Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/357 K.2023/520

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2019/357 Esas

KARAR NO : 2023/520

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/07/2019

KARAR TARİHİ : 12/07/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl Davada Davacı Karşı Davada Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; ''Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdolunan 06.09.2016 tarihli sözleşme ile ... temin ve yapım (montaj-uygulama) işini üstlendiği, Sözleşme kapsamındaki malzeme ve ekipmanların tedarik ve teslimi ve sahada montaj ve uygulaması yapılırken ilave benzeri ekipman ve işlerin tedariki ve montajı gündeme gelmiş olduğu, bunlar da tam ve eksiksiz olarak çalışır vaziyette davalı şirkete teslim edildiği, davalı şirketin bedellerini ödemediği malzeme ve ekipmanların değeri yaklaşık 500.000,00 TL civarında olduğu,

müvekkil şirketçe sadece 246.652,00 TL'lık kısım için davalı şirkete ... sayılı dosyadan icra takibi yapıldığı ve ilamsız ödeme emri gönderildiği, Davalı şirketin, ödeme emrine itiraz ettiği, arabuluculuk başvurusundan da bir sonuç alınamadığı belirtilerek, davalı şirketin .... sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ve takibin devamına, davalı şirketten 246.652,00 TL alacağın hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi ” talep ve dava etmiştir.

Asıl Davada Davalı Karşı Davada davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle;"... tarafından ihale edilen ... işi davalı müvekkil şirket uhdesinde olduğu, Havaalanı yapım işi kapsamındaki ''Zayıf Akım Sistemleri Anahtar Teslim Götürü Bedel Montaj ve Devreye Alma İşi'' 06.09.2016 tarihli sözleşme ile davalı müvekkil şirket tarafından davacı şirkete taşere edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin MALIN ÖZELLİKLERİ ve TESLİM TARİHİ başlıklı 4.maddesi “…SATICI, en geç 15.01.2017 tarihine kadar tüm sistemleri devreye alarak İDARE’ ye teslim etmek zorundadır.” hükmünü içermekte olup, davacı şirket bu taahhüdünü yerine getirmediği,

tüm sistemleri devreye alıp İDARE’ ye teslim etmemiş, buna rağmen 25.12.2017 tarihli ve 120.692,74 TL tutarlı faturayı müvekkil şirkete gönderdiği, davalı müvekkil şirket tarafından keşide edilen .... Noterliği 02.01.2018 tarih ve ...

Yevmiye numaralı ihtarname ile fatura iade edildiği, ayrıca davacı şirketin sözleşmede kararlaştırılan sürenin üzerinden 1 yıl geçmiş olmasına rağmen halen edimini yerine getirmediği kaydedilerek, cezai şart uygulandığının belirtildiği ve fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla 250.000,00 TL cezai şart tazminatını ödemesi hususunda ihtar edildiği, davacı şirket tarafından cezai şart ödenmediği gibi, 09.02.2018 ve 10.02.2018 tarihli 10.693,18 TL ve 32.038,97 TL tutarlı iki adet fatura daha müvekkil şirkete gönderildiği, ....

Noterliği 23.02.2018 tarih ve 02968 yevmiye numaralı ihtarnamede; ''Bu güne dek ihtarnamede belirtilen cezai tazminat ödenmediği gibi eksikliklerin hiçbirinin de yerine getirilmediği ve şantiyenin terk edildiği, edimin yerine getirilmeyip müvekkil şirket maddi zarara uğratıldığı ve şirketin idare nezdinde ticari itibarının sarsıldığı için hukuki yollara başvurulacağı, müvekkil şirketin davacı şirketten alacaklı olduğu'' kaydedildiği ve iki adet faturanın davacıya iade edildiği, ancak davacı tarafça bu ihtarnameler ve sözleşme hükümleri dikkate alınmaksızın icra takibi başlatıldığı ve akabinde işbu davanın ikame edildiği,

taraflar arasındaki sözleşmenin, SÖZLEŞMENİN FESHİ SON BULMASI ve CEZAİ ŞART başlıklı 8.1. maddesi, “…SATICI, işbu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yine işbu sözleşmede belirtilen tarihlerde yerine getirmediği takdirde MÜŞTERİ süre vermeksizin sözleşmeyi feshedebilir. Bu halde MÜŞTERİ her türlü kaybının tazminini SATICI’ dan talep edebilir.

