Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/200 K.2024/534

2-.... 3-..., T.C. Kimlik No: .... DAVACILAR VEKİLİ : AV. .... DAVALILAR : 1-... DAVALI VEKİLİ : AV. .... 2-... DAVALI VEKİLİ : AV. ... 3-.... DAVALI VEKİLİ : AV. .... DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 28/05/2020

KARAR TARİHİ : 09/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/07/2024

Davacı tarafından davalılar hakkında açılan tazminat davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacı ile davalılar ... Şirketi-...

Şirketi Adi Ortaklığı arasında 03/04/2018 tarihinde davalıların taahhüdü altında yapılmakta olan .... raylı sistem bağlantısı inşaat ve elektromekanik sistemleri temin montaj ve işletmeye alma işleri projesi kapsamında yapısı devam eden inşaatlarda kullanılmak üzere mobil vinç kiralama sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye ek olarak yapılan 21/07/2018 tarihli ek kiralama belgesi ile 75 tonluk vinç ve çift operatör için 28 günlük kira bedelinin 30.000,00 TL+Kdv olarak belirlendiğini,

davacı tarafından kiralanan ... plakalı 75 tonluk vincin sözleşme gereğince bir çukurda çalışırken davalı yetkililerince çukurdan çıkarılmasına karar verildiğini, bunun için diğer davalıdan yüksek tonajlı vinç kiralandığını, vincin 26/07/2018 tarihinde davacının vincini çukurdan çıkarmaya çalışırken bez sapanların kopması sonucunda kaldırılan vincin yere düşerek hasara uğradığını, davacı tarafından kiralanan ... plakalı vincin ağır hasar alarak çalışamaz duruma geldiğini, kazanın oluşumunda davalıların açık kusurlarının bulunduğunu,

vincin kaza tarihi olan 26/07/2018 tarihinden tamir edilerek yetkili servisten çıkış tarihi olan 22/03/2019 tarihine kadar çalıştırılamadığını, kira sözleşmesinde kiralamanın 1 yıl boyunca geçerli olacağının kararlaştırıldığını, davacının aylık 30.000,00 TL+Kdv ücretinden mahrum kaldığını,

kazaya uğrayan vinci dava dışı ...'den kiraladığı için kira bedeli ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek dava konusu 75 tonluk çift kırma vincin hasara uğraması ve kullanılamaz hale gelip çalıştırılamadığı döneme ilişkin uğradığı maddi zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

27/10/2000 tarihli celsenin 6 numaralı ara kararı ile davacı vekiline Hukuk Muhakemeleri Kanununun 31. maddesi kapsamında zarara uğranılan dönem aralığını, hangi tarihler arasında ve yalnızca sözleşme süresi ile sınırlı olmak üzere tazminat talebinde bulunup bulunmadığını bildirmesi için süre verilmiş, davacı vekili 02/11/2020 tarihli dilekçesi ile dava konusu vincin kaza tarihi olan 26/07/2018 tarihinden tamir edilip servisten çıkarıldığı 22/03/2019 tarihinde kadar çalıştırılamadığı döneme ilişkin tazminat talep edildiğini bildirmiştir.

Davacı vekili 09/05/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile talebini 278.480,00 TL'ye yükselttiğini bildirmiş, artırdığı tutarın peşin harcını ödemiştir.

CEVAP

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde dava konusu uyuşmazlık kira sözleşmesinden kaynaklandığı için görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu, dava konusu vincin davacının kontrol ve tasarrufu altında olduğunu, vincin tüm yönetim ve tasarrufu kiraya veren davacıda olduğu için kira sözleşmesine göre kaza veya üçüncü kişilere karşı her türlü sorumluluğun davacıya ait olduğunu, dava konusu vinci taşıma işini bu konusu uzman olan diğer davalı ... Şirketinde olduğunu savunarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle dava konusu iş makinesinin kiralanması nedeni ile görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu, dava konusu vincin davacının kontrol ve tasarrufu altında olduğunu, sözleşmeye göre kaza veya üçüncü kişilere karşı her türlü sorumluluğun kiraya veren davacıya ait olduğunu, vinci taşıma işini bu konuda uzman olan diğer davalının yaptığını savunarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle dava konusu iş makinesinin kiralanması nedeni ile görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu, dava konusu kira sözleşmesinde davalının taraf sıfatının olmadığından davada pasif dava ehliyetinin bulunmadığını, dava konusu iş kazasının meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunmadığını savunarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde .... Raylı Sistem Bağlantısı İnşaat ve Elektromekanik Sistemleri Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri İş Makineleri Kira Sözleşmesi başlıklı, kiraya veren Star Vinç-... ile kirayalanın ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığı arasında imzalanan sözleşmeyi sunmuştur.

