Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/682 K.2022/314

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2019/682 Esas

KARAR NO : 2022/314

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 02/12/2019

KARAR TARİHİ : 19/04/2022

YAZIM TARİHİ : 29/04/2022

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 16.08.2017 tarihinde Ankara Ayaş Cuma Güneş Enerjisi santralleri mühendislik, tedariık ve yapım sözleşmesi imzalandığını, davalı yüklenicinin sözleşme ile GES tesisinin şebekeye bağlanması dahil tüm

imalatlarını ve EDAŞ' a enerji verilerek fatura edilmesi ile TEDAŞ' a geçici kabullerinin yaptırılmasını üstlendiğini, EDAŞ ve TEDAŞ 'a yapılacak ödemelerin dışındaki tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, davalının sözleşme hükümlerine aykırı hareket ederek işi geç teslim ettiğini, ödeme öncesi yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ödemelerin yapılması için zorunlu olan faturaları müvekkiline ibraz etmediğini, ibrazdan özellikle kaçındığını, sözleşmede belirtildiği gibi davalının satın alınması planlanan malzemeler için en az 3 adet teklif alarak yatırımcıların onayına sunma,

sözleşmenin 7.10. maddesinde yer alan ücretsiz genel eğitim verme yükümlülüğünü de yerine getirmediğini, sözleşmeye göre New Solar 3 GES santrali işinin geçici kabulünün 14.12.2017 tarihinde yapılması gerekirken 148 gün gecikerek 11.05.2017 tarihinde gerçekleştiğini, sözleşmenin 5.2 Maddesi uyarınca 14.800 USD gecikme cezası alacaklarının doğduğunu, bunun yanı sıra 148 gün süreyle üretim kaybına uğradıklarını, sözleşmenin 13.3.

Maddesi gereğince TEDAŞ kabulünden sonraki 2 yıl süre ile verilmesi gereken bakım onarım hizmetinin de verilmediğini belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik, gecikme cezası karşılığı 5.000 USD, üretim kaybına karşılık 5.000 USD, bakim hizmet bedeli karşılığı 50 USD olmak üzere toplam 10.050 USD alacağın, temerrüt tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

(Davacı vekili birleşen davalarda, asıl davadaki hususları bire bir tekrar edip davacılar yönünden asıl davada talep edilen tutarı her bir dava yönünden ayrı ayrı talep etmiştir.)

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Sözleşmenin 5.2. maddesinden bahisle, maddede yer alan iş emri sözleşmesi akdedilmediğinden, 120 günlük sürenin işlemeye başlamadığını, eserin teslim borcunun doğduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, kaldı ki dava dilekçesinde 120 günlük sürenin eser sözleşmesinin imzalanma tarihinden başlamak üzere dikkate alındığını, davacının kabul tutanaklarını çekincesiz olarak kabul ettiği nazara alınarak, cezai şartı talep etme hakkını yitirdiğini, eserin teslim borcu doğmadığından, ifanın iş sahibi tarafından muacceliyet bildirimi ile talep edilmediğinden,

üretim kaybı oluşmayacağını, temerrüt olgusunun da gerçekleşmediğini, eserin dava dilekçesinde gösterilen tarihten önce 25.12.2017 tarihinde bitirildiğini, bunun yanı sıra yüklenicinin kusurunun ispatlanması halinde davacının üretim kaybına ilişkin olarak cezai şartı aşan kısmını talep edebileceğini, dava dilekçesinde müvekkilinin 13.3.

Maddesinde belirtilen bakım ve onarım edimini yerine getirmediğinin ileri sürüldüğünü, ancak maddede belirtilen Enerparc tarafından hazırlanan şartnamenin müvekkiline teslim edilmediğini, diğer taraftan bakım ve onarım hizmetinin ancak talep karşılığında ve bedeli mukabilinde gerçekleştirilebileceğini, müvekkilinin elemanlarının içeriye alınmadığını, ihtarla işverenin temerrüde düşürüldüğünü belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın konusu; Taraflar arasında imzalanan enerji santralleri mühendislik ve tedarik yapım sözleşmesi kapsamında, yüklenici davalı şirketin yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak zamanında yerine getirip getirmediği, davacının geç teslime dayalı gecikme cezası, üretim kaybına dayalı tazminat ile bakım ve onarım taahhüdünün yerine getirilmemesine dayalı tazminat alacağı hakkının doğup doğmadığı, doğdu ise miktarının tespitinden ibarettir.

Yargılama sürecinde tarafların gösterdiği deliller toplanılmış, bu kapsamda; taraflar arasında imzalanan Güneş enerjisi mühendislik, tedarik ve yapım yüklenici sözleşmesi, dava dışı TEDAŞ'ın düzenlediği geçici kabul tutanakları karşılıklı ihtarnameler, dava dışı BEDAŞ tarafından sistem kullanım yazışmaları ve faturalar ile davalılara ait abone bilgileri, taraflar arasındaki mail yazışmaları, Beypazarı Sosyal Güvenlik Merkezinden çalışanlara dair SGK hizmet dökümleri dosyaya temin edilmiş, mahkememizce atanan bilirkişi heyetinden 27/12/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.

Davacı şirketler asıl ve birleşen davalarda, davalı yüklenici şirketin işi geç teslim ettiğini ve bu nedenle gecikme cezası ödemesi gerektiğini, üretim kaybı nedeniyle ayrıca oluşan zararı karşılaması gerektiğini ve sözleşme kapsamında üstlendiği bakım hizmetini yerine getirmemesi nedeniyle tazminat ödemesi gerektiğini iddia etmektedir.

Davacı şirketler ile davalı arasında 16/08/2017 tarihinde sözleşme düzenlenmiştir. Bu sözleşmeye göre dava dışı şirket tarafından yapılmış olan mühendislik çalışmaları doğrultusunda güneş enerji santralleri yapılacak ayrıca işletmeye alma işlemleri de tamamlanarak davacılara teslim edilecektir. Dava konusu tesisler yan yana bulunan iki parsel üzerine kurulacaktır. Tesisler aynı sözleşmede tarif edilmiş ve bütün süreçleri birlikte işletilmiştir.

Davanın işe fiilen ne zaman başladığı ve işi ne zaman teslim ettiğini gösterir taraflarca imzalanmış bir belge bulunmamaktadır. Davalı yüklenicinin taahhüdü altındaki GES tesisinin geçici kabulünün TEDAŞ tarafından 11/05/2018 tarihinde yapıldığı, davalının yapımını tamamlayarak davacı şirketlere teslim ettiği GES ile ilgili olarak davacı şirketlerle dava dışı ... Enerji A.Ş. Arasında 04/06/2018 tarihinde sistem kullanım anlaşması imzalanarak santrallerin elektrik üretim sistemine dahil edildiği müzekkere cevaplarından anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 5.maddesinde davalı yüklenicinin "iş emri sözleşmesinin" imzalanmasına müteakip 15 gün içinde karşılıklı mutabakatla işe başlayacağı ve iş emri sözleşmesinin imzalanmasından itibaren sözleşmenin 15.maddesinde belirtilen mücbir sebepler hariç olmak üzere 120 gün içinde işi teslim edeceği kabul edilmiştir. Sözleşme hükmü incelendiğinde 120 günlük sürenin başlaması için "iş emri sözleşmesi" düzenlenmelidir.

Taraflar arasında iş emri sözleşmesi düzenlenmediğinden 120 günlük sürenin hangi tarihti başladığı ve işin tamamlanma tarihine göre belirlenen sürenin aşılıp aşılmadığının tespiti mümkün değildir. Her iki tarafta tacir olup basiretli davranmakla mükelleftirler.

İş süresinin başlangıcı "iş emri sözleşmesi" düzenlenmesine bağlandığı için tarafların öncelikle "iş emri sözleşmesini" imzalamaları ve 120 günlük sürenin bu şekilde başlatılması gerekirken işin fiilen başladığı tarih gözetilerek süre aşımının söz konusu olup olmadığının belirlenmesinin sözleşmeye aykırılık oluşturacağı,

davalının iş emri sözleşmesi imzalanmadan önce işe başlamasının henüz işe başlama yükümlülüğü doğmadığı halde taahhüdünü kararlaştırılan tarihte yerine getirmek amaçlı ön hazırlıkları ve bir kısım imalatları yapmak amacıyla olduğu değerlendirildiğinden davacı tarafın bu yöndeki iddiasına itibar edilmeyerek davalının işi geciktirmediği bu nedenle geç teslime dayalı olarak gecikme tazminatı ve üretim kaybı zararının talep edilemeyeceği gibi bunun yanında, Sözleşmenin 9.maddesinde kararlaştırılan gecikme cezasının, ilgili hüküm incelendiğinde TBK.179/2.maddesinde yer alan ifaya ekli ceza niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.

Davacılar tarafından söz konusu imalat teslim alınırken her hangi bir çekince konulmadığı için TBK.179/2.madde kapsamında davacının artık cezai şart talep edemeyecekleri mahkememizce değerlendirilmiştir.

Davacıların diğer bir talebi, TEDAŞ'ın kabulünden sonraki iki yıl süreyle bakım ve onarım hizmetinin davalı tarafça verileceği, buna rağmen davalının bakım ve onarım hizmeti vermediğine dayalı tazminat istemi olup,

sözleşmenin 13.3.2.maddesi incelendiğinde bakım ve onarım hizmetinin ücretsiz yapılacağına dair bir düzenleme olmadığı gibi dava dışı Enerparc tarafından hazırlanacak bakım ve onarım şartnamesinin hazırlanıp davalıya bildirilmesinin gerektiği ve bu koşulunda yerine getirilmediği anlaşıldığından işbu nedene dayalı tazminat talebininde reddinin gerektiği değerlendirilmiş ve neticede tüm talepler yönünden asıl ve birleşen davaların reddine dair aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur, vekalet ücreti hesabında Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 2015/10710 Esas,

2019/3977 Karar sayılı ilamında kabul edildiği üzere karar tarihindeki TCMB'nın açıkladığı efektif satış kur karşılığı esas alınmıştır.

BİRLEŞEN ANKARA 1.ATM'NİN 2019/697 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN

1-Alınması gereken 80,70 TL harç, başlangıçta alınan 986,99 TL'den mahsup edildiğinde, 906,29 TL fazla alınan harcın hükmün kesinleşmesi ve talep halinde davacı tarafa iade edilmesine,

2-DavaIı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 17.965,73 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

5-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

6-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

BİRLEŞEN ANKARA 14.ATM'NİN 2019/620 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN

1-Alınması gereken 80,70 TL harç, başlangıçta alınan 986,99 TL'den mahsup edildiğinde, 906,29 TL fazla alınan harcın hükmün kesinleşmesi ve talep halinde davacı tarafa iade edilmesine,

2-DavaIı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 17.965,73 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

5-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

6-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

BİRLEŞEN ANKARA 11.ATM'NİN 2019/656 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN

1-Alınması gereken 80,70 TL harç, başlangıçta alınan 986,99 TL'den mahsup edildiğinde, 906,29 TL fazla alınan harcın hükmün kesinleşmesi ve talep halinde davacı tarafa iade edilmesine,

2-DavaIı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 17.965,73 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

5-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

6-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

BİRLEŞEN ANKARA 6.ATM'NİN 2019/648 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN

1-Alınması gereken 80,70 TL harç, başlangıçta alınan 986,99 TL'den mahsup edildiğinde, 906,29 TL fazla alınan harcın hükmün kesinleşmesi ve talep halinde davacı tarafa iade edilmesine,

2-DavaIı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 17.965,73 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

5-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

6-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2022