Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/421 K.2024/795

Davacı tarafından davalı hakkında açılan tazminat davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı ...Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle davalının menkul kıymetler sektöründe faaliyet göstermekte olan bir aracı kurum olduğunu, davalının ... şubesinde görevli ve daha önce bankacılık sektöründen tanıdığı ...'nun kendisine ulaştığını ve destek olmak amaçlı hesap açması konusunda ikna edildiğini, ısrar etmesi üzerine yüzlerce sayfadan oluşan sözleşmeleri okumasına dahi fırsat verilmeden imzaladığını, sonra kendisine bir izahat verilmeden sürekli hesapları üzerinden işlemler yapıldığını, yapılan işlem miktarının dahi kendisine bildirilmediğini,

davalının bu işlemleri sonucunda talimatı olmadığı ve ısrarla yüksek riskli işlemlerden kaçınılmasını talep ettiği halde hileli işlemlerin ve bilgilerin kendisinden gizlendiğini, sürekli teknik terimler kullanarak telefonda onay verilmesine mecbur bırakıldığını, esas hakkında en ufak bir bilgi sahibi olmadığı işlemler yapıldığını, asgari özen borcuna aykırı davranıldığını ileri sürerek öncelikle ...

Kurumuna müzekkere yazılarak davalının aracılık faaliyet yetkisinin askıya alınmasının istenilmesine, toplam zararının tespitine ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak kendisine verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davalının sermaye piyasalarında aracı kurum olarak faaliyet gösterdiğini, davacı ile davalı arasında 10/11/2016 tarihinde Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetler Çerçeve Sözleşmesi, ... Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi, ...

Risk Bildirim Formu ve Opsiyon İşlemlerine İlişkin Opsiyon Sözleşmesi İşlem Esasları ve Opsiyon İşlem Bilgilendirme Dökümanının imzalandığını, davacı ile uygunluk ve yerindelik testlerinin gerçekleştirdiğini, bu kapsamda gerçekleştirilen 34 adet işlem özelinde davacının kısa mesaj ve elektronik posta yolu ile bilgilendirildiğini, her işlem özelinde kayıtlı telefonlar ile davacının onayının alınarak ilerlendiğini, davacıya defalarca ve detaylı olarak risklerin bildirildiğini, davacının bu riskleri kabul ettiğini imzası ile beyan, kabul ve taahhüt ettiğini,

davacının teknik kavramları anlamadığından bahisle davalının kendisini zarara uğrattığına ilişkin beyanlarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının harcı eksik yatırdığını savunarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı dava dilekçesi ekinde davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmelerin örneklerini sunmuştur. ... Mahkemesinin 27/07/2018 tarih ve ... nolu kararı ile ... Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı yapılan istinaf başvurusu ... Dairesinin 27/06/2019 tarih ve ... nolu kararı ile reddedilmiş, davacı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20. maddesinin 1. fıkrasındaki süre içinde dosyanın ...Mahkemesine gönderilmesini talep etmiş, dosya mahkememiz esas kaydının ...sırasına kayıt edilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ekinde davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmelerin örneklerini sunmuştur.

Bankacı ... ve finansçı-portföy yöneticisi ...'den oluşturulan bilirkişi kurulu 09/11/2020 tarihli raporunda taraflar arasında 10/11/2016 tarihinde ...

Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi, Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetler Çerçeve Sözleşmesi ve Portföy Yönetim Sözleşmesi imzalanmak suretiyle davalı kurum nezdinde davalı adına ... hesap nolu yatırım hesabı açılmış olduğunu, imzalanan sözmeşmeleri davacının sözleşme imzalamadan önce okuduğunu, anladığını ve bundan sonra sözleşmeyi imzalayarak sözleşmenin ekleri ile birlikte elden teslim aldığını, davacının Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri Genel Risk Bildirim Formunu okuyup anladığının ve bundan sonra Genel Risk Bildirim Formunu imzalayarak bir nüshasını elden teslim aldığının sabit olduğunu,

... tarafından yayınlanan Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ 25. (2) fıkrasında belirtilen genel risk bildirimine ek olarak davacıdan alınması gereken “... araçlarının risklerini müşteriye açıkladığına ve açıklamaların müşteri tarafından okunup anlaşıldığına dair yazılı bir beyanının” müşteriden alındığına ve alınan yazılı beyanın müşteriye verildiğine dair belgeye dosya kapsamında rastlanılmadığından bu konunun değerlendirilmesinin yapılamadığını, davacı tarafından davalıya ... tarafından yayınlanan 33. maddesi kapsamında uygunluk testi yapıldığını,

test sonucuna göre davacının çok yüksek getirili ve çok yüksek riskli ürünlere yatırım yapabileceğini, yüksek riskli vadeli işlemler ve opsiyon piyasaları hakkında bilgisi olduğunu, işlem sıklığının ayda birkaç defa olduğunu, hacim bilgisinin 500.001 TL ve üzeri olduğunu beyan ettiği ve kurumca uygun olduğu tespit edilecek ürün ve/veya hizmetleri tercih etmesinin faydalı olacağı konusunda bilgilendirildiğini beyan ettiğini,

... tarafından yayınlanan Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ 31. ve 32. maddelerinde yer alan kıriterlere göre davacının müşteri sınıfının Profesyonel Müşteri olmayıp “Genel Müşteri” gurubuna dahil olması gerektiği kanaatine varıldığını, davacı yatırım hesabında gerçekleştirilen tüm işlemlerde davacının emir sürecini başlatan taraf olmadığını, müşteri temsilcisinin davacı yatırım hesabına yapmak istediği işlemleri önerdiği ve önerdiği işlemleri davacıya onaylatmak suretiyle gerçekleştirdiğini,

bu tür uygulamanın taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri (Emirlere ilişkin hükümler 3. md. emir iletme esasları) ile örtüşmediğini ancak davacının yapılan bütün bu işlemlere kazançlı olduğu süre boyunca itiraz etmeyerek süreç içerisinde onay verdiğini, müşteri temsilcisinin davacı müşteri ile gerçekleştirdiği telefon görüşmelerinde müşteri yatırım hesabında gerçekleştirilen işlem bilgileri yanında taşınan pozisyon bilgisi ve portföy durumu hakkında sürekli olarak bilgilendirdiğini,

süreç içerisinde yatırım hesabında oluşan teminat açıkları kapatılırken müşteri onayı alındığını ayrıca kurum tarafından düzenlenen teminat tamamla çağrı formlarının davacı müşterinin kayıtlı e-posta adresine gönderildiğini ve kayıtlı cep telefonuna bilgilendirme sms mesajları gönderilmiş olduğunu, davacının yatırım hesabı üzerinden gerçekleştirilen işlemler sonucunda oluşan kar/zarar hesabı yapılamadığını,

mahkemenin gerek görmesi halinde davacının davalı kurum nezdindeki ... nolu yatırım hesabının 06/09/2017-23/05/2018 tarih aralığı müşteri Vob toplu kar/zarar raporu ile cari hesap ekstresinin celbi halinde kar/zarar hesabının yapılabileceğini bildirmiştir.

Bankacı ... ve finansçı-portföy yöneticisi ...'den oluşturulan bilirkişi kurulu 17/06/2021 tarihli ek raporunda taraflar arasında 10/11/2016 tarihinde “...

Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi”, “Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetler Çerçeve Sözleşmesi” ve “ ..." imzalanmak suretiyle davalı kurum nezdinde davalı adına ... hesap nolu yatırım hesabı açılmış olduğunu, davacının sözleşmeleri imzaladığı ve sözleşme nüshasının ekleriyle birlikte teslim aldığı yazılı ifadesinin olduğunu, imzalanan sözleşmeleri okuduğunun, anladığının beyan yazısının görüldüğünü, davacının 2017-2018 yılları hesap dökümü incelendiğinde toplam zararının 325.987,99 TL olduğunu, davacı tarafından davalıya ... mevzuatına uygun bir şekilde uygunluk testi yapıldığını,

test sonucuna göre davacının çok yüksek getirili ve çok yüksek riskli ürünlere yatırım yapabileceğini, yüksek riskli vadeli işlemler ve opsiyon piyasaları hakkında bilgisi olduğunu, işlem sıklığının ayda birkaç defa olduğunu, hacim bilgisinin 500.001 TL ve üzeri olduğunu beyan ettiğini ve kurumca uygun olduğu tespit edilecek ürün ve/veya hizmetleri tercih etmesinin faydalı olacağı konusunda bilgilendirildiğini beyan etmiş olduğunu, davacının profesyonel müşteri değil “Genel Müşteri” kategorisine uygun olduğunu, incelenen ses kayıtlarında müşteri temsilcisi tarafından “Müşteriye sadece yönlendirici olmayan yatırım tavsiyesinde bulunabilir,

finansal bilgi verebilir.

Müşterinin teminat durumunu takip eder müşteriyi bilgilendirir.” ilkesinin ihlal edilerek temsilci tarafından her seferinde davacı aranarak pozisyon açmasına ikna edildiğini, yapılan işlemlerde sadece para kazanmaya ikna edici söylemlerin olduğunu ve önerilerin temel dayanağının olmadığını sadece şahsi öngörüye dayandığını, kurumun araştırma departmanının teknik ve günlük bültenlerine dayandırılmadığını, müşterinin olası riskleri hakkında bilgi verilmeden tavsiye niteliğinin aşıldığını, davacının konuşmalarında sadece onay veren taraf olduğu opsiyon gibi yüksek riskli işlemler hakkında bilgisinin görülmediğini bildirmiştir.

... 15/04/2022 tarihli cevabi yazı ekinde davacının şikayeti üzerine davalı hakkında yapılan inceleme sonucunda hazırlanan ve davalının işlemlerinde ... mevzuatına aykırılığın tespit edilmediğini bildirir 16/08/2019 tarih ve GK(9) rapor nolu raporu göndermiştir.

... eski başkan yardımcısı..., ... eski daire başkanı ... ve yeminli mali müşavir ...'ndan oluşturulan bilirkişi kurulu 25/04/2022 tarihli raporunda sonuç olarak davacı müşterinin zarara uğramasına neden olan opsiyon sözleşmelerinde

alma- satma kararını verenin davacı müşteri değil, davalı aracı kurumun personeli olması

nedeni ile davalı aracı kurum personeli tarafından verilen kararlarla Bıst-viop’da gerçekleştirilen USD/TRY dayanak varlığa bağlı toplam 37 adet opsiyon sözleşmesi alım- satım işlemleri neticesinde 23.05.2018 tarihi itibariyle oluşan (-) 325.988,19 TL tutarındaki davacı zararından davalı aracı kurum davalının sorumlu olacağını, oluşan bu davacı zararını davalı aracı kurumun üstlenmesi gerekeceğini bildirmiştir.

... Mahkemesinin getirilen ...Esas nolu dosyasında davacının suç duyurusunda bulunması üzerine ... 16/10/2018 tarih ve ... Esas nolu iddianamesi ile davalı çalışanları olan sanıklar ... ve ... hakkında davamıza konu vakıalardan dolayı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan kamu davası açılmış, yargılama sonunda 01/12/2021 tarih ve ... nolu karar ile;

"Oluşa ve dosya kapsamına göre; katılan ile ... AŞ arasında 10/11/2016 tarihinde ... hesap nolu, ... oluşan Aracılık Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme eki tetkik edildiğinde, sözleşmedeki eklerin yanı sıra "Müşteri Tanıma Formu"nun da yer aldığı tespit edilmiştir.

... Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesinin tetkikinde; sözleşmede tanımlar maddesi adı altında bir takım ticari işlemlerin ve faaliyetlere ilişkin tanımlara yer verildiği, 10.maddede opsiyon primi, 15.maddede alım emri, 16.maddede satım emri yine bu madde düzenlemesi altında emirlerin iletim esasları, yatırımcının yükümlülüklerine yer verilmiş yine 9.maddede işlem teminatları, 11.maddede sürdürme teminatı ve teminat tanımlama çağrısı, 16.maddede müşterinin risk ve getiri tercihleri, ... araçlarına ilişkin riskler ve müşteriye ait nakdin değerlendirilmesinin tanzim edildiği görülmüştür. Aracılık sözleşmesi kapsamında bulunan ... risk bildirimine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiş, yine söz konusu formda opsiyon sözleşmesi riskinin tanımlandığı belirtilmiştir.

Dosya kapsamında yer alan 06/09/2017-23/05/2018 tarihleri arasında ... Piyasasında Toplam 38 adet işlem yapıldığı, işlemlerinin çoğunun ise USD/TRY paritesinde dolar kurunun düşüşü yönünde işlemler olduğu belirlenmiştir. Yine dosya kapsamında yer alan ve mahkememizce de uygun görülen 09/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda da görüleceği üzere; yapılan opsiyonel işlemlerin konuşmalar ile uyumlu olduğu, yine dosyada yer alan ses kayıtlarının tetkikinde katılan adına gerçekleştirilen tüm işlemlerde müşteri temsilcisi tarafından katılanın arandığı ve işlem önerildiği tespit edilmiştir.

Yapılan konuşların tetkikinde, 18/05/2018 tarihinde yapılan Teminat Tamamlama Çağrısının ( ...) gereğinin 21/05/2018 tarihinde yerine getirilmesi gerektiği, bu kapsamda ... ve ... Kar Zarar Raporlarından görüleceği üzere 21/05/2018 tarihinde kontrattan 60 adeti kapatıldığı tespit edilmiştir. Dosya da bulunan ... Kar Zarar Raporlarına göre 2017 yıl sonunda 3.445,34 TL net kar edilmiştir. Söz konusu bu yılda bazı aylarda kar, bazı aylarda zarar olduğu görülmektedir. 2018 yılında ise; 329.375,97 TL zarar oluşmuştur.

... Kurulunun 03/10/2019 tarihli ve 1276 sayılı kararında aracı kurum tarafından ... Mevzuatına aykırı bir uygulamada bulunulduğuna dair tespit olmadığı ve bu nedenle de ... Kurulunca herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığına karar verilmiştir.

Dosya kapsamında yer alan Çerçeve Sözleşmesi, ... Kararı, Konuşma Kayıtları, Bilirkişi Raporları birlikte değerlendirildiğinde; aracı kurum işlemlerinde mevzuata aykırı bir işlem olmadığı gibi Nisan-Mayıs 2018 döneminde oluşan zararın USD kur dalgalanmasından kaynaklandığı, esasen ... Kar Zarar raporlarına göre 2017 yıl sonunda 3.445,34 TL net kar elde edildiği, yine bazı aylarda kar, bazı aylarda zarar olduğu, Aralık ayında 73.692,79 TL kar elde edildiği görülmektedir.

Hizmet nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma suçunun objektif tipiklik unsuru içerisinde yer alan devir amacı dışında tasarruf veya devir olgusunu inkar ederek sanıkların katılan aleyhine ve kendileri yararına bir menfaat temin etmedikleri gibi sanıkların katılanın yatırmış olduğu parayı talepleri doğrultusunda değerlendirdikleri, 2018 yılı içerisinde meydana gelen kar ve zararın ise sanıkların eylemlerinden kaynaklanmadığı, USD/TRY kur dalgalanmasından kaynaklanmış olduğu görülmüştür.

Yukarıda açıklanan gerekçe ve ilkelere göre; her ne kadar sanıklar hakkında Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma suçundan cezalandırılmaları istemi ile kamu davası açılmış ise de, yapılan yargılamada toplanan delillere göre sanıkların üzerilerine atılı suçu işlediklerine dair her türlü şüpheden uzak mahkumiyetlerine yeterli delil elde edilemediğinden katılan sanıkların beraatine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."

gerekçeleri ile sanıkların beraatlerine karar verilmiş, ... Dairesinin 29/03/2024 tarih ve ... nolu kararı ile katılan vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar 29/03/2024 tarihinde kesinleşmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafından yürütülen aracılık faaliyeti kapsamında ve davacı ile imzalanan yatırım sözleşmesi kapsamında davacının zarara uğratıldığı iddiasına dayalı maddi tazminat davasıdır.