Davacı vekili 23/10/2020 tarihli dilekçesi ekinde 22/09/2020 tarihin ölen davacı ...'ın mirasçılarının ..., ...ve ... olduğunu gösterir .... Noterliğinin 15/10/2020 tarih ve ... yevmiye nolu mirasçılık belgesi ile mirasçılarının vekaletnamelerini sunmuştur.

... Şirketi 13/01/2021 tarihli cevabi yazı ile dava konusu vincin tamirine ilişkin belgeleri ve faturayı göndermiştir.

Makine yüksek mühendisi ... ve makine mühendisi ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu 06/05/2021 tarihli raporunda davalı ... Şirketi ile bu işte görevli 2 elemanının dava konusu kazanın oluşumunda tamamen kusurlu olduğunu, mülkiyeti ...'e ait ... plakalı ... model 75 ton kaldırma kapasiteli vinçte kaza sonucu Kdv dahil toplam 96.646,70 TL hasar meydana geldiğini bildirmiştir.

Makine yüksek mühendisi ... ve makine mühendisi ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu 26/07/2021 tarihli ek raporunda dava konusu vinçte meydana gelen hasarın dosyadaki resmi faturaya göre belirlendiğini, bir kaldırma operasyonunda tüm sorumluluğun (vinç kapasitesi-kullanılacak ekipmanlar-halat cinsi/çapı-kilit-halat bağlanacak yer seçimi ve adedi-boomboyu, açısı vs.) vinci kullanan operatör ve yardımcısına ait olduğunu, davacının vincinin yer değiştirilmesi esnasında bir başka şirkete ait bir başka vinç kullanılıyor olması nedeni ile davacı vinç firmasının olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusurundan söz edilemeyeceğini, bilirkişi kök raporuna yönelik diğer itirazların mahkemenin takdirinde olduğunu, kök rapordaki görüşlerinin değişmediğini bildirmiştir.

Davacılar vekili 07/10/2021 tarihli dilekçe ile davacıların davalılar ile dava dışı ...'den dava konusu kasadan dolayı ödeme almadığını bildirmiş ve ekte ... Nakliye arasında imzalanan 01/07/2018 tarihli Vinç Kiralama Sözleşmesi başlıklı sözleşmeyi sunmuştur.

Davalı ... Şirketi vekili 27/10/2021 tarihli dilekçe ekinde dava konusu kaza ile vinci teslim edildiği tarih arasında davacıya yapılan kira bedeli ödemelerine ilişkin belgeleri sunmuştur.

Makine yüksek mühendisi ... ve makine mühendisi ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu 15/03/2022 tarihli ek raporunda davalıların kök rapora yapmış oldukları itiraza gerek kök ve ek raporlarda etraflıca değerlendirilip açıklama getirildiğini, itirazların yeni bir bilgi ve belge içermediği için tekrar bir açıklama değerlendirme yapılmasına gerek görülmediğini, vincin 50 günlük tamir süresince davacı ...'ın gelir kaybının 50/28x40.000.00=71.428,57 TL olacağını, vinç malikine 50/28x28.000.00=50.000.00 TL borçlanacağı (ödemesi gerekeceğini), kazanç kaybının 71.428,57-50.000,00=21.428,57 TL olacağını,

bunun dışında gerek görülmesi halinde mali ve sigorta hukuku konularındaki nihai değerlendirme ve gerekirse bu disiplinlerde başka bilirkişi görevlendirme karar ve yetkisinin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir.

Yeminli mali müşavir ..., makine yüksek mühendisi ... ve makine mühendisi ...'dan oluşturulan kurulu 15/08/2022 tarihli ek raporunda davacı ... ile davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığı arasında 2018 ve 2019 yıllarında akdi ilişki bulunduğunu, ihtilaf konusu ilişkinin ticari işletmeleri bağlamında gerçekleşmiş olduğunu, davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığının davacı ... ya da varislerine 26/07/2018–22/03/2019 tarihleri arasında dava konusu 75 tonluk vinç için kira ödemesi yaptığına ilişkin herhangi bir belge ve bilgiye rastlanmadığını bildirmiştir.

