalının müvekkili gibi mağdur ettiği pek çok bayiliğine toplu olarak göndermiş olduğu ve şirketlerinin sıkıntıda olduğunun kendi beyanları ile sabit olduğunu mail çıktılarından açıkça görüldüğünü, bu nedenlerle müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine,

04/12/2016 - 04/12/2016 - 04/01/2017 - 04/01/2017 - 04/02/2017 - 04/02/2017 tarihli 35.000.00-TL bedelli toplam bedeli 210.000.00-TL olan senetlerin (çeklerin) icra takibine konu edilmemesi, üçüncü kişilere ciro edilmemesi veya edilmişse de takibe konulmaması yönünde teminatlı ya da teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Davacının ticari defterleri incelenmesi hususunda dosya bilirkişiye tevzi edilmek üzere .... Mahkemesine talimat yazılmış talimat bilirkişi raporunda; Dava dosyası ve eklerinin incelenmesinde davacının almış olduğu ve tanzim etmiş olduğu faturalar resmi defter kayıtlarında mevcut olup ödemelerin tutulan defterin işletme usulü olması nedeniyle kayıtlarında takip edilmesi mümkün olmayıp II ve IV nolu tablolarda belirtilen ödeme belgelerinin delil niteliği taşıyıp taşımadığı yüce mahkemenin takdirine bırakmak kaydı ile tespitler bölümünde açıklandığı üzere davacı ...'ın 174.037,70 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Davalının ticari defterleri incelenmesi hususunda dosya bilirkişiye tevzi edilmek üzere.... Mahkemesine talimat yazılmış talimat bilirkişi raporunda; Dava dosyası ve eki dosyalar ile davacı taraf ticari defter ve belgeler üzerinde gerekli tespitler davacının adresinde yapılmak istenilmiş ancak şirket bilgi verecek kişilere ulaşılamadığından dosya mahkememize iade edilmiştir. Şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Davacı dava dilekçesinde uyuşmazlık konusu olan çekler de dahil 10 adet çekin davalıya mal alımı için önceden verildiğini ileri sürüp, bir kısım malların teslim edilmemesi nedeniyle çekin bedelsiz kaldığını iddia etmiş, davalı ise cevap vermeyerek davayı inkar etmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (TMK m. 6 m.).

İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.

Öte yandan çek bir ödeme aracı olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verilmektedir. Somut olayda olduğu gibi aksinin iddia edilmesi halinde bir başka ifade ile çekin avans olarak verildiği, ancak karşılığında mal teslim edilmediğinin iddia edilmesi halinde ispat yükü malın teslim edilmediğini iddia eden yana düşmektedir.

TBK’nın 207. maddesi uyarınca davacının, davalıya, mal alımı için avans ödemesi yaptığının usulüne uygun delillerle ispatının gerektiği, aslolanın peşin satış olup satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olduğu, ödeme aracı olan çekin borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerektiği ve aksini iddia eden ve çeklerin sipariş edilen mallara karşılık avans olarak verildiği ve mal teslim edilmediğini iddia eden davacı tarafından bu durumun yazılı delillerle ispatı gerekmekte olup davacı tarafça ispat yükümlülüğü yerine getirilmemiştir.

Davacı tarafça dava dilekçesi ile yemin deliline de dayanılmadığı görüldüğünden ispatlanmayan davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Katip .... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı