Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/255 K.2022/423

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2020/255 Esas

KARAR NO : 2022/423

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/06/2020

KARAR TARİHİ : 13/06/2022

YAZIM TARİHİ : 07/07/2022

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili DHMİ Genel Müdürlüğü'nün 08.06.1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, müvekkilinin hizmet binası ile işletmekte olduğu havalimanlarında ihtiyaç duyulan temizlik hizmetlerinin ihale yoluyla piyasadan temin edildiğini, bu kapsamda İstanbul Atatürk Havalimanı için ihtiyaç olan temizlik hizmetlerinin davalı şirketlere ihale edildiğini,

davalı şirketlerin istihdam ettiği dava dışı işçilerin bir kısmının ödenmeyen işçilik alacaklarının tahsili için asıl işveren sıfatıyla müvekkili idareye karşı dava ikame ettiklerini, bu davalarda Mahkemelerce dava dışı işçilerin hak ettikleri halde ödenmeyen işçilik alacaklarının ödenmesine karar verildiğini ve karaların kesinleştiğini, açılan bu davalarda verilen kararların icra takibine konu edilmeleri üzerine Mahkeme kararları uyarınca hesaplanan miktarların masraf, harç ve vekalet ücreti, faiz gibi ferileri ile birlikte kararların kesinleşmesini müteakiben dava dışı işçilere ödenmek durumunda kalındığını,

davalılar ile imzalanan sözleşme ve eklerinde yüklenicinin istihdam ettiği personelinin her türlü özlük haklarını karşılamanın yüklenicinin sorumluluğunda olduğunu, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabın yüklenici olduğunu, bu hususlarda müvekkili kuruluşun hiçbir sorumluluğunun bulunmadığının açıkça ifade edildiğini, Yargıtay'ın istikrar kazanan kararlarında, aralarındaki sözleşmesel ilişki nedeniyle,

hizmet alımı ihalelerinden kaynaklı olarak asıl işveren sıfatındaki idarelerin işçilere ödemek durumunda kaldıkları işçilik alacaklarından asıl sorumluluğun yüklenici şirketlere ait olduğu ve her bir yüklenicinin kendi çalışma süresine isabet eden işçilik alacağı ödemelerinden idareye karşı sorumlu olduklarını ortaya koyduğunu ileri sürerek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 110.207,22 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd.

Şti vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkil şirketin işlerinin yönetildiği yer olan şirket merkezinin Şanlıurfa'da olduğunu, anılan bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlıklardan kaynaklı davalarda davalı müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu Şanlıurfa mahkemelerinin yetkili olacağını, müvekkili şirket ile davacı DHMİ Genel Müdürlüğü arasındaki ilişkiye bakıldığında;

davacı yanın ihaleci, müvekkil şirketin ise yüklenici konumda olduğunu, ancak yüklenici şirketler değişse de ihaleci kurumun başından beri hep aynı kaldığını, dolayısıyla dava dışı işçilerin çalıştığı süre boyunca emir ve talimatlarını ihaleci olan davacı yandan aldığını, ihalecinin istekleri doğrultusunda çalışmalarının düzenlendiğini, dava dışı işçilerin kıdem tazminatına yönelik alacağından davacının tek başına sorumlu olduğunu, söz konusu ödemede müvekkili şirketin bir sorumluluğunun bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmede "sözleşmeye dahil gidereler" başlığı altında işçilik alacaklarının dahil edilmediğini,

kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğuna karar verilecek olması halinde ancak kendi bünyesinde çalıştırdığı dönem süresince kazanılan alacaklardan sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...

Taahhüt A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticaret hukukundan kaynaklanan bir sözleşme bulunmadığını, davacı kurum ile yapılan ihale sözleşmesinin hizmet alım sözleşmesi niteliğinde ve ticaret hukukuna ait bir sözleşme olmadığından görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmede işçilik alacaklarının yüklenici tarafından ödeneceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğuna hükmedilecekse ancak işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı ve davacı ile birlikte % 50 oranında sorumluluğunun söz konusu olabileceğini,

davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep etmesinin de kanuna aykırı olduğunu, zira TBK 171/1'e göre muaccel bir borcun borçlusunun alacaklının ihtarı ile temerrüde düşeceğini, böyle bir ihtarın söz konusu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

Dava; taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.

... 10. İş Mahkemesinin ... E. sayılı dava dosyası ile ... 8. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili talebiyle eldeki davanın davacısı DHMİ Genel Müdürlüğü ve davalı ... İnş Tic ve San Ltd Şti hakkında açılan davada yürütülen yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, Mahkemece verilen ilk kararın Yargıtay .... HD'nin 2017/25890 E. -2018/1216 K. sayılı ilamı ile bozulması üzerine yapılan yargılama neticesinde Mahkemece verilen karara dayanılarak ... 8. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına 01/10/2019 tarihinde davacı tarafından 70.736,77 TL ödend.iği anlaşılmıştır.

... 10. İş Mahkemesinin ... E. sayılı dava dosyası ile ... 8. İcra Müdürlüğünün ..sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili talebiyle eldeki davanın davacısı DHMİ Genel Müdürlüğü ve davalı ... İnş Tic ve San Ltd Şti hakkında açılan davada yürütülen yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, bu karara istinaden davacı tarafından ... 8. İcra Müdürlüğünün .... sayılı icra takip dosyasına 27/01/2020 tarihinde davacı tarafından 39.470,45 TL ödendiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce tüm deliller toplanmış, dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi raporunda; davalıların ödenen miktarlardan sorumluluğunun % 100 olduğunun kabulü halirde davalı ... Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 6.061,42 TL, davalı ... İnşaat Temizlik İç ve Dış Tic. Ltd Şti'nin sorumluluğunun 10.285,45 TL, davalı ... İnşaat Temizlik San.Tic.Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 6.367,85 TL, davalı ...

Temizlik Hiz.Tic.ve Paz.Ltd.Şti'nin sorumluğunun 425,66 TL, davalı ... Temizlik Sosyal Hizmetleri Bilgisayar Sağlık Hizmetleri İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 14.096,11 TL, davalı ... İnşaat Ticaret ve San. Ltd.Şti.'nin sorumluluğunun 54.755,38 TL, davalı ... Sağlık Hizmetleri Medikal Ürünler İnşaat Temizlik Yemek Üretim Taşımacılık Güvenlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 3.465,53 TL, davalı ... Temizlik İnşaat Med.

Mak. Sos. Hiz. Elekt. Özel Güv. Hiz. Sağ. Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti ve davalı ...

Sağlık Hizmetleri Medikal Ürünler İnşaat Temizlik Yemek Üretim Taşımacılık Güvenlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluğunun 8.999,50 TL, davalı ... ...'ın sorumluluğunun 5.750,32 TL olarak hesaplandığı bildirilmiş, ayrıca söz konusu tutarlardan sorumluluğun % 50 olduğunun kabulü halinde talep edilebilecek tutarlar da ayrıca gösterilmek suretiyle terditli rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişi raporu dosya kapsamına ve denetlemeye uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.

Davacı vekili, yargılama sırasında sunmuş olduğu dilekçelerle davalı ... Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... İnşaat Temizlik İç ve Dış Tic. Ltd Şti hakkında açılan davalardan feragat ettiklerini bildirmiştir.

İddia ve savunma, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

Davacı ile davalı şirketler arasında farklı tarihlerde hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, iş bu sözleşmeler kapsamında, davalı şirketlerde işçi olarak çalışmakta olan dava dışı işçiler ... ve ...'nın iş akitlerinin sona ermesi nedeniyle bir kısım işçilik alacaklarının tahsili istemi ile ... 10. İş Mahkemesinde açıtıkları davalar sonucu davaların kısmen kabulüne karar verildiği, Davalılar ... İnş…Ltd.Şti ile 01.05.2000-30.06.2002 ve ... İnş…Ltd.Şti &... Ltd.Şti-İş Ortaklığı ile 01.07.2002-30.09.2003 dönemine ilişkin olarak imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde

hüküm bulunmadığı, davalılar ... Tem…Ltd.Şti ile 01.06.2007-31.01.2008, ... Sağ…Ltd.Şti (Eski ünvanı ... …

Ltd.Şti) ile 01.02.2008-31.05.2008, ... Tem. Ltd. Şti. ile 01.06.2008-31.08.2008 dönemine ilişkin

olarak imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin 37/2. Maddesinde, “(1)Yüklenicinin sözleşme konusu iş

ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici

hükümleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla

yükümlüdür. (2)Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla

belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici

tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ’ne yüklenemez.”hükmüne yer

verildiği, Davalılar ... ... (... Temizlik) ile 01.01.2007-31.05.2007, ... Tem..Ltd.Şti ile 01.01.2010-30.04.2010 dönemine ilişkin olarak imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin 23.

maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili

mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde belirlenmiş olup,

Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür”hükmüne yer verildiği,

Diğer davalılar ile imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin 23. maddesinde, “(1)Yüklenicinin

sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu

düzenleyen emredici hükümleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları

aynen uygulamakla yükümlüdür. (2)Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer

kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da

Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ’ne

yüklenemez.”hükmüne yer verildiği,

davalı ... ile imzalanan 01.05.2010-31.12.2012 dönemine ilişkin sözleşmenin 23.

maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili

mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde belirlenmiş olup,

Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” hükmüne yer verildiği, bu döneme ilişkin İdari

Şartname’nin 54.2.2.maddesinde “Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer

kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da

yüklenicidir. Yüklenici işçilerin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal

haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir

sorumluluk, ihale makamı olan DHMİ’ne yüklenemez” hükmünün düzenlendiği, buna göre davalılar ... İnş…Ltd.Şti ile 01.05.2000-30.06.2002 ve ... İnş…Ltd.Şti&... Ltd.Şti-İş Ortaklığı ile 01.07.2002-30.09.2003 dönemine ilişkin olarak imzalanan hizmet alım sözleşmeleri dışında diğer davalılar ile imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde işçilerin iş akitlerinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olacağının ön görülmüş olduğu, her ne kadar davalılar ...

İnş…Ltd.Şti ile 01.05.2000-30.06.2002 ve ... İnş…Ltd.Şti &...

Ltd.Şti-İş Ortaklığı ile 01.07.2002-30.09.2003 dönemine ilişkin olarak imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde işçilik alacaklarından davalı yüklenicilerin sorumlu olacaklarına ilişkin açık hüküm bulunmasa da dava dışı işçilerin yüklenicinin işçisi olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği, davacının Mahkeme kararı gereği ödemek zorunda kaldığı tazminat tutarını davalılardan rücuen tahsilini talep hakkı olduğu,

mahkememizce yaptırılan ve dosya kapsamına ve denetime uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınan bilirkişi raporu içeriğine göre İş Mahkemesi kararlarında belirlenen işçilik alacaklarının tamamından, her bir davalının işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere sorumlu oldukları kanaati ile diğer davalılar yönünden davanın kabulüne, davalılar ... Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... İnşaat Temizlik İç ve Dış Tic.

Ltd Şti hakkında açılan davaların ayrı ayrı feragat nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.