Yeminli mali müşavir ..., makine yüksek mühendisi ... ve makine mühendisi ...'dan oluşturulan kurulu 09/11/2022 tarihli ek raporunda davalıların kaza geçiren 75 tonlu vinç için herhangi bir ödeme yapmadıklarını, vincin hizmet dışı kaldığı 26/07/2018 tarihinden teslim edildiği tarih olan 22/03/2019 tarihleri arasında ücret ödenmesi yapması gerektiğini, davalıların 278.480,00 TL ödemesi gerektiğini, bilirkişi kurulundan talep edilen oluşan hasarın boyutuna göre ortalama tamir süresinin belirlenmesinin uzmanlık alanlarının dışında olduğunu bildirmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi ... 23/11/2023 tarihli raporunda dava konusu vincin tamirinin piyasa araştırmasına göre 30 günde sonuçlandırılabileceğini bildirmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi ..., makine yüksek mühendisi ... ve makine mühendisi ...'dan oluşturulan kurulu 18/03/2024 tarihli ek raporunda dava konusu vincin tamirinin 30 günde sonuçlandırılabileceğini bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığına operatörlü olarak kiralanan 75 tonluk vincin davalının inşaatında çalışmakta iken bulunduğu yerden taşınması için davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığı ile diğer davalı ... Şirketi arasındaki sözleşmeye göre temin edilen vincin davacının vincine zarar vermesi üzerine davacının dava konusu vinci çalıştırılamadığı döneme ilişkin uğradığı maddi zararın giderilmesi için açılan maddi tazminat davasıdır.

Davacı ...'ın dava sırasında ölmesi, davacı vekilinin davacının mirasçılarının gösterir mirasçılık belgesi ile mirasçıların vekaletnamelerini sunması nedeni Hukuk Muhakemeleri Kanununun 55. maddesi gereğince davaya devam edilmiştir.

Davalı ... Şirketi vekilinin talebi doğrultusunda dava ... Şirketine ihbar edilmiş, ... vekili beyan dilekçesi sunmuş ancak davaya katılmamıştır. İhbar olunan ... Şirketinin davaya katılmaması nedeni ile ihbar olunan Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesinin 1. fıkrasının b bendi gereğince gerekçeli karar başlığına yazılmamıştır.

05/10/2021 tarihli celsenin 4 numaralı ara kararı ile davalı ... Şirketi vekilinin tanık dinletme talebinin sözleşmenin taraflarının belirlenmesi veya doğan zarardan sorumluluğun tespiti ve kusur tanıkla belirlenemeyeceğinden kazanın oluşumu ise görüntülü kayda alındığından bu hususta da tanık dinlenilmesi dosyaya yenilik getirmeyeceğinden reddine karar verilmiştir.

Davacı dava dışı ...'den kiraladığı 75 tonluk vinci davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığına operatörlü olarak kiraladığı, vincin bu davalıların inşaatında çalışmakta iken bulunduğu yerden taşınması için davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığı ile diğer davalı ...

Şirketi arasındaki sözleşmeye göre temin edilen vincin davacının vincine zarar verdiği, vincin kaza tarihi olan 26/07/2018 tarihinden tamir edilip servisten çıkarıldığı 22/03/2019 tarihinde kadar çalıştırılamadığı dönemde zararının oluştuğu vakıasını ileri sürmüş, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiş, talep artırım dilekçesi ile talebini 278.480,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili görev itirazında bulunmuş, dava konusu kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığını savunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili görev itirazında bulunmuş, dava konusu kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığını savunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili görev ile pasif dava ehliyetinin bulunmadığı itirazlarında bulunmuş, dava konusu kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığını savunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

27/10/2000 tarihli celsenin 3 numaralı ara kararı ile davalılar vekillerinin görev ve husumet itirazlarının dosya kapsamı dikkate alınarak reddine karar verilmiştir.

Davacı ile davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığı arasında imzalanan .... başlıklı sözleşmenin 8. maddesine göre dava konusu vincin operatörlü olarak kiraya verilmesi ve davacı ile davalıların tacir olmaları nedeni ile Türk Ticaret Kanununun 4. ve 5. maddeleri gereğince mahkememiz görevli kabul edilmiştir.

Davacı ile davalılar arasında davacının dava dışı ...'den kiraladığı 75 tonluk vinci davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığına operatörlü olarak kiraladığı, vincin bu davalıların inşaatında çalışmakta iken 26/07/2018 tarihinde bulunduğu yerden taşınması için davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığı ile diğer davalı ... Şirketi arasındaki sözleşmeye göre temin edilen vinç tarafından bulunduğu yerden kaldırılması sırasında yere düştüğü, dava konusu vincin tamir için götürüldüğü servisten 22/03/2019 tarihinde çıktığı vakıasına ilişkin uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık dava konusu kazadan dolayı davacının zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise tutarı ve davalıların bu zararı karşılamakla yükümlü olup olmadıkları hususlarındadır.

Türk Medeni Kanununun 6. maddesine göre “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesi gereğince “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.”.

Türk Borçlar Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasına göre "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.".

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer, davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir.

Davacı ve davalı arasında uyuşmazlık konusu olan ve olmayan vakıalara göre genel kurala uygun olarak ispat yükü davacıdadır.

Davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi hakkında açılan davalarda;

Davacı ile davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi arasında imzalanan .... başlıklı sözleşmenin 8. maddesine göre dava konusu vincin operatörlü olarak kiraya verilmesi, 12. maddesi ile kiraya verenin sözleşmenin tüm aşamalarında gerekli tüm emniyet ve güvenlik tedbirlerini tam ve eksiksiz olarak almak ve bunlara uyulmasının sağlamak borcu altına girmesi ve bu borçtan doğacak tüm sorumluluğun kiraya verenin üstenmesi nedenleri ile sözleşmeye aykırılık bulunmadığından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davalı ... Şirketi hakkında açılan davada;

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan delillerden yukarıda belirtildiği üzere davacının dava dışı ...'den kiraladığı 75 tonluk vinci davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığına operatörlü olarak kiraladığı, vincin bu davalıların inşaatında çalışmakta iken 26/07/2018 tarihinde bulunduğu yerden taşınması için davalılar ... Şirketi-... Şirketi Adi Ortaklığı ile diğer davalı ... Şirketi arasındaki sözleşmeye göre temin edilen vinç tarafından bulunduğu yerden kaldırılması sırasında bu davalının vinci kullanan operatörün kusuru sonucunda yere düştüğü, dava konusu vincin tamir için götürüldüğü servisten 22/03/2019 tarihinde çıktığı, davacının bu kazadan dolayı 278.480,00 TL tutarında zararının oluştuğu sonucuna varılmıştır.

Makine yüksek mühendisi ... ve makine mühendisi ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulunun 06/05/2021 tarihli raporunda dava konusu kazanın oluşumunda davalı ...

Şirketi ile bu işte görevli 2 elemanının tamamen kusurlu olduğunun bildirilmesi, bilirkişi kurulunun 26/07/2021 tarihli ek raporunda görüşünü değiştirmemesi, delillerin toplanmasından sonra ve makine yüksek mühendisi ... ve makine mühendisi ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulunun kök ve ek raporlarından sonra itirazlar da değerlendirilmek sureti ile hazırlanan yeminli mali müşavir ...,

makine yüksek mühendisi ... ve makine mühendisi ...'dan oluşturulan kurulunun 09/11/2022 tarihli ek raporunun toplanan deliller ile uyumlu olması nedenleri ile dava konusu kazanın oluşumunda davalının tamamen kusurlu olduğu ve dava konusu vincin çalışmadığı süreyi temel alan anılan bilirkişi raporuna göre davacının zararının 278.480,00 TL olduğu kabul edilmiş, bu bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınmıştır.

Davacı davalının haksız fiilinden dolayı alacak hakkının doğduğunu iddia ettiğinden Türk Medeni Kanununun 6. maddesi, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesi ve Türk Borçlar Kanununun 50. maddesinin 1. fıkrasına göre ispat yükünün davacıya düşmesi, ispat yükü kendisine düşen davacının yukarıda açıklandığı üzere dayandığı delilleri ile dava dilekçesinde dayandığı vakıayı ispatlaması, Türk Borçlar Kanununun 117. maddesine göre haksız fiilde borçlunun temerrüdünün haksız fiilin işlendiği tarihte oluşması nedenleri ile davanın kabulüne, 278.480,00 TL’nin haksız fiil tarihi olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imza Hakim ... · e-imza