SATICI, malzeme temininde ya da işi süresinde tamamlayamaması halinde geciken her gün için MÜŞTERİ’ ye sözleşme bedelinin 1/250’si oranında cezai şart ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt eder” hükmünü ve ayrıca 8.2.maddesi “SATICI, Sözleşme şartlarını ALICI’ nın kusuru dışında veya mücbir sebepler (doğal afetler v.b gibi) haricinde yerine getirmemesi durumunda KDV hariç, sözleşme bedelinin (o ana kadarki teslim ettiği malzeme bedeli düşüldükten sonra kalan bedelin) %25’ini tazminat olarak ödemeyi taahhüt ettiği beliterek,

Asıl davanın reddine, yüklenimindeki işleri yarım bırakıp şantiyeyi terk etmesine karşın kötü niyetli olarak icra takibinde bulunan davacı şirket aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, Mahkemenizce davanın kabulüne karar verilecek olması halinde ise hüküm altına alınacak miktarın davacı şirketin ödemekle yükümlü olduğu cezai şart ve tazminattan takas mahsup edilmesine,

Karşılık davamızın kabulü ile fazlaya dair talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla, 50.000,00 TL cezai şart ve tazminatın 05.01.2018 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davacı/karşı davalı şirketten alınarak davalı/karşı davacı şirkete verilmesine, Asıl ve karşılık dava yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretlerinin davacı/karşı davalı şirkete tahmiline karar verilmesini'' talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

-.... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Tek. Müh. Ve Dan. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti., borçlunun ... Elekt. İnş. Turz. San. Ve Tic. A.Ş. Olduğu, takip toplamının 246.652,00 TL olduğu, takibin 10.07.2018 tarihinde yapıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun asıl borca ve ferilerine 16/07/2018 tarihinde itiraz ettiği, .... de ilamsız icra takibinin itiraz sebebiyle durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. -... D.İş dosyasının incelenmesinde; talep edenin ... olduğu, karşı tarafın ... ... Tic. A.Ş olduğu, 31/05/2019 tarihli keşif sonrasında eksik ve kusurlu iş tespitinin yapıldığı görülmüştür.

-Bilirkişi heyeti kök raporunda özetle. Davacı şirketin 2016-2019 yıllarına ait ticari defterlerinin yasal süresi içerisinde açılış-kapanış tasdiklerinin yapıldığı, davalı şirketin 2016-2019 yıllarına ait ticari defterlerinin E – Defter olduğu ve yasal süresi içerisinde beratlarının alındığını, Asıl dava açısından.

Davacı ticari defterlerinde davalıya 20 adet fatura tanzim edildiği ve fatura bedeller toplamının 1.797.920,83.-TL olduğu, davacının davalıdan 1.387.843,17 TL tahsilat yapmış olduğu, buna göre davacının, 10/07/2018 ( Takip Tarihi ) İtibari ile (1.797.920,83 – 1.387.843,17)= 410.077,66.-TL tutarında davalı şirketten alacaklı olduğunun gözüktüğünü, davalının ticari defter ve kayıtlarında ise, davacı şirket tarafından davalıya düzenlenen 17 adet toplam 1.634.495,94.-TL tutarında fatura bulunduğunu, ancak davacı ticari defterlerinde kayıtlı olan 25.12.2017 tarihli ... sıra numaralı 120.692,74.-TL,

09.02.2017 tarihli ... sıra numaralı 10.693,18.-TL ve 10.02.2018 tarihli... sıra numaralı 32.038.97.-TL tutarındaki 3 adet toplam (120.692,74+10.693,18+32.038,97)= 163.424,89.-TL tutarındaki faturaların davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı bu nedenle taraf ticari defter ve kayıtlarının bu anlamda uyuşmadığını, davacının ticari defter ve kayıtlarında gözüktüğü üzere aynı şekilde davalının da ticari defter ve kayıtlarında davalının davacıya toplamda 1.387.843,17 TL ödeme yaptığı tespit edilmekle bu hususta taraf ticari defter ve kayıtlarının ise uyumlu olduğunu, davalının ticari defter ve kayıtlarına göre,

davalının davacıya 10/07/2018 (Takip Tarihi) İtibari ile (1.634.495,94 - 1.387.843,17)= 246.652,77 TL tutarında davacı şirkete borçlu olduğunu, ... temin ve yapım (montaj-uygulama) işine ait taraflar arasında imzalanan 06.09.2016 tarihli sözleşme kapsamında.