10/03/2020 tarihli celsenin 1 numaralı ara kararı ile davacıya davanın açılması sırasında yatırmadığı eksik harcı tamamlaması için süre verilmiş, davacı 19/03/2020 tarihinde eksik peşin başvurma harcı ile karar ve ilam harcını yatırmıştır.

Dava konusu uyuşmazlığın ... Kanunu’ndan doğmasına ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanununun 5. maddesine göre ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla verilen ... Dairesinin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı kararı ile ... Kanunu’ndan kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere on dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde ... numaralı asliye ticaret mahkemelerince görülmesine karar verilmiş olmasına karşın kararın 15/12/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işler için geçerli olması ve davanın daha önce mahkememize gelmesi nedenleri ile mahkememizce davayı bakılmaya devam edilmiştir.

10/03/2020 tarihli celsenin 3 numaralı ara kararı ile görevsiz mahkemede davanın açıldığı tarih dikkate alındığı davalı vekilinin arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi nedeni ile davanın reddine ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

19/10/2021 tarihli celsenin 1 numaralı ara kararı ile davacı vekiline talebi doğrultusunda ıslah dilekçesi vermek ve harçlandırmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili ıslah dilekçesi sunmamış, 18/01/2022 tarihli celsede ıslah yapmadığını ve fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile davamızın kabulüne karar verilmesini talep ettiğini beyan etmiştir.

... 16/10/2018 tarih ve ...Esas nolu iddianamesi ile davalı çalışanları olan sanıklar ... ve ... hakkında davamıza konu vakıalardan dolayı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan açılan kamu davasının yargılaması sonunda ... Mahkemesinin 01/12/2021 tarih ve ...nolu kararı ile;

"Dosya kapsamında yer alan Çerçeve Sözleşmesi, ... Kararı, Konuşma Kayıtları, Bilirkişi Raporları birlikte değerlendirildiğinde; aracı kurum işlemlerinde mevzuata aykırı bir işlem olmadığı gibi Nisan-Mayıs 2018 döneminde oluşan zararın USD kur dalgalanmasından kaynaklandığı, esasen ...Kar Zarar raporlarına göre 2017 yıl sonunda 3.445,34 TL net kar elde edildiği, yine bazı aylarda kar, bazı aylarda zarar olduğu, Aralık ayında 73.692,79 TL kar elde edildiği görülmektedir.

Hizmet nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma suçunun objektif tipiklik unsuru içerisinde yer alan devir amacı dışında tasarruf veya devir olgusunu inkar ederek sanıkların katılan aleyhine ve kendileri yararına bir menfaat temin etmedikleri gibi sanıkların katılanın yatırmış olduğu parayı talepleri doğrultusunda değerlendirdikleri, 2018 yılı içerisinde meydana gelen kar ve zararın ise sanıkların eylemlerinden kaynaklanmadığı, USD/TRY kur dalgalanmasından kaynaklanmış olduğu görülmüştür."

gerekçeleri ile sanıkların beraatlerine karar verilmiş olması, kararın 29/03/2024 tarihinde kesinleşmiş olması, Türk Borçlar Kanununun 79. maddesi gereğince maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararının hukuk hâkimini bağlaması, kesinleşen ceza mahkemesi kararında davalının çalışanları olan ve dava konusu işlemlerin yapan sanıkların eylemleri hakkında açıkça sanıkların katılan aleyhine ve kendileri yararına bir menfaat temin etmedikleri gibi sanıkların katılanın yatırmış olduğu parayı talepleri doğrultusunda değerlendirdikleri, 2018 yılı içerisinde meydana gelen kar ve zararın ise sanıkların eylemlerinden kaynaklanmadığı,

USD/TRY kur dalgalanmasından kaynaklanmış olduğu şeklinde maddi olay tespitinin yapılmış olması ve ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule karşın aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılmasının olanaklı olmaması nedenleri ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza