Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/389 K.2022/232

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2018/389 Esas

KARAR NO : 2022/232

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 18/05/2018

KARAR TARİHİ : 24/03/2022

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/04/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili, distribütör ve davalılar arasında 01/10/2013 tarihinden geçerli olmak üzere Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü) tanzim ve imza edildiğini, Sözleşmenin 2. maddesinde “....ankara” adresindeki işyerinde, müvekkil şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi veya distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı, sözleşmenin 3. maddesinde işletilmekte olunan işyerinde müvekkil şirketin pazarlama,

dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 245.000 Litre miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı, sözleşmenin 9. maddesinde işyerinde 01.10.2013 tarihinde faal olarak işletmeye açmak ve bira satışını sağlamayı, sözleşmenin 10/b maddesinde, bira satışına ilişkin faaliyetleri kısmamayı, bira satışını azaltacak davranış ve eylem içine girmemeyi, sözleşmenin10/j maddesinde marka bilinirliğine ve imajına katkı amacı ile tüketici faydasına yönelik olarak,

müvekkil şirket veya bayi veya distribütörün kendilerine sağladığı veya onlardan satın aldığı bardaklar, fıçı tesis ve benzeri bira sunumu ile ilgili malzemeler ile sadece yine müvekkil şirketin satış ve dağıtımını yaptığı ilgili ürünlerin servisini yapmayı, sözleşmenin 10/0 maddesinde, sözleşme konusu ürünleri TAPDK Toptan Satış Belgesi sahibi yetkili Bölge Distribütöründen almayı kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkili tarafından davalılara 279.000,00 TL katkı sağlandığını, sözleşme devam etmesine ve tüm uyarılara rağmen ticari faaliyetlerini sonlandırdıklarını, işletmeyi kapattıklarını,

Nisan 2014 tarihinde sözleşme konusu ürünleri almadıklarını, sözleşmenin 20. ve 21. maddelerinin uygulama koşullarının oluşması karşısında ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin 21.maddesi gereği cezai şart ve katkı tutarının ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesi hususunun ihtar edildiğini, ihtarnamenin semeresiz kalması karşısında icra takibine girişildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla davalıların itirazlarının iptaline, takibin takip talebindeki koşullarla devamına ve davalı aleyhine % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemişlerdir. Davalı ... adına vekaleten duruşmaya katılan avukatı 23/05/2019 tarihli duruşmada; sözleşmedeki imzanın müvekkiline ait olduğunu ancak sözleşme tarihinden önce davalı şirketi temsil yetkisinin sona erdiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davanın konusu; Açık Satış Sözleşmesi Noktası Sözleşmesinden kaynaklanan katkı payı ve sözleşmenin ihlaline dayalı cezai şart alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

Yargılama sürecinde gösterilen deliller toplanılmış, bu kapsamda 12/02/2014 tarihinde imzalanan sözleşme, davacı tarafından davalı şirket adına düzenlenen faturalar, tarafların vergi dairelerinden getirtilen BA-BS formları, SGK kayıtları, Ticaret Sicil kayıtları, icra takip dosyası dosyaya kazandırılmış ve mali müşavir bilirkişiden rapor ve ek rapor alınmıştır.

Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasının incelenmesinde, takibin taraflar arasında olduğu, davacının davalılardan 6 adet katkı payı faturası, cezai şart tutarı, delil tespiti masrafı ve ihtarname ücreti ile her bir fatura tarihinden itibaren hesap edilen işlemiş faiz toplamı olmak üzere 479.851,71 TL alacak talebinde bulunduğu, davalıların ortak vekilleri aracılığıyla yaptıkları süresinde itiraz nedeniyle takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davacı şirket ile davalı .../ ... Spor... Ltd Şti arasında dava dışı ... ... Merkez Paz. Ltd. Şti arasında 01/12/2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 12/02/2014 tarihinde Açık Satış Noktası Sözleşmesi imzalanmıştır.

31/07/2013 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi ile davalı şirketin müdürlüğüne 1 yıl süre boyunca davalı ... atanmıştır. 06/02/2014 tarihinde mevcut şirket müdürü ... azledilmiş, yerine 10 yıl süre ile dava dışı ... müdür olarak atanmıştır. Öncelikle ...'nın sözleşme imza tarihinde şirket müdürü olmaması nedeniyle sözleşmenin geçerli olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Sözleşmenin yürürlük tarihi 01/12/2013 olup sözleşme 12/02/2014 tarihinde yani daha sonra imzalanmıştır.

Bu durumda taraflar arasında sözleşmenin imza tarihinden önce uygulandığı anlaşılmaktadır. Bunun yanında sözleşme kapsamında davacı tarafça düzenlenen 93.000,00 TL ve 13.500,00 TL'lik katkı payı faturaları ...'nın azlinden sonra 22/02/2014 ve 07/02/2014 tarihinde ödenmiştir.

Bu durumda imza tarihinde yetkili olmayan ... tarafından davalı şirket adına akdedilen sözleşmenin davalı şirket tarafından benimsendiği mahkememizce kabul edilmiş olduğu gibi azilden önce müdür olan ...'nın azlinden kısa bir süre sonra imzaladığı ve ayakta tutulan sözleşmeye karşı geçersizlik iddiasında bulunulmasının Medeni Kanunun 2. maddesi kapsamında dürüstlük kuralına aykırı olacağı da gözetilerek sözleşmenin geçerli olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.

Davalı ...'nın sözleşme kapsamında şahsen sorumlu olup olmadığının ayrıca tartışılması gerekmektedir. 12/02/2014 tarihli sözleşme incelendiğinde; ... ..., davacı ... Pazarlama A.Ş ve işletici ile ... adına imzalar atıldığı, ...'nın davalı şirket adına ve kendi adına ayrı ayrı imzalar attığı görülmektedir. Sözleşmenin giriş kısmında davalı şirket "İşletici" olarak adlandırılmış ve sözleşmenin davacı ile davalı şirket arasında akdedildiği belirtilmiştir. Devam eden maddelerin tamamında hak ve yükümlülükler "İşletici" sıfatı üzerinden belirlenmiş olduğundan davalı ...'nın kendi adını yazarak ayrıca sözleşmeye imza koymasının sözleşmenin davalı ... ile de kurulduğu anlamına gelmeyeceği mahkememizce değerlendirilmiştir.

Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığının 07/11/2019 tarihli müzekkere cevabından davalı şirketin 16/01/2006 tarihinde aldığı Alkollü İçki Satış Belgesinin 07/04/2014 tarihinde iptal edildiği belirlenmiştir.

Cumhuriyet Vergi Dairesi'nin müzekkere cevabından; davalı şirketin 31/12/2016 tarihi itibariyle mükellefiyet kaydının re'sen terkin edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafın Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş Sayılı dosyasında yaptırdığı tesbitte düzenlenen tespit raporu ile; 28/08/2017 tarihinde gerçekleştirilen keşif neticesinde iş yerinin kapalı olduğu, dışarıdan bakıldığında iş yerinin boş olduğu belirlinmiştir.

Müzekkere cevapları ve yapılan mahkeme tespiti gözetildiğinde davalı şirketin sözleşme süresi boyunca iş yerini açık tutmadığı, faaliyetinin devamı için gerekli olan içki ruhsatı ve iş yeri ruhsatının iptaline sebebiyet verdiği, bu durumda davacı tarafın sözleşmeyi haklı olarak feshettiği, bu durumda davalının aldığı katkı payını iade etmesi ve sözleşmenin 21. maddesinde kararlaştırılan cezai şart tutarını ödemesi gerektiği esas itibariyle mahkememizce kabul edilmiştir.

Her ne kadar tacirler arasında kararlaştırılan cezai şart tutarında indirime gidilmesi TTK 22. madde kapsamında istenemeyecek olmakla birlikte Yargıtay içtihatları kapsamında kararlaştırılan cezai şartın tacirin maffına sebebiyet vermesi halinde indirime gidilebileceği uygulaması geliştirilmiş ise de davalı şirket tarafından davaya cevap verilmemesi ve bu yönde bir talep olmaması gözetilerek herhangi bir indirime gidilmemiştir.

Davalı şirket defterleri usulüne uygun tebligata rağmen ibraz edilmediği için davacı şirket ile davalıya satışı gerçekleştiren ... şirketin defterleri incelenmek suretiyle mali müşavir bilirkişiden 02/06/2021 tarihli rapor alınmış, sonrasında aynı bilirkişiden 19/01/2022 tarihli ek rapor alınmıştır. Düzenlenen raporlar ile; Davalıya yapılan katkı payı tutarının 129.130,70 TL olduğu, bu tutarın 6 adet faturaya dayalı olduğu, takipte istenen katkı payı tutarının aynı miktara tekabül ettiği, davacı ile dava dışı ... firmanın defterlerinin usulüne uygun tutulduğu belirlenmiştir.

Davalı taraf usulüne uygun meşruhatlı tebligata rağmen defterlerini ibraz etmediğinden HMK 222. madde kapsamında usulüne uygun tutulmuş karşı taraf defterlerinin sahibi lehine delil olacağı da gözetildiğinde takipte istenen katkı payı tutarı ve kararlaştırılan cezai şart tutarı kadar davalı şirketin davacıya borçlu olduğu,

yine delil tespiti ve ihtarname masrafının da talep edilebileceği ancak takip öncesi davalı şirkete gönderilen ihtarnamenin davalıya tebliğ edilememiş olması ve ihtarnamenin tebliğe çıkarıldığı adresin sözleşmede yazılan davalı adresi dışında başkaca bir yer olması nedeniyle davalı şirket yönünden takip öncesinde temerrüdün gerçekleşmediği ve takipte işlemiş faiz talep edilemeyeceği, ancak takip sonrası için tarafların tacir olması gözetilerek katkı payı ve cezai şart alacağı yönünden avans faizi istenebileceği,

masraflar yönünden ise takipte talep edildiği üzere yasal faiz yürütülmesi gerektiği gözetilerek yukarıda açıklanan gerekçe ile davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalı şirket yönünden ise kısmen kabulüne, yine takipte istenen tutar sözleşme hükümleri çerçevesinde düzenlenen faturalara dayalı likit alacak olduğundan icra inkar tazminatı koşullarının oluştuğu da kabul edilerek aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı ... hakkındaki davanın reddine,

2-Davalı... Spor Turizm Ticaret ve San. Ltd. Şti hakkındaki davanın kısmen kabulü ile,

Davalı şirketin Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile takibin 409.613,19 TL asıl alacak üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacağın 1.482,49 TL'sine yasal faiz, 408.130,70 TL'sine avans faizi uygulanmak suretiyle devamına,

-Fazlaya ilişkin istemin reddine,

-Hüküm altına alınan 409.613,19 TL'nin %20 oranında icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 27.980,67 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 5.795,41 TL harçtan mahsubu ile bakiye 22.185,26 TL harcın davalı ....Spor Turizm Ticaret ve San. Ltd. Şti'den tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 255,40 TL posta-müzekkere masrafı (davalı ... yönünden yapılan tebligat gideri çıkarıldığından), 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.255,40 TL'nin kabul-red oranına göre hesaplanan 3.632,51 TL yargılama gideri ve 5.795,41 TL peşin harç, 35.90 başvuru harcı toplamı 9.463,82 TL'nin davalı I.M. Spor Turizm Ticaret ve San. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 37.122,21 TL vekalet ücretinin davalı I.M. Spor Turizm Ticaret ve San. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 9.930,94 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı I.M. Spor Turizm Ticaret ve San. Ltd. Şti'ne verilmesine,

7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 41.042,59 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine,

8-HMK 333 maddesi uyarınca yatırılan gider/delil avansında kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/03/2022

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...