Davacının taahhüt ettiği işi 15/01/2017 tarihinde teslim etmesi gerekirken dava dışı asıl işveren ... ile davalı yüklenici arasında yapılan 07.07.2017 tarih ve ... numaralı "Hakediş Raporu" ndan anlaşılacağı üzere işi 07.07.2017 tarihinde teslim ederek geciktirdiğini, davacının %20' den aşağı olmamak üzere talep ettiği icra inkar tazminatı hususunun Mahkemenin taktirinde olduğunu, Karşı dava açısından.

Davalı taşeron işin teslimini ... gün geciktirmiş olduğundan taraflar arasında imzalanan 06.09.2016 tarihli sözleşmenin 8.1 maddesine göre, davacının davalıdan karşı dava tarihi itibariyle 1.019.663,44 TL cezai şart alacağının hesaplandığını, davacı karşı davasında eksik işlerin karşı yanın nam ve hesabına 3.kişiye yaptırdığını ve bunun bedelini de talep ettiği ancak buna ilişkin 3.kişi ile yapmış olduğu sözleşme, fatura ve ödeme dekontları v.b belge dosya kapsamında bulunmadığından buna ilişkin bir hesaplama yapılamadığını, davacı vekili,

asıl davada cevap dilekçesinde eksik işlerin karşı yanın nam ve hesabına 3.kişiye yaptırdığından bu bedel ile geç teslim nedeniyle sözleşme gereği cezai şart alacağının takas-mahsup edilmesini talep etmiş ve aynı zamanda da bu kalem alacakları için karşı dava ikame ettiği, davacı fazlaya ilişkin hak ve alacaklarını saklı tutarak şimdilik alacaklarının 50.000 TL olduğunu belirttiği ancak dava etmiş olduğu alacak kalemleri iki ayrı alacak kısmından oluştuğu halde hangi kalemden ne miktar alacağını somutlaştırmadığını bildirmiştir.

-Bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; Taraf itirazları incelendiğinde, karşılanması hukuki tayin ve taktir sonucunu doğurduğu, bu hususun heyetimizin yetkisini aşmış olduğu, yeni belge ibraz edilmediğinden kök raporumuzu değiştirecek bir hususa rastlanmadığını bildirmiştir.

-Bilirkişi heyeti 2. Ek raporunda özetle. Taraf itirazları incelendiğinde, karşılanması hukuki tayin ve taktir sonucunu doğurduğu, bu hususun heyetimizin yetkisini aşmış olduğu, yeni belge ibraz edilmediğinden 20/05/2022 tarihli kök raporumuz ile 16/09/2022 tarihli ek raporumuzda değiştirecek bir hususa rastlanmadığını, Mahkemenin 16.03.2023 tarihli duruşma dışı ara kararında.

Davacı/karşı davalı, dava dilekçesinde de belirttiği ve davanın asıl konusu olduğunu iddia ettiği, ilave işlerin kapsamı hakkında dosyaya bilgi ve belge sunmaması nedeniyle, heyetimiz, Asıl dava dosyasındaki, dava konusu olan ürün ve işler taraflar arasında akdolunan 06.09.2016 tarihli sözleşmeye ilişkin işler olduğunu, dava dışı idare ... tarafından talep edilen ve ...

Değişik iş sayılı dosyasında yapılan delil tespitine göre yapılan eksik ve tamamlanmamış olan işlerin, sözleşme kapsamındaki işler olduğunu, dava dışı idare ...'nin, ... İşi kapsamında, davalı/karşı davacı ...

A.Ş. firması nam ve hesabına yaptırdığı iş ve işlemler hakkında bilgi verdiği 13.01.2021 tarih 2925 sayılı eklerinde bulunan işlerin dava konusu, Havalimanı Elektronik İşlerini de kapsadığını, davacı/karşı davalının eksik ve kusurlu işlerinin, dava dışı ... tarafından üçüncü kişilere yaptırıldığını, dava dışı ... ile ... A.Ş. Arasında akdolunan sözleşmenin kapsamında ... işleri olduğu, Bu işlere ait eksik ve kusurlu imalatların giderilmesi için ...'nin ...

A.Ş. nam ve hesabına üçüncü kişilere yaptırdığı işler için ... A.Ş.'nin teminatından toplamda yaptığı 1.964.009,01 TL kesintinin tamamının, dava konusu 06.09.2016 tarihli sözleşmeye ilişkin işleri de kapsadığını, Ancak, bu bedelin tamamının 06.09.2016 tarihli sözleşme kapsamında bulunan ve davacı/karşı davalı yükümlülüğünde bulunan eksik ve kusurlu işler olmadığı bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, dava dilekçesi, cevap-karşı dava dilekçesi, bilirkişi raporları ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı şirketten alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı yanca itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali talepli iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davalı vekilince süresi içinde sunulan cevap dilekçesi ile asıl davanın reddinin talep edildiği, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise davacıdan cezai şart alacağının bulunması nedeniyle mahsup talebinde bulunduğu, karşı davada ise, davacının süresi içinde teslim borcunu yerine getirmediğinden cezai şart alacağının tahsilinin talep edildiği, ayrıca oluşan maddi zarar nedeniyle tazminat talebinde bulunduğu görülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan dava konusu dayanak 06/09/2016 Sözleşme ile davacı, ... temin ve yapım (montaj-uygulama) işini Anahtar Teslim Götürü Bedelli KDV hariç 345,000,00 ABD Doları ve nakliye ve 30.000 m... kablo dahil İlave olarak ... Sistemlerinin yapılması için de 148.643,00 ABD Dolara 15.01.2017 tarihinde tamamlayarak teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiği, davalı da işin karşılığı olarak sözleşme bedellerini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği görülmüştür.

Sözleşmenin 8.maddesinde ise, "8.1. SATICI iş bu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yine işbu sözleşmede belirtilen tarihlerde yerine getirmediği takdirde MÜŞTERÎ süre vermeksizin sözleşmeyi feshedebilir. Bu halde MÜŞTERİ her türlü kaybının tazminini SATICI’dan talep edebilir. SATICI malzeme temininde ya da işi süresinde tamamlayamaması halinde geciken her gün için MÜŞTERİYE sözleşme bedelinin 1/250'i oranında cezai şart ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt eder. 8.2. SATICI, Sözleşme şartlarını ALICI’nın kusuru dışında veya mücbir sebepler (Doğal afetler vb.gibi) haricinde yerine getirmemesi durumunda KDV Hariç, sözleşme bedelinin (O ana kadar ki teslim ettiği malzeme bedeli düşüldükten sonra kalan bedelin) %25 ini tazminat olarak ödemeyi taahhüt eder." hükmü yer almaktadır.

Asıl dava yönünden yapılan incelemede; davacının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede; davacı şirket tarafından davalıya 20 adet toplam 1.797.920,83.-TL tutarında fatura düzenlendiği, ilgili faturaların ticari defterlerine kayıt yapılarak bağlı olduğu... BS Formları ile beyan edildiği, davacı şirketin davalıdan toplam 1.387.843,17.-TL tutarında tahsilat / ödeme aldığı, buna göre davacının, 10/07/2018 (Takip Tarihi) İtibari ile (1.797.920,83 – 1.387.843,17)= 410.077,66.-TL tutarında davalı şirketten alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Davalının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede; davacı şirket tarafından davalıya düzenlenen 17 adet toplam 1.634.495,94.-TL tutarında ki faturaların davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ancak, 25.12.2017 tarihli ... sıra numaralı 120.692,74.-TL, 09.02.2017 tarihli ... sıra numaralı 10.693,18.-TL ve 10.02.2018 tarihli... sıra numaralı 32.038.97.-TL tutarındaki 3 adet toplam (120.692,74+10.693,18+32.038,97)= 163.424,89.-TL tutarındaki faturaların davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir.

Davalı şirket tarafından davacıya toplam 1.387.843,17.-TL tutarında ödeme yaptığı görülmüş olup, taraflar arasında ödeme/tahsilat hususunda uyuşmazlık olmadığı, davalının kayıtlarına göre, davalının 10/07/2018 ( Takip Tarihi ) İtibari ile (1.634.495,94 - 1.387.843,17)= 246.652,77.-TL tutarında davacı şirkete borçlu olduğu olduğu tespit edilmiştir.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 246.652,77.-TL tutarında alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafça süresi içerisinde sunulan cevap dilekçesinde, davacının işi geç teslim etmesi nedeniyle davacıdan cezai şart tazminatının bulunduğu ileri sürülerek mahsup talebinde bulunmuştur.

Cezai şart tazminatı yönünden yapılan incelemede; davacı taşeron taahhüt ettiği imalatları davalı yükleniciye 15/01/2017 tarihinde teslim etmesi gerekirken "Tutanak" ile 17.04.2019 tarihinde eksik imalatlarla birlikte teslim edebilmiştir. Dosyada davalının davalıya süre uzatımı verdiğine ilişkin bir belgeye rastlanmamıştır. Bu durumda davacı taşeron (15/01/2017- 07.07.2017=) ... gün geç teslim yapmıştır.Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre işin bedeli; 345,000,00 ABD Doları ve nakliye ve 30.000 m... kablo dahil İlave olarak ... Sistemlerinin yapılması için de 148.643,00 ABD Dolar olmak üzere toplam 493.643 USD' dir. Sözleşme tarihi

06.09.2016' dır. ... Bankası verilerine göre bu tarih itibariyle dolar kuru 2.9678 TL olduğuna göre, işin bedeli TL cinsinden (493.643x2.9678=)1.465.033,69' dur. Sözleşmenin 8.1 maddesine göre geciken her gün için sözleşme bedelinin 1/250' si oranında cezai şart öngörülmüştür. Sözleşme bedelinin 1/250' si (1.465.033,69/250=) 5.860,13 TL'dir. ... gün gecikme olduğuna göre ceza şart alacağı (5.860,13 x174=) 1.019.663,44 TL hesap edilmiştir.

Bu haliyle davalının, davacıdan 1.019.663,44 TL cezai şart alacağı olduğu anlaşılmakla mahsup talebi yerinde görülerek asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı tarafça her ne kadar kötüniyet tazminat talebinde bulunulmuş ise de yasal şartlar oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

Karşı dava yönünden yapılan incelemede; davalı/karşı davacı vekiline mahkememizce talebini açıklamak üzere süre verildiği, 27/06/2022 tarihli dilekçe ile 500,00 TL tazminat, 49.500,00 TL'si cezai şart alacağı olarak talep edildiği görülmüştür. Davalı/karşı davacı vekiline ıslah dilekçesi sunmak üzere süre verildiği, davanın ıslah edilmeyeceğinin bildirildiği görülmüştür.

Cezai şart tazminat alacağı yönünden yapılan incelemede, yukarıda da belirtildiği üzere; davacı/karşı davalı taşeron işin teslimini ... gün geciktirmiş olduğundan taraflar arasında imzalanan 06.09.2016 tarihli sözleşmenin 8.1 maddesine göre, davalı/karşı davacının, davacı/karşı davalıdan karşı dava tarihi itibariyle 1.019.663,44 TL cezai şart alacağının hesaplandığı görülmekle, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 49.500,00 TL cezai şart alacağının karşı dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davacı/karşı davalıdan tahsili ile davalı/karşı davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar davalı/karşı davacı eksik işlerin karşı yanın nam ve hesabına 3.kişiye yaptırdığını ve bunun bedelini de şimdilik 500,00 TL olarak talep etmiş ise de, buna ilişkin 3.kişi ile yapmış olduğu sözleşme, fatura ve ödeme dekontları v.b belge dosya kapsamında bulunmadığından buna yönelik talebin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır